اندیکشده «بنیاد دفاع از دموکراسی»:

شاخص احساسات ایران چه می گوید؟

کد خبر: ۱۶۳۲۰۴

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۴:۵۶

اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسی» نوشت: با ازسرگیری مذاکرات در وین و تلاش جهت حصول توافق دائم هسته‌ای با ایران، شاخص کیفی تازه‌ای توسط «موسسه اقتصاد جهانی روبینی» منتشر شده است که نشان می‌دهد غرب ممکن است از پیش و با تغییر فضای تحریم‌ها و با تزریق حیاتی دوباره به اقتصاد ایران، موقعیت خود را در مذاکرات تضعیف کرده باشد.

به گزارش «تیک» Tik.ir، این شاخص نشان می‌دهد که رفع تحریم‌ها از اواسط سال ۲۰۱۳ میلادی، انتخاب «حسن روحانی» به عنوان رئیس جمهور ایران در ژوئن سال ۲۰۱۳، خوش‌بینی ناشی از مذاکرات نوامبر ۲۰۱۳ در ژنو بین گروه ۱+۵ و دستیابی ایران به ۷ میلیارد دلار نقدینگی در اثر رفع تحریم‌ها به عنوان بخشی از برنامه اقدام مشترک در ژانویه ۲۰۱۴ توانست در داخل ایران و در سطح بین‌المللی احساساتی مثبت خلق کند. به نظر می‌رسد این احساسات تأثیر مستقیمی بر رشد اقتصادی ملایم ایران داشته باشد.

این شاخص کمّی جهت و میزان تغییرات احساسات بین‌المللی را ارزیابی می‌کند. داده‌ها نشان‌دهنده پیوند میان تغییرات احساسات و ارزش ریال ایران (بازار سیاه) و رشد تولید ناخالص ملی ایران (در کل و در رابطه با تولیدات غیرنفتی) است. رابطه بین نرخ ارز (شکل ۱) نیز ظاهراً با میزان احساسات همسو است، در حالی که به نظر می‌رسد نقاط عطف احساسات در واقع منجر به خلق نقاط عطفی در رشد تولید ناخالص ملی (شکل ۲) می‌شود.

احساسات با استفاده از نرم‌افزار اختصاصی پردازش زبان طبیعی موسوم به «تحلیل‌گر اخبار ریون پک» دنبال شد. این نرم‌افزار مقدار احساسات آنی، ارتباط، و تازگی مربوط به هر متن خبری را که در سطح جهان در بیش از ۲۲ هزار سایت رسانه اجتماعی و سنتی منتشرشده بود، مشخص کرد. الگوریتم ریون پک، بر اساس احساسات مثبت یا منفی مقادیری را برای هر خبر مرتبط اختصاص داد. سپس ما از روندهای دومرحله‌ای برای گنجاندن این داده‌ها در شاخص احساسات ایران استفاده کردیم. در ابتدا ما تنها مطالبی را استخراج کردیم که مربوط به تحریم‌های ایران بود. ما سپس جهت اجتناب از بروز مشکل، نسبت مربوط به ۹۰ روز منتهی به اخبار مثبت و منفی را به دست آوردیم. اگر تعداد اخبار مثبت و منفی برابر بود، شاخص صفر می‌شد. اگر اخبار منفی بیش از اخبار مثبت بود، شاخص منفی و میزان برتری موارد منفی بر موارد مثبت نشان‌دهنده بزرگی شاخص منفی بود.

شاخص احساسات با نگاهی به آینده نشان می‌دهد که ایران در صورت رفع تحریم‌ها به صورت پیوسته شاهد رشد ملایم، به موازات اخبار مثبت در مورد شرایط اقتصادی خواهد بود.

این شاخص هم‌چنین نشان می‌دهد افزایش احساسات نسبت به ایران در نتیجه تغییر تحریم‌ها می‌تواند به صورت غیرمستقیم ارزش کلی رفع تحریم‌ها برای اقتصاد ایران را تا حدی بسیار بیشتر از رفع مستقیم تحریم‌ها بر اساس برنامه اقدام مشترک افزایش دهد.

تصمیم کاخ سفید مبنی بر عدم تجدید تحریم‌ها علیه تهران، از جمله با مسدود کردن تصویب قانون تحریم‌های جدید، منجر به این رشد کند و ثبات اقتصادی در ایران شده است. در واقع ایران از سال وحشتناک ۲۰۱۲ و نیمه اول سال ۲۰۱۳ که در اثر تحریم‌ها علیه بانک مرکزی ایران، صادران نفت ایران، دسترسی به سیستم بانکداری بین‌المللی سوئیفت، شرکت نفت ملی ایران، کشتی‌رانی و بیمه، بخش‌های کلیدی اقتصاد ایران، فلزات گران‌بها و غیره، اقتصاد ایران با شوکی بی‌سابقه روبرو شد، در مسیر احیای ملایم قرار گرفته است. مدیریت ضعیف اقتصاد ایران توسط دولت «محمود احمدی‌نژاد» نیز تأثیرات ناشی از تحریم‌ها را تشدید کرد.

ما همچنان رابطه بین احساسات و رشد اقتصادی را بررسی می‌کنیم. اما هنگام نشست ۱+۵ در وین، ما نگران این موضوع هستیم که سیاست‌گذاران ممکن است به صورت کامل مقیاس اثرات ناشی از رفع تحریم‌ها بر ایران را درک نکنند: فضای ضعیف تحریم‌ها و احساسات مثبت بعدی در رابطه با ایران موقعیت تهران را در مذاکرات تقویت کرده و فشارها بر ایران را جهت حصول توافقی بلندمدت و قابل‌اجرا در رابطه با برنامه هسته‌ای-نظامی غیرقانونی آن کاهش داده است.