همایون شجریان: اگر تصویر "ساز"پخش شود وضعیت موسیقی دگرگون می‌شود

کد خبر: ۱۴۲۰۰۱

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۳۹۲ - ۱۶:۳۵

در جلسه‌ای که با حضور جمعی از هنرمندان فعال عرصه اجرا و تولید در خانه موسیقی برگزار شد، مطالبات عمده و اساسی فعالان حوزه موسیقی از نهادهای مختلف از جمله خانه موسیقی و همچنین مسائلی همچون عدم اجرای قانون حقوق مولف و مصنف مورد بررسی قرا گرفت.

در این جلسه که چندی پیش با حضور تعدادی از هنرمندان برگزار شد، علاوه بر موارد انتقادی و مطالبات هنرمندان از خانه موسیقی، مسائل مختلف در رابطه با موانع و مشکلات جامعه موسیقی و انتظارات جوانان و راهکارهای رسیدن به اجرای دقیق قانون حمایت از حقوق مولف ومصنف(کپی رایت)مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در ابتدای جلسه حمیدرضا نوربخش ضمن خیر مقدم به هنرمندان جوان و اعضای تاثیرگذارخانه موسیقی و تشکر و قدردانی از میهمانان برای حضور در خانه موسیقی، از حضار خواست تا هریک نقطه نظرات، خواسته‌های جامعه موسیقی و به طور کل مسائل و مشکلات را بیان کنند.

خانه موسیقی اعتمادسازی کند

در آغاز علیرضا قربانی با مغتنم شمردن این جلسه گفت: به نظر من همه هنرمندان و افرادی که به عملکرد خانه موسیقی انتقاد دارند ابتدا باید مسائلشان را با مسئولان این نهاد در میان بگذارند و سخنان آنها را هم بشنوند و بعد اگر مسائل لاینحل باقی ماند و به مطالباتشان نرسیدند؛ آنگاه انتقاد خودشان را علنی و رسانه‌ای کنند چرا که بسیاری از موضوعات به علت دور بودن از یکدیگر و سوءتفاهمات به مرور زمان پیچیده‌تر می شود.

وی در ادامه افزود: خانه موسیقی هم باید اعتماد همه فعالان حوزه موسیقی در همه رشته‌ها جلب کند و با شفاف‌سازی سیاست‌ها و اقداماتش زمینه حضور همه فعالان را مهیا سازد و قدرمسلم اگر این اعتمادسازی بشود، من به عنوان یک خواننده به سهم خود حاضرم در هر شرایطی با این نهاد همکاری داشته باشم و فکر می‌کنم که دیگر هنرمندان هم اگر اعتمادشان جلب شود اینجا را خانه خود خواهند دانست.

قربانی در پایان گفت: بزرگترین فاجعه این است که هنرمندان به خانه موسیقی اعتماد نکنند. ما باید از نزدیک حرف هایمان را با هم بزنیم، وقتی دور هم جمع می‌شویم، می‌بینیم اهداف مشترکی داریم اما گارد بیخودی برای هم گرفته‌ایم. من اصرار دارم که همه هنرمندان مطرح به اینجا بیایند.

اگر تصویر ساز از تلویزیون پخش شود وضعیت موسیقی دگرگون می‌شود

در این جلسه همایون شجریان، خواننده و مدیر شرکت «دل‌آواز» گلایه‌های خود را درباره رعایت نشدن قانون کپی رایت بیان کرد و گفت: در یک دوره زمانی همه ناشرین جمع شدند و با رئیس پلیس وقت جلساتی گذاشتند و خواستند که در کنار مبارزه با فیلم‌های مستهجن جلوی کپی موسیقی هم گرفته شود تا شرکت ها ضرر نکنند. اما نتیجه‌ای حاصل نشد. بعدها خودمان وکیل گرفتیم که آن هم نتوانست کار را دنبال کند.

شجریان همچنین به پخش نشدن تصویر ساز در تلویزیون اشاره کرد و گفت: رسانه ملی که می‌تواند نقش بسیاری داشته باشد ساز را نشان نمی‌دهد اما اگر نشان بدهد، موسیقی در این سرزمین دگرگون می‌شود. در برنامه «دستان» هم که به موسیقی می‌پردازد یک گلدان جلوی نوازنده می‌گذارند.

وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: موضوع بعد این است که ما نمی‌دانیم که خانه موسیقی تا چه حدی قدم جلو می‌گذارد و برای رسیدن به مطالبات هنرمندان تا چقدر هزینه خواهد پرداخت.

تهمورس پورناظری، آهنگساز و نوازنده تار و تنبور هم با اشاره به همین موضوع گفت: متاسفانه ظاهرا شبکه‌های ماهواره‌ای آن طرف با صدا وسیما یک هدف را دنبال می‌کنند. بطوری که آنها انواع سازهای غربی را نشان داده و موسیقی‌های از نوع سخیفش را پخش می‌کنند و در اینجا هم صدا و سیما هیچ ساز ایرانی را نشان نمی‌دهد و نتیجه‌اش این است که نوجوان ایرانی ساز غربی را بهتر از ساهای ملی خودمان می‌شناسد.

باید با درایت و سیاست با خط قرمزهای موجود برخورد کرد

علی قمصری، آهنگساز جوان هم در بخشی از این جلسه درباره دیدگاه جوانان درباره عملکرد خانه موسیقی گفت: جوانان نمی‌دانند که خانه موسیقی می‌تواند برای آنها چه کار کند و اکثرا به عنوان نهادی آن را می‌شناسند که قرار است آنها فقط بیمه کند. مسائلی که الان وجود دارد این است که سرعت خانه موسیقی را کافی نمی‌دانند و جوانگرایی و ذهنیت خلاقانه در آن کم است و بهایی به نسل تازه نمی‌دهد.

قمصری در قسمت دیگری از سخنانش گفت: یکی از راه‌هایی که برای خانه موسیقی وجود دارد این است که بتواند اعتماد همه را جلب کند تا اگر خواستند کاری انجام دهند از برایند رای همه استفاده کند و یک رای صادر کند و مرکزیت به یک نیرو بدهد. خط قرمزها همیشه وجود داشته ولی نوع برخورد با سیاست و درایت با اینها باید از طرف نهادی صورت بگیرد. اتفاق مثبتی که می‌تواند صورت بگیرد این است که یک نهاد اداری و اجرایی در خانه موسیقی وجود داشته باشد که مطالبات اهالی موسیقی را در زمان درست و با درایت اعلام کنند.

در ادامه سهراب پورناظری، آهنگساز و نوازنده کمانچه گفت: دوست داریم نهادی در دل خانه موسیقی شکل بگیرد تا پیگیر مطالبات باشد. بیاییم جدا از همه سلیقه‌ها دور یک میز بنشینیم و ببینیم ایراد در کجای کار است. ما هیچ‌وقت یک فستیوال مستقل نداشتیم در صورتی که خانه موسیقی باید یک فستیوال مستقل را اجرا کند که همه هم آن را قبول می‌کنند.

وی افزود: اگر خانه موسیقی کارش را درست انجام دهد از همه مهمتر تعیین سیاست‌های کلی موسیقی در کشور است. باید یک نهادی وجود داشته باشد که ضمانت اجرایی داشته باشد.

خانه موسیقی خوانندگان پاپ را جذب کند

سهراب پورناظری گفت: هنرمندان موسیقی پاپ ظرفیت‌های بالایی دارند و باید اینها هم جذب شوند. درصد بالایی از طرفداران موسیقی کشور جذب موسیقی پاپ می‌شوند. به نظر من باید خانه موسیقی اینها را جذب کند و فعال‌تر شود. من تا بحال حمایتی از خانه موسیقی ندیدم. برخی نیاز به بیمه ندارند ولی به عنوان یک جوان دغدغه‌های خانه موسیقی همین است.

تهمورس پورناظری هم در ادامه جلسه درباره دغدغه‌های ذهنی خود سخن گفت و در ابتدای سخنانش به موضوع آموزش موسیقی در کشور اشاره کرد و گفت: در برخی دانشگاه‌های موسیقی موزیسین بیرون داده نمی‌شود و برخی استادان خیلی ضعیف هستند. گاهی کسی جرات نمی‌کند بگوید شاگرد چه کسی است چون رد می شود.

پورناظری افزود: نکته بعدی این است که ما باید فرم اتحادیه درست کنیم. ما هیچ اتحادیه‌ای نداریم که منافع مادی ما را تضمین کند. الان وقتی کنسرت کنسل می‌شود بخشی از آن آبروی ماست و بخشی دیگر منافع مادی است. این همه کارهای ما چرا در تلویزیون مجانی پخش می‌شود. این پخش تلویزیون یکی از دغدغه‌های جدی ماست که بدون هیچ اجازه‌ای و مجانی روی هر تصویری که بخواهند آثار مارا پخش می‌کنند.

