در سوگ فقیه مجاهد - سید حسن خمینی

کد خبر: ۱۲۰۶۶۶

تاریخ: ۲۲ تير ۱۳۹۲ - ۰۵:۴۶

در جمع یاران باوفای رهبر کبیر انقلاب اسلامی، نام آیت‌الله طاهری‌ اصفهانی برای همیشه در تاریخ نهضت امام خمینی، انقلاب اسلامی و دوران تاسیس و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران خواهد درخشید. خاطره رشادت‌ها، مجاهدات و پایمردی آنان‌که در سخت‌ترین شرایط حاکم بر این مرزوبوم برای نجات اسلام و ایران در مصاف با استبداد و استعمار، با خمینی بزرگ هم‌صدا شدند و کانون‌های قیام و خروش علیه استبداد را در سراسر ایران پدید آوردند و پس از پیروزی نیز تا پایان عمر بر پیمان خویش در همراهی با امام و هم‌صدایی با مردم، وفادار و استوار ماندند، هیچ‌گاه در گذر ایام فراموش نخواهد شد.

هرچند اندوه فراق و داغ فقدان این فقیه مبارز بر سینه دوستان امام و انقلاب سنگینی می‌کند اما نشانه‌های پایداری امیدوارانه مردم در متن تحولات اجتماعی و در حیات بالنده حوزه‌های علمیه بر مدار اندیشه و آرمان‌های امام و انقلاب اسلامی نویدبخش استمرار راه و منش بزرگانی همچون آیت‌الله طاهری‌ اصفهانی است.

امروز که به برکت قیام و رهبری امام و مجاهدات یارانی همچون آیت‌الله طاهری‌ اصفهانی و فداکاری‌های ملت بزرگوار ایران شاهد استقرار، اقتدار و امنیت نظام جمهوری اسلامی ایران هستیم، ادعای سوابق مبارزاتی و همراهی با امام و انقلاب هزینه‌ای ندارد و امروز که چنین ادعاهایی فراوان شنیده می‌شود بیش از هر زمان دیگر نیازمند بازگویی واقعیات دوران سخت مبارزه، تبیین نقش یاران و جریان‌های اصیل همراه و همرزم امام و معرفی نقش‌آفرینان واقعی روزهای دشوار قیام و زندان و تبعید و دوران پرتلاطم رویارویی نهایی با رژیم مستبد سلطنتی و حوادث سهمگین سال‌های آغازین پیروزی انقلاب اسلامی هستیم.  و در همین رابطه جداً بر این باورم که حتی بخشی اندک از سوابق طولانی‌مدت مبارزاتی آیت‌الله طاهری‌ اصفهانی و خدمات شایانی که این عالم مجاهد در حمایت از نهضت امام و قیام 15خرداد و گسترش دامنه مبارزات علیه رژیم شاه با محوریت رهبری حضرت امام داشته است و نقش منحصربه‌فردی که ایشان در حمایت از خط امام در دوران پیروزی انقلاب و وقایع بعد از آن در اصفهان و در سطح ملی داشته‌اند و رنج‌ها و مرارت‌هایی که در این راه کشیده‌اند، بازگو نشده است. چنان‌که سوابق علمی، خدمات فرهنگی، دینی و اجتماعی آن مرحوم نیز ناشناخته مانده است.

آیت‌الله طاهری‌اصفهانی که خود در خاندان علم، فقه و فرهنگ تربیت یافته بود، پس از اخذ دیپلم با کسب رتبه نخست که حاکی از استعداد بالای ایشان است از سال 1323 شمسی به مدت بیست‌سال در حوزه علمیه اصفهان و قم از محضر درس بزرگان دین و فقاهت، چهره‌هایی همچون آیت‌الله حاج‌سیدمحمدجواد موسوی‌غروی و آیات عظام حجت کوه‌کمره‌ای، سیدمحمدتقی خوانساری، حاج‌آقاحسین بروجردی، محقق‌داماد و امام‌خمینی و دیگر عالمان نامدار حوزه علمیه قم کسب فیض کرده است. اسامی هم‌مباحثه‌ای‌های ایشان، نام آشنایانی همچون حضرات آیات دکتر بهشتی، امام موسی‌صدر، شبیری زنجانی، جوادی آملی، احمدی میانجی، آذری قمی، موسوی اردبیلی، مکارم شیرازی و... نشانگر سطح علمی این عالم فرهیخته در دوران تحصیل فقه و اصول در محضر فحول مراجع و عالمان وقت حوزه علمیه قم است. جلوه‌ای از مراتب فقاهت ایشان در مجموعه سه‌جلدی « المحاضرات» که تقریر مباحث اصول فقه اصول خویش، مرحوم آیت‌الله‌العظمی محقق‌داماد می‌باشد یا کتاب دوجلدی « الطهاره» در فقه و دیگر تالیفات آن مجاهد فقید آشکار است. فعالیت‌های علمی این عالم ربانی منحصر به این دوران نمی‌باشد. ایشان پس از ورود به میدان مبارزه تا پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن تا زمان رحلت نیز به‌رغم اشتغال به فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی و مراجعات و مراودات وسیع مردمی از هر فرصتی برای تعلیم و ترویج علوم و معارف دینی در جلسات درس و بحث و تفسیر استفاده می‌کرد.

