آن روي سكه موفقيت هسته‌اي

* فؤاد صادقی

کد خبر: ۱۳۸۵۳۲

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۳۹۲ - ۱۱:۱۴

همان گونه كه هفته گذشته و پيش از انجام مذاكرات ژنو، با ذكر جزئيات پيش‌بيني شد، سرانجام پس از حدود دهسال از توافقنامه پاريس اولين موافقتنامه هسته‌اي ميان ايران وجامعه بين‌المللي به امضا رسيد، و موجب برانگيخته شدن موجي از اميد و نشاط در جامعه ايران و نارضايتي و خشم دشمنان كشور بويژه رژيم صهيونيستي و برخي دولتهاي عربي گرديد.

همانگونه كه در اظهارات وزير محترم خارجه و طرفهاي مقابل وي بيان شده است، توافقنامه ژنو آغاز مسيري سخت براي حل مساله سياست خارجي كشور است، و طبيعتا شادي از برداشتن گام نخست، نبايد مانع توجه به سختي و ظرايف ادامه مسير باشد كه در اين ميان اشاره به چند نكته ضروري است:

1- عملكرد تيم مذاكره‌كننده هسته‌اي در چهار دور مذاكره فشرده كه از نيويورك آغاز و به ژنو ختم شد، قابل تقدير و تحسين است و به گواهي خبرگان وكارشناسان اين حوزه، توافقنامه مذكور تقريبا در سقف امتيازاتي بود كه مي‌توانستيم در اين شرايط كشور از طرف مقابل بگيريم، و اگر اين موافقتنامه از نظر برخي از كارشناسان يا اصحاب رسانه متوازن نيست كه شايد حق با اين گروه نيز باشد، عدم توازن معلول عدم توازن در شرايط دو طرف مذاكره است. در واقع اين عملكرد هشت سال گذشته تيم قبلي بوده است كه كشور را به شرايطي رساند كه به چنين سطحي از توافقنامه رضايت دهد.

جالب اينجاست، اتفاقا كساني منتقد اين توافقنامه هستند كه خود از حاميان شيوه گذشته بودند كه هزينه سنگيني به نظام تحميل كرد. جريان افراطي كه در مناظرات و مباحث انتخابات رياست جمهوري گذشته سطح توانمندي و دانش علمي آنان در حوزه سياست خارجي براي افكار عمومي نيز آشكار شد، در حالي به مذاكرات هسته‌اي ظريف انتقاد مي‌كند كه طي حدود 2000 روز مذاكره، هيچ توافق و نتيجه‌اي جز شعار دادن و نمايش تبليغاتي براي افكار عمومي داخلي به همراه نياورد.

بديهي است در شرايطي كه بازار جهاني در فضاي ركود اقتصادي دو سال قبل، از تحريم نفتي و مالي ايران ترس داشت، اگر با مذاكره‌كننده و تعامل مثبتي مواجه مي‌شد، حاضر بود پيشنهادهاي بسيار بهتري از شرايط كنوني را به ايران ارائه دهد.

2- همان گونه كه پيش از اين رسما بيان شده است، وزارت خارجه در پرونده هسته‌اي نقش مذاكره‌كننده را بر عهده دارد و مسئوليت پرونده همچنان در دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي و با تعامل نزديك با ديدگاه‌ها و مواضع سطح عالي نظام تداوم داشته و اين موضوع در بيانات رهبر انقلاب قبل از آغاز مذاكرات اخير نيز در تعبير تعيين خطوط قرمز براي مذاكرات كه در واقع نقش راهبري مذاكرات مي‌باشد، ديده شد. بنابراين اين توافق نيز همانند توافقات گذشته در پرونده هسته‌اي تحت نظارت عاليه و راهبري رهبر انقلاب به نتيجه رسيده است و تلاش برخي رسانه‌هاي افراطي براي القاي حاكميت دوگانه و نفي وحدت كلمه در نظام، علاوه بر آنكه امري غيرواقعي و كذب مي‌باشد، بلكه آسيب زدن به منافع ملي و تضعيف موقعيت تيم مذاكره‌كننده در برابر بيگانگان مي‌باشد.

3- به نظر مي‌رسد مذاكرات هسته‌اي نيازمند اتاق فكري رسانه‌ايست. مذاكرات هسته‌اي اكنون به نقطه مركزي توجه افكار عمومي و آحاد جامعه تبديل شده است، چرا كه نحوه تعامل و ارتباط افكارعمومي با اين مذاكرات كه به جهت تاثير گذاشتن بر شقوق مختلف معيشت مردم، از شرايط بازار گرفته تا سفر و تحصيل در خارج از كشور و اميد به زندگي، به نوعي از اين مذاكرات تاثير مي‌پذيرد و در اين موضوع حساس نمي‌توان به سادگي اظهار نظر كرد. هر اقدام نسنجيده‌اي كه بي‌جهت مردم را نااميد كرده يا اميد واهي ايجاد كند، آثار منفي گسترده‌اي در جامعه برجا مي‌گذارد و حتي مي‌تواند موفقيتهاي به دست آمده را نيز تحت تاثير قرار دهد.

به طور نمونه به رغم موفقيت اخير در مذاكرات و واكنش مثبت بازار و مردم به اين موفقيت، دادن وعده‌هاي غيرقابل تحقق و افزايش بيش از حد مطالبات وانتظارات جامعه از آينده نزديك مي‌تواند نوعي ياس و بدبيني را در آينده رقم بزند. در حالي كه اگر وعده‌هاي واقعي و شدني به مردم داده شود، تحقق آن وعده‌ها موجب افزايش اعتماد وخوش بيني مردم خواهد شد. به طور نمونه دادن اين وعده به مردم كه ظرف شش ماه همه تحريمها با حفظ غني سازي پايان مي‌يابد، از مصاديق وعده‌هايي است كه تحقق آن بسيار دشوار است. اولا اينكه مذاكرات هسته‌اي بسيار بعيد است ظرف شش ماه به پايان رسيده و پرونده ايران به شوراي حكام بازگردد و ثانيا اينكه لغو همه تحريم‌ها كه اساسا بخشي از آنها قطعنامه‌هاي شوراي امنيت است كه با اجماع همه اعضا حاصل شده است و امكان لغو آن ظرف شش ماه آينده و با حفظ غني سازي، بسيار بعيد به نظر مي‌رسد.

حال دادن چنين وعده‌اي به مردم، موجب مي‌شود حتي اگر در شش ماه آينده، تيم مذاكره‌كننده موفقيتهاي بزرگي نيز در كاهش تحريمها كسب كند، مخالفان بتوانند عملكرد اين تيم را ضعيف‌تر از وعده‌هاي داده شده قلمداد كنند. بنابراين دقت در نحوه تعامل با افكار عمومي و عملكرد رسانه اي، نكته‌اي است كه بايد بيش از پيش مدنظر مسئولان مربوطه قرار گيرد.

منبع:جمهوری اسلامی