خانه موسیقی

وی در ادامه سخنانش به ثبت سازهای ایرانی در یونسکو به نام کشور های دیگر اشاره کرد و گفت: 200 سال دیگر که یونسکو به عنوان مرجع مطرح باشد ما هیچ چیزی نداریم.

در ادامه هوشنگ کامکار(نماینده شورای عالی خانه موسیقی) درباره این جلسه و مسائل مطرح شده در آن گفت: من اعتقاد دارم به جای اینکه حرف بزنیم باید کار کنیم و خوشحالم جوانان هم کار می‌کنند. کلا فکر می‌کنم خانه موسیقی مشکلاتی از جاهای مختلف دارد که بر آورده کردن همه انتظارات مقدور نباشد.

در مورد کپی رایت پیچیدگی‌های بسیاری وجود دارد

در ادامه حمیدرضا عاطفی، عضو هیئت مدیره کانون پژوهشگران گفت: در مورد مساله کپی‌رایت باید بگویم کانون ما پیش‌نویس طرحی را در این زمینه آماده کرده بود اما در ادامه با مشکلی مواجه شدیم. ما در خصوص هنرمندان صاحب اثر به یک جمع‌بندی رسیدیم و در نهایت هنرمندان را به سه دسته تقسیم کردیم؛اول هنرمندانی که نمی‌خواهند آثارشان از صدا و سیما پخش شود که تعدادشان بسیار محدود است. دوم هنرمندانی که نسبت به این موضوع بی‌تفاوت هستند و برایشان علی‌السویه است و سوم هم هنرمندانی که اصرار دارند آثارشان از صدا و سیما پخش شود و حاضرند برای این قضیه هم هزینه بپردازند لذا ما نمی‌توانستیم به صورت کلی از صدا و سیما بخواهیم آثار هنرمندان را بدون مجوز آنها پخش نکند.

وی افزود: از سوی دیگر ارتباطات و سهم هر یک از خوانندگان، آهنگسازان و نوازندگان در تولید یک اثر است و فرض کنید یک خواننده می‌گوید من نمی‌خواهم اثرم پخش بشود اما آهنگساز می‌گوید که پخش بشود و نقش تهیه‌کننده در این میان هم بسیار مهم است و البته در آثار مختلف متفاوت است و این بحث آنقدر پیچیده بود که گفتیم تا رسیدن به یک اجماع کلی رهایش کنیم و حال بسیار خوشحالم که این جمع آغاز خوبی برای رسیدن به همان اجماع است چرا که این جمع کوچک مخاطبان بسیاری دارد و اگر اینجا نطفه این همراهی و همدلی شکل بگیرد اتفاق مهمی در زمینه کپی رایت موسیقی خواهد افتاد و نقطه آغاز خوبی خواهد شد.

عاطفی در ادامه و در پاسخ به برخی انتقادات گفت: بهترین راه پاسخ به نقدها این است که وارد کار اجرایی شویم تا ببینیم چه مشکلاتی در این زمینه وجود دارد. امیدوارم این جلسات حداقل ماهی یک بار تشکیل شود و نقطه نظرات این شورا مطرح شود.

حمیدرضا نوربخش در ادامه برگزاری این جلسه را بسیار مثبت ارزیابی کرد و گفت: بخشی از سخنانی که مطرح شد مواردی است که ما بطور جدی دنبال آن بودیم. ما برای بیش از 90 درصد برنامه‌های موسیقی که لغو شده اعتراض کردیم و گواهیمان هم همان مصاحبه‌ها و بیانیه است. و البته باید ساز و کاری برای آن ایجاد کرد و شاید باید شکل آن عوض شود اما اینطور نبوده که اعتراضی نشده باشد.

نوربخش در بخش دیگری از سخنانش گفت: درباره مبحث جوانگرایی هم که آقای قمصری به آن اشاره داشت من بارها و بارها در جشن خانه موسیقی در مصاحبه‌ها و در نشست‌های ماهیانه گفته‌ام که به جوانان توجه ویژه‌ای داریم. اعلام کردیم مثلا سالن استاد شهنازخانه هنرمندان در ماه یکی دو شب به ما اختصاص داشته باشد که هر گروه جوانی خواست در آنجا برایش برنامه برگزار کنیم و حتی پوستر و بلیت را هم ما چاپ می‌کنیم و سود کامل فروش بلیت هم به خود گروه‌ها اختصاص داشته باشد.

