ارزیابی عملکرد 100 روزه وزارت علوم

کد خبر: ۱۳۸۱۸۹

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۱۷

در هشت‌سالی که گذشت دانشگاه‌های ایران حیاط‌خلوت گروهی خاص از سیاست‌مداران، برای اجرای سیاست‌هایی خاص بود. گروهی که در آخرین سال‌های فعالیت خود در دولت دهم، حتی از محمود احمدی‌نژاد نیز گذشتند و با حمایت گروه‌هایی همچون، جبهه پایداری انقلاب اسلامی، اخراجیان دولت نهم و دهم، طیفی از نمایندگان مجلس و با وزارت کامران دانشجو، سیاست‌های خود را پیش راندند.

کسانی که پس از روی‌کارآمدن دولت یازدهم، با نمایندگانی که در کمیسیون آموزش مجلس داشتند، استقبال صمیمانه‌ای از گزینه‌های تصدی وزارت علوم در دولت یازدهم نداشتند. این استقبال غیرصمیمانه باعث شد مردان روحانی در وزارت علوم در فعالیت‌های خود نیم‌نگاهی به نمایندگانی داشته باشند و با ابتدایی‌ترین فعالیتی با اهرم‌های عدم رای اعتماد، محدودکردن دامنه اختیارات سرپرست، سوال از وزیر و تهدید به استیضاح از سوی این طیف از نمایندگان مواجه شوند. علاوه بر این اهرم‌ها که مسوولان وزارت علوم در دولت روحانی آنها را بیخ گوش خود احساس می‌کردند، برچسب‌هایی همچون فتنه‌گری، انحراف از سند اسلامی‌شدن دانشگاه‌ها، بی‌توجهی به رهنمود‌های مقام‌معظم‌رهبری و ایجاد هرج‌ومرج در دانشگاه دایما در دستان طیف خاصی از سیاستمداران بود تا با هر حرکتی یکی از این برچسب‌ها را به پیشانی مسوولان وزارت علوم بچسبانند.

همه اینها باعث شد، مردان روحانی در وزارت علوم، در صدروز ابتدایی کار خود دست به عصا حرکت کنند. حالا باید همه این فشار‌های بیرونی را با عملکرد صدروزه وزارت علوم در دولت روحانی مقایسه کرد، تا خروجی و پاسخ به این سوال که آیا وزارت علوم دولت یازدهم تاکنون انتظارات را برآورده کرده است یا نه؟ پاسخ منصفانه‌ای باشد. وزارت علوم در دولت یازدهم در اولین قدم، نصیب جعفر میلی‌منفرد شد. او در روزهایی که وزرای باسابقه سیاسی بیشتر دولت روحانی از مجلس رای اعتماد گرفتند، با رای منفی مجلس از دولت یازدهم جاماند و سرپرستی وزارت علوم به مرد نام‌آشنای این حوزه، یعنی جعفر توفیقی رسید.

حضور توفیقی در وزارت علوم در ابتدا با بیم و امید‌هایی همراه بود. بیم از آنکه مجلسی که به میلی‌منفرد رای مثبت نداده است، چگونه می‌خواهد به توفیقی رای بدهد و امید آنکه قطار دانشگاه‌ها به ریل متعارف خود برگردد.

بازگشت جمعی از دانشجویان ستاره‌دار
اول قدم توفیقی در وزارت علوم زمینه‌چینی برای بازگشت دانشجویان ستاره‌دار بود. به طوری‌که بر اساس یک بررسی دانشجویی از سوی تعدادی از دانشجویان محروم از تحصیل در حال حاضر حدود یک‌هزار دانشجوی محروم از تحصیل یا ستاره‌دار وجود دارد که 768‌نفر از آنان طی هشت‌سال اخیر ستاره‌دار و 250‌نفر دیگر از دانشگاه اخراج شده‌اند. بر این اساس توفیقی در اولین‌قدم با اعلام یک آدرس ایمیل فراخوانی برای دانشجویان اخراجی و ستاره‌دار و استادان بازنشسته داد، تا هر کس که حقی از او ضایع شده است به وزارت علوم بیاید و پیگیر حقوقش شود. پیگیری‌های توفیقی به آنجا رسید که او پس از پایان کارش در وزارت علوم و معرفی رضا فرجی‌دانا به‌عنوان وزیر پیشنهادی علوم به مجلس عنوان کرد: حدود 400 دانشجوی بازمانده از تحصیل از سال‌های 90، 91 و 92 بار دیگر تحصیلات خود را در دانشگاه آغاز کردند.

پیگیری وضعیت استادان بازنشسته
دومین اقدام توفیقی در وزارت علوم، پیگیری وضعیت استادان بازنشسته طی هشت‌سال فعالیت دولت‌های نهم و دهم بود. به طوری‌که در دولت‌های نهم و دهم بر اساس بررسی صورت‌گرفته در روزنامه «شرق»، مسوولان وزارت علوم با بازنشستگی دست‌کم صد استاد مطرح و باتجربه دانشگاه که عمدتا در علوم انسانی مشغول به کار بودند، کارنامه نه‌چندان روشنی از خود به جای گذاشتند. بر این اساس توفیقی در آخرین روز کاری خود درمورد وضعیت اعضای هیات علمی که به اجبار بازنشسته شده‌اند، گفت: درمورد اعضای هیات‌علمی همین مقدار درخواست داشتیم، اما البته مراحل رسیدگی به درخواست‌های آنها پیچیده‌تر است و این درخواست‌ها در حال بررسی است.

تغییر در دانشگاه علامه طباطبایی
اگر تا پیش از این دانشگاه‌هایی همچون دانشگاه امیرکبیر، صنعتی شریف و تهران محلی برای حضور روسای سیاسی بودند، فعالیت دولت‌های نهم و دهم باعث شد، دانشگاه علامه‌طباطبایی نیز مصداقی از این دانشگاه‌ها شود. تغییر در دانشگاه علامه یکی از اقدامات موثر در دوران صدروز فعالیت دولت روحانی در وزارت علوم بود و اهمیت آن را می‌توان در استقبال بالای اعضای هیات علمی این دانشگاه و استادان آن مشاهده کرد.

زمزمه‌های لغو تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها
از دیگر میراث دولت‌های نهم و دهم در دانشگاه‌ها، تفکیک جنسیتی بود. طرحی که علاوه بر تاکید موافقان مبنی بر حضور این طرح در سند اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها، جایی در این سند ندارد و به تعدیل اختلاط جنسی در دانشگاه تاکید شده است. با این حال رضا فرجی‌دانا با تاکید بر همین نکته اولین زمزمه‌ها برای لغو این طرح را مطرح کرد.

او در جلسه رای اعتماد خود در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد، تفکیک جنسیتی جایی در سند اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها ندارد، سیاست‌های دانشگاه‌های تک‌جنسیتی از ابتدا در برنامه‌ریزی‌های آموزشی بوده است و این وزارتخانه برنامه برای تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌ها ندارد. فارغ از مسایل مطرح‌شده، تاثیر در تغییر ریاست دانشگاه آزاد، گام‌های ابتدایی برای ترمیم استقلال دانشگاه‌ها، از سرگیری انتخابات تشکل‌های صنفی دانشگاه‌ها، تسهیل تحصیل اتباع عراقی و افغانی در دانشگاه‌های ایران، توقف جذب 105 عضو هیات‌علمی در دانشگاه علامه، رایزنی برای تبادل دانشجو میان ایران و آمریکا و انتصابات در وزارت علوم از دیگر اقداماتی است که در صدروز فعالیت مردان روحانی در وزارت علوم صورت گرفت.

روزنامه شرق