احمت ارهان شاعر نمادین ترک درگذشت

کد خبر: ۱۲۳۸۳۸

تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۳۹۲ - ۱۳:۴۷

احمت ارهان شاعر مشهور ترکیه در 55 سالگی بر اثر سرطان درگذشت.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از حریت، ارهان در سال 1979 نوشت: «فکر می‌کردم که یک اسلحه به سمتم نشانه گرفته شده است/ صدای خفه شده شلیک اسلحه از دور دست می‌آمد/ یک صورتم سمت عزیمت گزید، دیگری سمت زندگی/ من امروز هم نمردم، مادر.» این جملات نظم که حال و هوای دهه 70 را در میان تیراندازی و درگیری نیروهای نظامی نشان می‌دهد، بعد از تبدیل شدن به یک آهنگ در دهه 90 توسط احمت کایای خواننده تبدیل به سمبلی برای یک نسل شدند.

احمت ارهان 55 ساله، 35 سال پس از سرودن شناخته شده ترین شعرش در میان یک بیداری سیاسی دیگر در گذشت. در چند سال گذشته او درگیر مشکل دیگری بود، این بار در مقابل سرطان حنجره. فعالیت‌های ادبی اش بسیار اندک شده بودند، شاید هم مشکل بین. او در آخرین مجموعه شعرهایش که پنج سال پیش منتشر شده بود به نظم نوشت: من شاعری را مدتی پیش رها کرده بودم، بنابراین این سایه ام است که می‌نویسد.

ارهان علاقه ثابتش شاعری نبود، بلکه فوتبال بود. او که سال 1958 در آنکارا به دنیا آمد، جوانی اش را در شهرهای شرق مدیترانه مانند آدانا و مرسین گذراند و در جوانی علاقه اش به فوتبال را نشان داد و در باشگاه آدانا دمیرسپور بازی کرد.

این تیم همیشه نشان طبقه کارگر بوده و هست. و ارهان هم چپ‌گرایی در باشگاه چپ گرایان بود. آن‌هایی که او را در زمین دیده بودند از او به عنوان بازیکنی فوق العاده نام می‌بردند. اما یک آسیب دیدگی شدید باعث جلوگیری از ادامه بازی او شد، و در نتیجه او شروع به نوشتن شعر کرد.

اولین مجموعه شعر ارهان با نام «کشوری در گرگ و میش» سال 1981 درست بعد از کودتای نظامی منتشر شد و برنده جایزه بهجت نکاتیلیل شد. کتاب‌های شعر بعدی اش «شعرهای مدیترانه» و «افق زندگی» که هر دو سال 1982 منتشر شدند و «برای آن‌ها که سعی کردند آتش را بدزدند» که سال 1984 منتشر شد، او را به عنوان دوست داشتنی ترین شاعر بعد از کودتای ترکیه به مردم شناساند.

شعرهای ارهان بدبینی نسلش، به همراه طعنه‌ای برنده و ذره‌ای امید را نشان می‌دادند. عنوان اثری که سال 1997 منتشر کرد یعنی «دایره المعارف شکست‌های مدرن» که برنده دو جایزه بسیار مهم ادبیات ترکیه نیز شد، نشانگر لحن ناپرهیزگارانه او در مقابله با ناامیدی‌های زندگی است. آخرین کتاب وی با نام «برای فروش توسط مالک» در سال 2008 به چاپ رسید و برنده جایزه ملیه کودت شد. آخرین شعرش «تبلیغات بزرگ» نیز یک سرود زیرسوال برنده بود که مصرف گرایی اجتماعی امروزی ترکیه را به سخره می‌گرفت:

«برای فروش توسط مالک/ ضربه دیده/ یک زندگی/ مدل 1958/ چندبار قبلا فروخته شده، نامعلوم/ زمانی که من داشتمش بدتر بود/ با الکل کار می‌کند/ اوه، مانند یک لوله اگزوز هم دود می‌کند/ سرطان دارد/ قرحه هم دارد... اگر می‌خواهید بخریدش/ همین الان بخریدش.»