افراطيون از عوام گرايي به عوام سواري رسيدند؟

* فواد صادقی

کد خبر: ۱۴۱۵۳۷

تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۲ - ۰۹:۰۰

در سالهاي اخير و بويژه از آغاز دولت احمدي نژاد، بحث پوپوليسم يا عوام گرايي در ميان نخبگان سياسي كشور به صورت جدي مطرح گرديد و مورد انتقادات فراواني قرار گرفت.

سياستهاي پوپوليستي احمدي نژاد كه از سخن گفتن به زبان مردم كوچه و بازار و استفاده از واژگاني نظير" اون ممه رو لولو برد"، "اونقدر قطعنامه بدهيد تا قطعنامه دانتان پاره شود" يا "مرده شور خودتان و ميز مذاكره تان را ببرد" و رفتارهاي پوپوليستي يعني دامن زدن به موج نامه نگاري به رئيس‌جمهور و دريافت ده‌ها ميليون نامه در سفرهاي استاني كه گاه از جمعيت استان نيز بيشتر مي‌شد گرفته تا سياستهاي اقتصادي پوپوليستي يعني نابود كردن سيستم بانكي و ايجاد سونامي نقدينگي با طرح بنگاه‌هاي زودبازده و پرداخت يارانه‌هاي نقدي را در برمي گرفت، تا ديپلماسي پوپوليستي يعني سرمايه‌گذاري سنگين بر آمريكاي لاتين و لغزخواني بي‌دليل در برابر قدرتهاي بين‌المللي كه به تحريمها و انزواي كشور منجر شد.

اما گرچه يك روي سياستهاي پوپوليستي عدم توجه به ايجاب‌ها و مصلحت‌هاي كارشناسي وعلمي بود كه از سوي نخبگان تشخيص داده مي‌شد اما روي ديگر آن دست كم اين بود كه مردم عادي و فاقد تحصيلات و دانش خاص كه كمتر به پيامدهاي و عواقب اين سخنان و اقدامات توجه مي‌كردند، از اين نوع حركتها لذت مي‌بردند و در واقع عمدتا اين طيف حاميان اجتماعي احمدي نژاد را تشكيل مي‌دادند كه البته پس از چند سال و به خصوص در دوسال پاياني دولت احمدي نژاد كه عواقب آن اقدامات و سياستها مشخص شد، حتي همين عوام نيز با سياستهاي پوپوليستي مخالف شدند و به شدت بدنه اجتماعي حامي احمدي نژاد ريزش كرد.

اما اكنون و پس از پيام روشن انتخابات 24 خرداد در رد سياست‌هاي پوپوليستي از سوي مردم، افراطيون به جاي آنكه در جهت اصلاح خود قدم بردارند، گام را به عقب نهاده و مي‌خواهند از عوام گرايي به عوام سواري برسند.

عوام گرايي اين است كه صاحبان قدرت با استفاده از ادبيات و سياستهاي مورد پسند عوام، حمايت اجتماعي در لايه‌هاي پايين‌تر جامعه به جهت تحصيلات و سطح آگاهي را بدست آورند و حمايت عوام را در برابر انتقادات نخبگان قرار دهند.

اما عوام سواري كه اين روزها از سوي جريان افراطي كشور در حال اجراست و احتمالا در آينده پيش رو تقويت خواهد شد، حتي به اندازه ادبيات و سياستهاي مورد پسند عوام نيز حاضر نيست به آنها امتياز بدهد، و مي‌خواهد تنها از تابلوي عوام براي زدن حرفهاي خود استفاده كند.

در واقع جريان افراطي مواضع نخ نما و بدون منطق خود را كه اگر به صورت رسمي در محافل كارشناسي و دانشگاهي مطرح شود، با واكنش منطقي و محكم نخبگان و كارشناسان مواجه شده و بي‌اساس بودن آن اثبات مي‌شود را از زبان مردم عادي مطرح مي‌كند.

براين اساس شيوه سنتي نگارش مواضع مورد نظر توسط اطاق به اصطلاح فكر جريان افراطي و سپس القاي اين مواضع از زبان مردم عادي و صنوف مختلف، امري است كه بيش از گذشته در رسانه ملي و ساير رسانه‌هاي تحت سلطه جريان افراطي ديده مي‌شود.

جالب‌تر آنكه جريان افراطي، هر انتقادي به اين شيوه غيراخلاقي و غيرحرفه‌اي را توهين به مردم قلمداد مي‌كند و به اين پرسش پاسخ نمي‌دهد كه در كدام كشور توسعه يافته و داراي آزادي‌هاي قابل قبول سياسي و اجتماعي، مسايل كارشناسي را از طريق پخش نظرات سازماندهي شده يك جريان سياسي از زبان مردم عادي به پيش مي‌برند؟

در حالي كه اين اقدام بدترين نوع توهين به مردم است و اگر سران افراطيون به مردم اجازه اظهار نظر آزادنه را بدهند، متوجه خواهند شد كه سطح شعور و آگاهي بسياري از مردم عادي كه داراي شغلها و تحصيلات معمولي هستند، به آن اندازه رسيده است كه مصلحت خود را تشخيص دهند و اتفاقا به همين دليل همين مردم عادي در جريان انتخابات اخير و با وجود رقابت نابرابر و غيرمنصفانه‌اي كه جريان افراطي با بهره گيري از تمامي امكانات موجود از قبيل صداوسيما و امكانات دولتي و بيت المال انجام داد، جريان اعتدال با اعتماد همين مردم توانست به گونه‌اي پيروزي را به دست آورد كه آراي كانديداي جريان اعتدال حدود 5 برابر نماد جريان افراطي بود.

تجربه تاريخي نيز نشان مي‌دهد كه مردم ايران همواره منشي عزت مندانه داشته‌اند و اگر رجال سياسي با آنها از سر احترام و توجه به نظرات و خواسته هايشان وارد شده اند، از آنها حمايت كرده‌اند. اما اگر مردم احساس كنند جرياني مي‌خواهد از آنها سواري بگيرد و به نام مردم منافع خود را تامين كند، آن گونه او را به زمين مي‌زنند كه ديگر ياراي برخاستن نداشته باشد.

اكنون نيز كه نياز جريان افراطي با استفاده از بخشهاي مهمي از صداوسيما، ده‌ها خبرگزاري و سايت پرهزينه و چندين روزنامه كه همگي از بيت المال تامين مي‌شود، قصد دارد به نام مردم و ارزشها به سوءاستفاده و سواري گرفتن بپردازد و هنوز تلاش مي‌كند پيام انتخابات گذشته را نشنيده بگيرد، بايد توجه كند كه عاقبت اين شيوه، با سر به زمين خوردن است و بهتر است به جاي سوء استفاده از نام مردم، مواضع خود را به صورت شفاف از زبان خود يا حداكثر نمايندگاني كه با راي حداقلي و در غياب رقباي واقعي به مجلس فرستاده است، اعلام نمايد تا مردم نيز در انتخابات آينده مجلس نسبت به تعيين نمايندگان خود تصميم بگيرند.

منبع: جمهوری اسلامی