زیباکلام: شرط می بیندم اوباما و روحانی با یکدیگر دیدار می کنند

کد خبر: ۱۳۰۱۹۹

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۲ - ۱۴:۴۱

سایت قانون نوشت: شاید همان اتفاق بزرگی که منتظر آن بودیم قرار است در سفر رئیس جمهور به آمریکا به وقوع پیوندد و دیداری تاریخی در نیویورک صورت بگیرد و روسای جمهور ایران و آمریکا بر سر یک میز بنشینند و با یکدیگر گفت و گو کنند. این گمانه زنی ها در حالی انجام می شود که هیچ یک از این دو مقام ارشد دیدار احتمالی خود را رد یا تایید نکرده اند. در این خصوص گفت و گویی با صادق زیباکلام،استاد دانشگاه و تحلیل گر مسائل سیاسی انجام دادیم. وی معتقد است: قطعا بخشی از واکنش هایی که متوجه سید محمد خاتمی در خصوص رابطه با آمریکا وجود داشت  متوجه آقای روحانی هم خواهد شد زیرا هنوز هستند اصولگرایان تندرو و رادیکالی که به هیچ وجه تمایل به تنش زدایی بین ایران و غرب ندارند و سعی می کنند این دشمنی ایران با آمریکا همچنان ادامه پیدا بکند. در ادامه گفت و گوی قانون آنلاین را با این استاد دانشگاه بخوانید:

از همان ابتدای انتخاب شخص روحانی به عنوان رئیس جمهور بسیاری این مسئله را مطرح می کردند که روابط ایران و آمریکا رو به بهبودی می رود و دیدار روسای جمهور این دو کشور را محتمل می دانستند. حالا این گمانه زنی ها با سفر نیویورک به اوج رسیده است. تحلیل شما در این خصوص چیست؟ آیا اوباما  و روحانی با یکدیگر  دیدار می کنند؟
من معتقدم که اگر آقای دکتر روحانی از سفر نیویورک بازگردند و هیچ دیدار و مراوده ای حتی در حد سلام و احوال پرسی میان ایشان و رئیس جمهوری آمریکا انجام نشده باشد، بسیار شگفت زده می شوم و اگر در اسلام شرط بندی حلال می بود قطعا درخصوص  این دیدار شرط بندی کلان انجام می دادم. چرا که مطمئنم روحانی و اوباما با یکدیگر دیدار خواهند داشت. اینکه من معتقدم رئیس جمهور بدون دیدن همتای آمریکایی خود به کشور باز نمی گردد دو دلیل عمده دارد. اول اینکه هم آقای اوباما خواهان این دیدار هستند و صراحتا این را اعلام کردند که بدون هیچ پیش شرطی تمایل دارند که با آقای روحانی دیدار و گفت و گو داشته باشند و هم اینکه آقای روحانی کاملا تمایل دارند این ملاقات صورت بگیرد. یعنی هر دو رئیس جمهور طالب این دیدار هستند. دلیل دوم بنده این است که آقای روحانی کاملا آگاه هستند و به این مسئله واقفند که برای  تنش زدایی باغرب و آمریکا، تنش زدایی در مسئله هسته ای ایران برای گره گشایی و یافتن یک راه حلی برای برون رفت از بن بست هشت ساله گذشته، سفر نیویورک بهترین فرصت است و اگر نتوانند گامی بردارند و گره گشایی بکنند بسیار دشوار خواهد شد که بتوانند تغیرات مهمی را در عرصه اقتصاد و سرمایه گذاری، دیپلماسی خارجی در سطح منطقه ایجاد کنند. لذا من معتقدم که رئیس جمهور کاملا به این مقوله واقفند که اگر از این فرصت ایجاد شده استفاده نکنند هیچ پیشرفت و ترقی در کشور ایجاد نخواهد شد.

این تغییرات و تاثیراتی که شما به آن اشاره کردید دقیقا چه زمانی نمایان می شود و مردم می توانند آن را حس کنند؟
از قضا این اتفاق و تاثیرات حتی قبل از سفر و دیدار آغاز شده است. اگر دقت کنید متوجه می شوید که با انتخاب دکتر روحانی به عنوان رئیس جمهور در کشور و منطقه و البته غرب یک امیدواری و خوش بینی خاصی جریان پیدا کرده است که موجب شد برخی از تحریم ها لغو شود و بسیاری از سران کشورها تمایل خود را برای دیدار با رئیس جمهور و افزایش روابط با ایران ابراز کنند. این روزها که گمانه زنی هایی درباره دیدار تاریخی رئیس جمهور ایران و آمریکا مطرح شده است می توانید تاثیرات آن را در بازار داخلی مشاهده کنید که موجب کاهش قیمت ارز و طلا شده است. لذا اگر این دیدار انجام شود قطعا باید خود را برای تغیرات و تاثیرات مثبت آن آماده کنیم. همه اینها با تنش زدایی با غرب و برداشتن گام های بزرگ در راه رفع تحریم ها نصیب کشور می شود. در اینجا لازم است به این نکته اشاره کنم که این مسئله که  اصولگرایان در دو و سه سال پایانی دولت احمدی نژاد معتقد بودند تمام مشکلات اقتصادی ما به واسطه سوءمدیریت رئیس جمهور است، کاملا واهی بود. زیرا مشکلات و مصائب ما بسیار عمیق تر از این مسائل است. لذا اگر آقای روحانی نتوانند در راستای کاهش تحریم ها گام بردارند نمی توانند تغییراتی در سطح کشور ایجاد کنند. این موفقیت نیاز به شفاف سازی در مسئله هسته ای دارد و لازمه این شفاف سازی بهتر شدن فضای میان ایران و غربی ها است که باید یک مقداری تغییر کند و از آن حالت بغض و کینه ای که امثال آقای احمدی نژاد و اصولگرایان تندرو ایجاد کرده اند، خارج کنند و به سمت و سوی تنش زدایی و آشتی کردن با دنیا برویم.

