پسته‌ای که نمی‌خندید نقل محافل شد!

"پسته" که نخستین محصول صادراتی کشور در حوزه کشاورزی و یکی از پرحاشیه‌ترین محصولات به ویژه در آستانه سال نو است، از ابتدای فصل برداشت به دلیل کم‌آبی و خشکسالی در بسته ماند و در پایان سال هم در آستانه افزایش تقاضای بازار مصرف، با کش‌ و قوس‌های ممنوعیت صادرات و گرانی در بازار داخل همراه شد تا آنجاکه این محصول نقل محافل شد...

کد خبر: ۱۰۱۴۶۵

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۱ - ۰۹:۳۴

ایسنا: گرچه آمار تولید پسته از سوی بخش خصوصی و دولتی با اختلاف‌های نجومی مطرح می‌شود اما همگی بر کافی بودن آن از نظر کمی و کیفی برای بازار داخلی و خارجی تاکید داشتند چرا که ایران با تولید حدود 200 هزار تن پسته در سال دومین تولیدکننده این محصول در جهان به شمار می‌رود.

این در حالی است که ایران تا سال گذشته در سکوی اول تولید پسته جهان قرار داشت اما آمریکا با افزایش سطح زیر کشت و افزایش عملکرد در واحد سطح، توانست جای ایران را در تولید این محصول با ارزش کشاورزی بگیرد.

یکی از مشکلات امسال برای تولید پسته کم آبی و خشکسالی‌های اخیر بود که باعث شد حدود نیمی از پسته کرمان در بسته برداشت شود و به گفته رییس اتحادیه تعاونی‌های پسته کرمان باغ‌های این شهر یکی پس از دیگری خشک شده و از بین برود.

داستان این محصول به اینجا ختم نشد و به جایی رسید کهبا وجود اینکه نرخ خرید پسته فندقی از باغداران کیلویی 21 هزار تومان بود و در بازار حدود 30 هزار تومان عرضه می‌شد، مسئولان به زور متوسل شده و برای چانه‌زنی و پایین آوردن قیمت آن در شب عید از قیمت‌های نجومی 60، 70 و 80 هزار تومانی تصمیم به توقف صادرات پسته گرفتند.

گرچه صادرات پسته هیچ‌گاه متوقف نشد اما مطرح کردن آن هم درست به نظر نمی‌رسید چرا که مشکل جای دیگری بوده و علیرغم کشف چندین محموله احتکار شده هیچ کمبودی در بازار مشاهده نمی‌شد و مسئولان برای کاهش قیمت آن باید تدبیر دیگری می‌اندیشیدند و این کمبود نظارت بود که باعث شده بود فروشندگان خشکبار به هر قیمتی که دوست داشتند این محصول را به مردم بفروشند.

در این میان برخی معتقد بودند که افزایش قیمت پسته به دلیل افزایش نرخ ارز بوده و طبیعی است در حالی که آمار گمرک ایران نشان می‌داد پسته‌هایی که در بازار داخل قیمت‌های شناوری از 50 تا 80 هزار تومان داشتند به ارزش حدود 8.2 دلار (حدود 30 هزار تومان به نرخ آن روز) صادر شوند.

کش و قوس‌ها و خبرهای تصمیم‌گیری برای صادرات پسته به جایی رسید که دولت از صادرکنندگان و تاجران پسته تعهد گرفت تا به شرط تامین پسته درجه یک به قیمت 30 هزار تومان و درجه دو به قیمت 25 هزار تومان برای شب عید مردم، صادرات متوقف نشود اما این شرط هم به خوبی عمل نشد و قیمت پسته درجه دو عرضه شده به نام درجه یک کیلویی 30 هزار تومان بود و دیگر انواع آن حدود 40 هزار تومان فروخته شد.

از سوی دیگر به جای کنترل قیمت پسته در بازار، مسئولان مردم را به نخریدن این محصول برای ارزان شدن دعوت می‌کنند و معتقدند تا 15 فروردین ماه قیمت آن در بازار کاهش می‌یابد!

اما پس از تعطیلات عید و تمام شدن دید و بازدید سال نو، دیگر پسته از سبد مصرفی مردم خارج می‌شود و کاهش قیمت آن اهمیتی ندارد.

گرچه صادرات پسته هم متوقف نشد اما خبرها حاکی از آن است که ادامه تصمیم‌گیری برای آن به بعد از تعطیلات عید موکول شد.

بر اساس آخرین آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، طی 10 ماهه امسال 85 میلیون و 464 هزار و 332 کیلوگرم انواع پسته خندان در داخل پوسته تازه یا خشک به ارزش 699 میلیون و 794 هزار و 585 دلار از کشور صادر شد که از نظر وزنی و ارزشی به ترتیب سهمی معادل 0.15 و 2.63 درصد از کل صادرات غیرنفتی کشور را در مدت زمان یادشده به خود اختصاص داده است.

نکته جالب اینجاست که غیر از پسته خندان، ایران حجم زیادی در زمینه پسته ناخندان صادرات دارد که وزن و ارزش صادرات این کالا نیز در 10 ماهه امسال حدود 16 هزار تن و 115.3 میلیون دلار بوده و صادرات مغز پسته نیز در همین مدت به رقم قابل توجه 149 میلیون دلار رسیده است.

سالانه حدود 600 هزار تن پسته در جهان تولید می‌شود که ایران با تولید حدود 200 هزار تن دومین تولیدکننده پسته است که از این میزان حدود 110 هزار تن از باغات استان کرمان، 40 هزار تن از استان خراسان رضوی و 50 هزار تن از استان‌های خراسان جنوبی و شمالی، قم، مرکزی، سیستان و بلوچستان، فارس، سمنان و یزد برداشت می‌شود.

هر ساله 85 درصد از پسته تولیدی ایران در بازارهای جهانی عرضه می‌شود و 15 درصد سهم بازار مصرف داخلی است.