آفت سانسور و خود سانسوري در برخي رسانه هاي مدعي

*رضا سليماني

کد خبر: ۱۶۳۴۵۹

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۰

اصطلاح سانسور از كلمه لاتين Censere گرفته شده و اولين بار اصطلاح White wash به معناي شستشوي فكري به كار رفت و به تدريج وارد متون سياسي شد. كاربرد اين واژه در مجموعه مسائلي است كه مردم ميگويند، ميشنوند، مينويسند، ميخوانند و اجرا ميكنند. از نظر علم ارتباطات نيز ايجاد هرگونه اخلال آگاهانه در فرايند اطلاع رساني را سانسور ميگويند.

سابقه سانسور در ايران به نخستين روزهاي انتشار روزنامه در زمان محمد شاه و ناصرالدين شاه قاجار بر ميگردد و ميگويند اولين كسي كه در ايران اقدام به سانسور كرد «ادوارد برجيس» انگليسي بود كه به عنوان مترجم در روزنامه وقايع اتفاقيه كار ميكرد.

مهمتر از موضوع سانسور، خود سانسوري است كه به عنوان چالش مهم، رسانهها را محدود و ارزشهاي آزادي بيان و آزادي رسانهها را نابود ميكند و كمكم به جايي ميرسد كه آن رسانه، منزوي و بياعتبار ميشود كه در نتيجه مخاطب يا از آن رسانه فرار ميكند و يا كاملاً ميداند كه اطلاعات آن يا ناقص و يكسويه است و يا آميخته به دروغ.

بحث بر سر سانسور و تاريخچه غمبار آن در ايران را بگذاريم و بگذريم و به اتفاقي برسيم كه در برخي رسانههاي خاص ايران به ويژه در رسانههايي كه مدعي آزادي بيان هستند و عنوان ملي!! را هم يدك ميكشند، مدتي است متداول و شيوهاي رايج شده است.

هر چند موضوع سانسور در اينگونه رسانهها به ويژه صداوسيما، مسبوق به سابقه است ولي مصداق اخير آن مربوط به جلسه اخير مجمع تشخيص مصلحت نظام است. روز شنبه، سوّم خرداد كه در تاريخ ايران به خاطر فتح خرمشهر جاودان شده است، جلسه مجمع برگزار شد. آيتالله هاشمي رفسنجاني به عنوان رييس مجمع به خاطر شخصيت عالي حقوقي خويش و به خاطر فرماندهي 8 سال دفاع مقدس، بحث كاملي از شرايط فتح خرمشهر و تأثير آن در روند جنگ و حتي تغيير سياستهاي غرب، شرق و ارتجاع نسبت به ايران داشت.

سخنانش مثل هميشه تنظيم و در قالب خبر براي رسانهها ارسال شد. امّا گويا بعضي از رسانهها، به ويژه رسانه ملي!! و يكي، دو روزنامه مدعي آرمان خواهي از شهدا كه دوران دفاع مقدس را تماماً در انحصار خود و اطرافيانشان ميدانند و از بودجه بيتالمال نيز اداره ميشوند به خاطر بغض سياسي، آنچنان دچار خود سانسوري شدند كه اگر كسي خبر آن جلسه را در رسانههاي ديگر نخوانده و نديده باشد و براي آگاهي از اتفاقات سياسي ايران به صدا و سيما و چند روزنامه معلوم الحال بسنده كرده باشد از خود ميپرسد كه چگونه ممكن است آيتا... هاشمي رفسنجاني كه هم فرمانده جنگ بوده و هم رييس مجمع مهم تشخيص مصلحت نظام است، در جلسه مجمع كه دست بر قضا در سوّم خرداد برگزار شد، هيچ اشارهاي به اين اتفاق مهم در تاريخ دفاع مقدس نكرده باشد؟!!

متأسفانه يا خوشبختانه، تجربه تلخ سانسور و خود سانسوري در اينگونه رسانهها به ويژه در رسانه ملي!! كه به حد اعلاي خود رسيده و در ويژه برنامهها و اخبار خاص به گونهاي تاريخ را تحليل (بخوانيد تحريف) ميكند كه گويي ايشان اصلاً در زمان انقلاب و جنگ در ايران نبوده است! باعث مراجعه مردم به سايتها و روزنامههاي مستقل و حتي خبرگزاريهاي بيگانه شده و مردم، رزمندگان، جوانان و خانوادههاي شهدا و مردم خرمشهر نه از طريق رسانه ملي!! و روزنامههايي كه از پول بيتالمال ارتزاق ميكنند، بلكه از رسانههاي مستقل و غير وابسته ميدانند و متوجه ميشوند كه جانشين امام راحل در دفاع مقدس، به عنوان شخصيتي ذيصلاحتر از ديگران، در سالروز فتح خرمشهر، نتايج عمليات بيتالمقدس را ستود و آن را برگ زريني در تاريخ دفاع مقدس خواند.

در اين ميان روسياهي به بعضي از رسانه هاي خاص ميماند كه خود سانسور شدهاند و با اين كار روح عضبناك خود را اندكي آرام ميكنند كه به خاطر تنگنظري و حب و بغضهاي سياسي، نميتوانند ببينند كسي را كه 8 سال تمام از همه امكانات تبليغاتي و غير تبليغاتي براي تخريبش نزد مردم استفاده كردهاند، اينك به عنوان رييس در جلسهاي صحبت از فتح خرمشهر ميكند كه رؤساي قوا و اكثر مسؤولان عالي رتبه نظام در كنار وي نشستهاند. لذا كمترين كاري كه از روي عصبانيت از دستشان بر ميآيد حذف و سانسور سخنان حق اوست، ولي نميدانند و يا نميخواهند بدانند كه اگر روش سانسور و تخريب چندين ساله آنان، منافقين و سلطنت طلبها تا به حال جواب ميداد ديگر مجبور نبودند به دليل محبوبيتش با هزينه زياد رد صلاحيتش كنند و در نهايت از اقبال مردم و عواقب عملكرد خويش عصباني و پركينه باشند.

«والسلام»