در زمان آقای خاتمی هم مواردی از برقراری ارتباط با امریکا مطرح بود که برخی معتقد بودند شرایط برای تنش زدایی فراهم است اما واکنش های تمام جریان ها به این موضوع یکسان نبود حتی در سازمان ملل از حضور آقای خاتمی در عکسی که کلینتون در آن حضور داشت جلوگیری کردند و از طرفی به محض خروج ایشان از کشور برخی مطبوعات و فعالان سیاسی توقیف می شدند. فکر می کنید تا چه حد این فشار ها متوجه روحانی باشد؟
قطعا بخشی از آن اتفاقا متوجه آقای روحانی هم خواهد شد زیرا هنوز هستند اصولگرایان تندرو و رادیکالی که به هیچ وجه تمایل ندارند تنش زدایی بین ایران و غرب صورت گیرد و سعی می کنند این دشمنی ایران با آمریکا همچنان ادامه پیدا بکند. منتها تعداد و نفوذ این جریانات به نسبت 16 سال گذشته که آقای خاتمی رئیس جمهور شده بودند، بسیار کمتر شده است. این افراد در زمان دولت اصلاحات قدرت و نفوذشان بسیار بیشتر بود. بعلاوه به همان میزان که از قدرت و نفوذ این گروه کاسته شده است همان میزان هم بسیاری از آنها متوجه شده اند که بدون ایجاد تغییر و تحول و تنش زدایی با غرب شرایط اقتصادی ایران همچنان در این وضعیت اسفناک باقی خواهد ماند. لذا تنها آقای روحانی نیست که متوجه این شرایط شده است، چراکه بسیاری از اصولگرایان معتدل و میانه رو هم متوجه شده اند که بدون تنش زدایی و گره گشایی در رابطه با غرب مشکلات کشور حل نخواهد شد. همین نکته بسیار به آقای روحانی کمک می کند که بهتر بتواند در این مسیر گام بردارند.

از دیدار روحانی با اوباما که بگذریم یک اتفاق مهم دیگر نیز در این سفر رخ خواهد داد و آن هم مذاکرات هسته ای است که با دیدار دکتر ظریف با اشتون آغاز می شود. این دیدار را چگونه رزیابی می کنید؟
من دیدار خانم اشتون و آقای دکتر ظریف را هم مثبت می بینم. زیرا نکته ای که درباره پرونده هسته ای مهم است و در این هشت سال مغفول مانده بود موضوع اعتماد بود و مهم این است که دکتر ظریف بتواند غربی ها را مطمئن کند که ما برنامه هسته ایمان همانی هست که اعلام کرده ایم یعنی فقط به دنبال غنی سازی 3درصد و 5 درصد هستیم و آن هم برای تولید سوخت هسته ای برای نیروگاه بوشهر و نیروگاه های دیگر است. پس اگر بتواند این اعتماد را ایجاد کند که ما به دنبال بمب اتم نیستیم و قصد تولید سلاح هسته ای نداریم و نیروهای آژانس اجازه دارند از هرکجا که می خواهند بازدید کنند، آن وقت است که فضا قطعا تغییر خواهد کرد.

به عنوان آخرین سوال،رئیس جمهور در گفت و گو با شبکه NBC مشخصا اعلام کردند که در مذاکرات هسته ای اختیارات تام دارند. برداشت شما از این صحبت چیست؟
مقصود ایشان این است که دیگر اینگونه نیست که  اگر به توافقی با 1+5 برسیم هنوز به تهران نرسیده اند روزنامه کیهان و دیگران این توافقات را بی ارزش بشمارند و محکوم کنند و برخی از ائمه نماز جمعه بیایند و شعار علیه آن بدهند. لذا اگر به توافقاتی برسیم به این سادگی ها اصولگرایان تندرو نمی توانند آن را برهم بزنند.