نمی‌توان زوج‌ها را «مجبور» به فرزندآوری کرد

کد خبر: ۱۷۰۱۵۷

تاریخ: ۱۱ تير ۱۳۹۳ - ۱۹:۲۰

رئیس پژوهشکده سلامت خانواده با بیان اینکه مسئولان به جای اعمال قوانین تهدیدآمیز برای رفع مشکل جمعیتی کشور از سیاست‌های تشویقی استفاده کنند، گفت: امروزه به دلیل وجود انواع مشکلات و موانع اقتصادی و اجتماعی برای تشکیل خانواده، جوانان تمایل کمتری برای ازدواج نشان می دهند. اما با این وجود هنوز به دلایل فرهنگی و اعتقادی کانون خانواده در جامعه از اهمیت خاصی برخوردار است، بطوریکه اگر شرایط ازدواج برای جوانان فراهم شود آنها به سمت تشکیل خانواده و ازدواج حرکت می‌کنند بنابراین بهتر است مسئولان به جای اعمال سیاست‌های تهدیدکننده از این پتانسیل برای افرایش جمعیت در کشور استفاده کنند.

به گزارش ایسنا، دکتر حسین ملک‌افضلی در گفت‌وگو با «شفقنا»، اتخاذ سیاست‌های افزایش جمعیت در کشور را ضروری دانست و تصریح کرد: متاسفانه کاهش جمعیت در ایران به خصوص طی 5 سال اخیر بسیار نگران‌کننده شده است. به طوری که اگر این روند ادامه داشته باشد جامعه ما طی سال‌های آینده با بافت جمعیتی سالمند مواجه خواهد شد. در واقع تعداد بچه‌هایی که یک خانم تا سال 1365به دنیا می‌آورد 6 بچه بود ولی امروزه به 1.6 رسیده است (بین یک تا دو بچه) یعنی رقم زیر دو، رقم خطرناکی محسوب می‌شود. بنابراین اگر به همین منوال پیش برویم در 25 تا 35 سال دیگر رشد منفی جمعیتی خواهیم داشت.

وی در ادامه تسهیل زیرساخت‌های تشکیل خانواده و فراهم کردن شرایط ازدواج برای جوانان را یکی از مهم‌ترین راهکارهای افزایش جمعیت در جامعه دانست و تصریح کرد: امروزه برخی مسئولان تصور می‌کنند که با اتخاذ سیاست‌های تهدیدآمیز نظیر ممنوعیت اقدامات پیشگیرانه نظیر وازکتومی و توبکتومی زوجین، می‌توانند خانواده‌ها را به فرزندآوری بیشتر وادار کنند. این در حالی است که ما نمی‌توانیم زوج ها را وادار کنیم که تعداد بچه‌های بیشتری به دنیا آورند زیرا بینش مردم امروزی تغییر کرده و خانواده‌ها بسیار حساب‌شده و با برنامه‌ریزی عمل می‌کنند. بنابراین سیاست تهدیدکننده و اجبارآمیز در این زمینه تاثیری ندارد و تنها سیاستی که می‌تواند جوانان را به فرزندآوری تشویق کند تسهیل زیرساخت‌های اجتماعی و اقتصادی برای تشکیل خانواده است.

ملک افضلی در ادامه یادآور شد: پایین آمدن آمار ازدواج و همچنین بالا رفتن آمار طلاق در جامعه به دلایلی نظیر مشکلات اقتصادی، مسکن، بیکاری، تورم و غیره باعث شده است میزان زندگی های مجردی بین جوانان روز به روز افزایش یابد و آنها تمایل کمتری برای تشکیل خانواده داشته باشند. این در حالی است که با وجود چنین مشکلاتی در جامعه ما، هنوز کشور ما بافت اعتقادی و فرهنگی گذشته خود را حفظ کرده و خانواده ها ترجیح می دهند شرایط تشکیل خانواده برای فرزندان آنها فراهم شود و حتی خود جوانان نیز ذاتا به این سمت تمایل دارند. در اینصورت فرزندآوری به خودی خود اتفاق می افتد و هراس از پیری جمعیت از بین می رود.

این برنده جایزه جمعیت سازمان ملل در ادامه یادآور شد: تجربه نشان داده است که به هیچ عنوان سیاست های اجباری و تهدید آمیز بخصوص در زمینه مسائل اجتماعی در جامعه ما نتیجه نخواهد داد و چه بسا مردم در مواقعی برعکس آن نیز عمل کنند، بنابراین بهتر است کشور ما نیز همانند سایر کشورهای پیشرفته که مشکل جمعیت خود را با اعمال سیاست های تشویقی حل می کنند در این زمینه گام بردارد. کاری نکنند که مقاومت و سرپیچی مردم تنها نتیجه برنامه های آنها باشد.

وی همچنین تصویب کلیات قانون ممنوعیت پیشگیری از بارداری با کمک وازکتومی و توبکتومی را غیرضروری و بدون تاثیرگذاری خاص در افزایش باروری در جامعه برشمرد و افزود: بر اساس آمارهای اعلام شده تنها 3 درصد از زوج هایی که از نظر کمی و کیفی به اندازه کافی زاد و ولد داشته اند در سال برای پیشگیری به کمک وازکتومی و توبکتومی مراجعه می کنند و این میزان اصلا درصد بالایی نیست و 97 درصد زوجین از روش های دیگری برای پیشگیری استفاده می کنند. بنابراین اتخاذ چنین سیاست هایی از دید اجتماعی و میزان تاثیرگذاری بر روند افزایش جمعیت، سیاست صحیحی نیست و امیدواریم در بررسی مجدد این قانون نکات و ایرادات در آن لحاظ شود.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، به مهم ترین راهکار حل مشکل ازداوج و راغب کردن جوانان برای تشکیل خانواده اشاره کرد و گفت: یکی از بهترین و موثرترین سیاستی که می تواند تا حدودی مشکل ازدواج جوانان را رفع و آنها را برای تشکیل خانواد ترغیب کند، این است که دولت به جای پرداخت وجه نقدی به مردم در قالب یارانه ها، صندوقی را تشکیل دهد که این میزان پول ماهیانه به آن صندوق واریز شود تا از این طریق بتوانند در حوزه ی اشتغال برای جوانان کارآفرینی کند تا مشکل بیکاری، مسکن و سایر امکانات جوانان رفع و برای ازدواج انگیزه داشته باشند و مطمئنا مردم نیز از این سیاست حمایت خواهد کرد.

ملک افضلی در پایان خاطرنشان کرد: ارائه کارت مخصوص حمایتی به فرزندان سوم به بعد خانواده‌ها، از دیگر سیاست‌های تشویقی و تاثیرگذار در جهت تمایل برای فرزندآوری در خانواده ها است که این سیاست هم اکنون در بسیاری از کشورهای اروپایی نتیجه مثبت داده است، چرا که بر اساس آن خانواده ها مطمئن می شوند که حمایت هایی از فرزندان آنها به عمل می آید و نگرانی آنها در خصوص آینده فرزندان کاهش می یابد.