کارنامه‌ای که آیت‌الله طاهری‌اصفهانی(ره) در فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی بر جای گذاشته است، بسی درخشان و با ویژگی‌هایی ممتاز و بعضا منحصربه‌فرد همراه است. این فقیه مجاهد که در ترویج و تثبیت مرجعیت امام‌خمینی(س) نقشی موثر داشت، از نخستین روزهای قیام امام خمینی در ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی و قیام 15خرداد سال 42 به نهضت امام پیوست. امضای بیانیه علنی و کوبنده در اعتراض به کشتار 15خرداد و بیانیه حمایت از قیام امام‌خمینی در تیرماه سال 42 نام او را در زمره پیشگامان نهضت امام‌خمینی ثبت کرد. صدور حکم تبعید دوساله ایشان به مهاباد در بیدادگاه رژیم شاهنشاهی که اعتراضات گسترده مردم و جوانان انقلابی اصفهان را در پی داشت و رژیم را وادار به تقلیل دوران تبعید کرد، مانع از ادامه مبارزه و حمایت وی از امام نشد.

به گمان من برجسته‌ترین فراز کارنامه جهاد علمی و سیاسی آیت‌الله طاهری‌اصفهانی، ازخودگذشتگی وی در تصمیم به هجرت از قم به اصفهان پس از تبعید امام‌خمینی در سال 1343 می‌باشد. مراتب علمی این فقیه مجاهد و بهره‌های وافری که از محضر مراجع عظام برده بود و جایگاهی که همدرسان و هم‌مباحثه‌ای‌های ایشان در آینده حوزه علمیه قم یافتند، تردیدی باقی نمی‌گذارد که اگر وی رنج هجرت و مبارزه و تبعید و زندان را بر خویشتن نمی‌خرید و در حوزه قم می‌ماند، مطمئنا در آینده آن روزگار در اعداد مراجع بزرگ تقلید قرار می‌گرفت اما وی در آن دوران سیاه اختناق، تکلیف را در تعقیب اهداف نهضت امام و قیام 15 خرداد -‌که به‌شدت سرکوب شده بود و رهبر قیام نیز به ترکیه تبعید شده بود- یافت.

هجرت این فقیه وارسته به اصفهان و برپایی مجالس روشنگری و اقامه نماز جمعه با خطبه‌های آگاهی‌بخش، یکی از فعال‌ترین کانون‌های مبارزات مردم ایران در اصفهان را پدید آورد که به‌سرعت ابعاد روشنگری‌ها و فعالیت‌های انقلابی آن به دیگر مناطق ایران نیز توسعه یافت. با مجاهدات بی‌وقفه آیت‌الله طاهری و عالمان متعهد دیگر، شهر و استان اصفهان از آغاز قیام امام‌خمینی تا پیروزی انقلاب اسلامی یکی از فعال‌ترین پایگاه‌های نهضت امام و انقلاب اسلامی بوده است.

امتیاز برجسته دیگر، سوابق مبارزاتی و سیاسی مرحوم آیت‌الله طاهری، وفاداری مستمر و بی‌وقفه وی به راه و اندیشه و سیره امام از آغاز تا زمان رحلت این فقیه مجاهد است. در آغاز قیام 15خرداد بودند بسیاری که به نهضت پیوستند و اعلامیه‌های کوبنده علیه رژیم را امضا کردند اما عده‌ای به‌سرعت و برخی در میانه و بعضی در اواخر، دست از مبارزه کشیدند و مصلحت را در سکوت و انزوا و برخی نیز در سازش با رژیم دیدند. اما آیت‌الله طاهری از جمله یاران همراه و باوفایی است که نه‌ فقط در دوران مبارزه، انواع تهمت‌ها و اهانت‌های رژیم و تبعید و زندان انفرادی و ممنوع‌المنبرشدن، وی را دچار تردید و توقف نکرد بلکه اوج تلاطم‌های اوایل پیروزی انقلاب و حوادث گوناگون پس از آن و وقایع دوران آخر عمر امام و شرایط پس از آن هیچ‌یک کمترین خللی در همراهی او و اعتقاد وی به‌درستی راه امام ایجاد نکرد.

خدمات مرحوم آیت‌الله طاهری‌اصفهانی به انقلاب اسلامی، نظام جمهوری اسلامی ایران از رهگذر 15 سال مبارزه مستمر با رژیم مستبد پهلوی و حضور فعال در تدوین قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی به‌ عنوان عضو مجلس خبرگان قانون اساسی و عضویت در مجلس خبرگان رهبری، سال‌های طولانی تصدی منصب امامت جمعه، حضورهای مداوم و مکرر در جبهه‌های جنگ و خطوط مقدم جبهه که تاثیر روشنگری‌های وی در تربیت نقش‌آفرینان قهرمانی‌های بی‌بدیل لشکر امام حسین(ع) و احراز رتبه افتخارآفرین ابدی برای خطه اصفهان، در تقدیم بیشترین شهید در دوران دفاع مقدس مشهود است و خدماتی که آن مجاهد فرزانه به‌عنوان ملجأ مردم اصفهان و رفع نیازمندی‌های مادی و معنوی مراجعین در طول سالیان دراز اقامت در این استان داشته است و خدماتی که وی در تربیت نسلی از مدیران کارآمد و متدین داشته که در بخش‌ها و سطوح مختلف مدیریتی، نظام اسلامی، سال‌ها از ایشان بهره‌مند بوده و خواهد بود، همه و همه گواه این مدعاست که نام و خاطره آیت‌الله طاهری‌اصفهانی در فهرست خالص‌ترین، باوفاترین و استوارترین یاران امام‌خمینی و انقلاب اسلامی جاودانه خواهد ماند.

فضل و رحمت و رضوان و اجر عظیم خدای‌متعال نصیب روح بلندش باد که حقیقتا مصداق «فمنهم من قضی نحبه» و مصداق «فضل الله المجاهدین علی القاعدین اجرا عظیما» بود.