درگفتگوی «انتخاب» با یک روانشناس و یک جامعه شناس بررسی شد:

چرا خبر «مصافحه لیلا حاتمی» بیشترین جستجو در اینترنت را داشته است؟

باتوجه به حساسیت ایجاد شده بر سر ماجرای خانم لیلا حاتمی در جشنواره کن و در صدر قرار گرفتن این خبر و البته کلمه ی «لیلا حاتمی» در موتورهای جستجو به سراغ یک آسیب شناس اجتماعی و یک جامعه شناس رفتیم تا ریشه ی گرایش مردم به این موضوعات را دریابیم.

کد خبر: ۱۶۲۸۵۹

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۷:۱۵

باتوجه به حساسیت ایجاد شده بر سر ماجرای لیلا حاتمی در جشنواره کن و در صدر قرار گرفتن این خبر و البته کلمه ی «لیلا حاتمی» در موتورهای جستجو - جدا از نظر شرع که مخالف چنین اتفاقاتی است -  سراغ یک آسیب شناس اجتماعی و یک جامعه شناس رفتیم تا ریشه ی گرایش مردم به این موضوعات را دریابیم.

دکتر هادی معتمد روانشناس و آسیب شناسی اجتماعی به خبرنگار سرویس اجتماعی پایگاه خبری «انتخاب» گفت: کشور ایران کشور جوانی است و آن طبقه ی سنی که این مسئله را دنبال می کنند اکثرا جوان هستند که یا در جهت کنجاکاوی و یا برای پی بردن به واقعیت، این موضوع را پیگیری می کنند.

وی افزود: در فرانسه، تصاویر خانم حاتمی شاید نمایش داده شده باشد، اما کسی به دنبال آن نمی گردد تا آن را مشاهده کند و شاید مسائل سیاسی در صدر دغدغه های افکار عمومی باشد.

این روانشاس افزود: برای مردم کشورهایی چون فرانسه اینگونه مسائل اهمیت چندانی ندارد، با این اوصاف یکی از علل گرایش جوانان به این نوع اخبار را می توان محدودیت های تلویزیون ایران عنوان کرد که البته مسئله ای اخلاقی است.

وی تاکید کرد: نباید علاقه ی جوانان به این گونه اخبار را از نگاه جنسی بدانیم، این مسئله بیشتر به کنجکاوی بر می گردد.

دکتر هادی معتمد تصریح کرد: در جوامع غربی روبوسی زنان و مردان عرف است و اتفاقا روبوسی مردان با یکدیگر وجهه ی خوبی ندارد اما این اقدام در کشور ما مشکلی ندارد.

وی گفت: این اشکال در ما وجود دارد که خیلی زود فرهنگ دیگران را می گیریم، به طور مثال به اعراب نگاه کنید که به هیچ وجه لباس مخصوص به خود را در کشورهای دیگر کنار نمی گذارد اما به سرعت فرهنگ کشورهای دیگر را می پذیریم.

همچنین خانم قمر فلاح جامعه شناس نیز به خبرنگار سرویس اجتماعی «انتخاب» در این رابطه گفت: این مسئله یک تابو است و رفتاری است که هنجارهای قبلی جامعه ان را بر نمی تافت.  در واقع بخشی از زیر گروه ها در جامعه  با این رفتارها موافقند و برایشان مسئله ای نیست و انرا هنجار شکنی نمی دانند اما بخش عظیم و حاکم جامعه که تعیین کننده هنجارها هستند با این جریان مخالفت دارند.

وی افزود: این مسئله بهانه ای است که خرده فرهنگ ها به آن واکنش نشان می دهند. در حقیقت، هنجارها به مانند یک قانون تا یک دوره ای از زمان مورد پذیرش جامعه است اما پس از مدتی کم کم با آن مخالفت می شود.

افزایش شدید سرچ نام لیلا حاتمی به زبان فارسی در گوگل

این جامعه شناس تصریح کرد: بنابراین، جدال این دو گروه باعث می شود که هنجار یا شکسته شود یا ثبیت شود، البته زود است که در مورد تثبیت یا شکسته شدن آن تصمیم گیری شود.

وی بیان داشت: بخشی از جوانان موافق و بخشی دیگر مخالف این رفتارها هستند. در حقیقت جامعه به سمتی می ورد که دیگر این موضوع اهمیت ندارد، یعنی نه مثبت است و نه منفی و به هنجاری بی تفاوت تبدیل می شود مثل سلام و علیک کردن.

قمر فلاح در ادامه به بیان علت جذابیت این گونه اخبار برای مردم پرداخت و گفت: در واقع، این مسئله بهانه ای برای واکنش در امر کلی تر است.

وی افزود: از نظر من، جامعه در مرحله بازنگری هنجارها است و در این بازنگری مخالفان و موافقان نسبت به یکدیگر کنش و واکنش دارند.

این جامعه شناس اضافه کرد: اگر این اتفاق 30 سال گذشته می افتاد، نامتعارف و مجرمانه شناخته می شد، یعنی برایش تنبیه در نظر گرفته می شد، اما اکنون ارزش قانونی این مسئله کاهش پیدا کرده و نمی توان به عنوان یک عمل مجرمانه به آن نگاه کرد، یعنی نمی توانید برایش زندان بروید و تنها در دسته بندی اخلاق قرار می گیرد.

وی گفت: اگر این مسئله در جامعه تداوم یابد و این هنجار تقویت شود که این رفتار، امری غیراخلاقی است، یک جرم برای آن تعریف می شود و قانون وضع می شود و اگر در جامعه بک امر عادی تلقی شود، امر اخلاقی تضعیف می شود.

قمر فلاح تصریح کرد: وقتی امری در جامعه یا گروهی شایع شد ،دیگر نمی توان "وضع قانون" کرده و آن را تقویت کنید، یعنی گروه هایی هستند که در این امر منفی پیشرو هستند. در واقع وقتی چنین پدیده هایی وجود دارد یعنی هنجار در حال تغییر است.

این جامعه شناس اضافه کرد: البته دیگران به این مسائل واکنش منفی نشان داده و می گویند آن را دوست ندارند اما بدان معنی نیست که فرد را به زندان می فرستند.

وی بیان داشت: وقتی جامعه در حال گذار باشد، هنجار شکنی اتفاق می افتد و هنجارهای قدیم تضعیف می شود، بنابراین، این مسائل نمود آن است.