برخی مسائل و دیدگاه‌ها خیلی شخصی است

مدیرعامل خانه موسیقی گفت: یکی دو دوره قبل و در یک سال ما کنسرت‌های زیادی برگزار کردیم اما برخی منتقدان کاری با ما کردند که دیگر این کار را کنار گذاشتیم. در آن زمان فکر می‌کردند پول‌های زیادی بدست آورده‌ایم. برخی هم می‌گفتند چرا خانه برای استاد شجریان یا کامکارها و یا همین گروه شمس (آقایان پورناظری‌ها) هزینه کرده است. در صورتی که اینطور نبود و حتی برعکس! آنها به خانه موسیقی کمک می‌کردند.

نوربخش به سخنان قربانی در خصوص اعتمادسازی بین هنرمندان و خانه موسیقی اشاره کرد و گفت: متاسفانه در بین برخی پیشکسوت‌های ما این مساله نمود دارد و خیلی از مسائل و انتقادات شخصی می‌شود. مثلا اگر بزرگداشتی برای کسی گرفته شود،آن عزیز سرتاسر سال از ما خوب می‌گوید اما اگر جایی غفلتی بشود، اگر هر کاری هم بکنیم با ما این مرزبندی و زاویه را دارند.

سعی داریم جشن خانه موسیقی را به فستیوال تبدیل کنیم

وی گفت: درباره فستیوال باید بگویم که از مدتها پیش به دنبال آن هستیم و سعی کرده‌ایم جشن خانه موسیقی را به همین فستیوال تبدیل کنیم. یعنی فستیوالی که فینال‌اش جشن خانه موسیقی باشد. تلاش‌هایی هم صورت گرفته که امیدوارم با همفکری شما دوستان این کار به صورت اساسی انجام شود. بسیار اثر گذار خواهد بود.

نوربخش افزود: در بحث آموزش و کپی رایت شاید زیاد نخواستیم سر و صدا بشود اما جلسات و مکاتبات بسیاری با مسئولان ذیربط داشتم. درباره کپی رایت با پلیس امنیت تا کنون سه جلسه داشتیم که نتایج خوبی هم بدست آوردیم. به ماگفتند در سینما خود تهیه کننده‌ها همت جدی داشتند و جمع شدند، این کار را هم باید خود ما پیشقدم شویم.

مدیر عامل خانه موسیقی گفت: در مورد ثبت ساز باید بگویم همه ایراد از کم کاری ما نبود. متاسفانه در دولتی بودیم که باید از آن کانال با یونسکو حرف میزدیم. با این وجود بعد از موضوع تار فشارهای زیادی به خود یونسکو و میراث وارد کردیم که در آخر قرار شد ثبت مشترک شود. برای دیگر سازها نظیر کمانچه هم همین کار را دنبال کرده‌ایم.

پیگیر احیای ارکستر سمفونیک هستیم

وی درباره تعطیلی ارکستر سمفونیک و موضع‌گیری خانه موسیقی در این باره گفت: ما در این مورد بارها جلسه گذاشتیم و از زمانی که آقای مرادخانی آمده‌اند هم پیگیر احیای آن هستند. اینطور نیست که اگر اعتراض می‌کردیم ارکستر سمفونیک برمیگشت. این راهکاری دارد که باید انجام شود و اولین مساله شان مساله مالی است.

نوربخش در پایان جلسه ابراز امیدواری کرد جلسات ادامه یابد و گفت: باید برای جلساتمان هدفگذاری داشته باشیم و دستور جلسه تهیه کنیم و جلو برویم. تضمین هم حتما دارد و نماینده شورای عالی و هیئت مدیره هم در این جلسات شرکت می‌کنند. امیدواریم این راه را با هم برویم و سعی کنیم و به نتیجه برسیم به قول سعدی «به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل/ که گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم».

در پایان با موافقت همه اعضا قرار شد افراد این جلسه افزایش یافته و این جلسات به طور منظم و با تضمین لازم جهت اجرا و پیگیری از سوی هیئت مدیره و بخش اجرایی ادامه یابد.