اگر اقدامات سلبی افراد را از دین گریزان کند، صحیح نیست

کد خبر: ۱۷۲۹۴۱

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۹۳ - ۱۷:۴۰

روزه دار واقعی کیست؟ آیا امساک از خوردن و آشامیدن به تنهایی کافی است؟ چگونه می توان مفاهیم عمیق دینی از جمله روزه داری را به ویژه در جامعه امروز ترویج کرد؟

حجت الاسلام محمد حسن موحدی ساوجی عضو هیات علمی پژوهشی مرکز مطالعات قرآن دانشگاه مفید در گفت وگو با خبرنگار شفقنا زندگی معتقد است: تکالیف دینی به دو دسته  تعبدی و توسلی تقسیم می شوند که اخلاص؛ شرط صحت در تکالیف تعبدی است و در تکالیف توسلی اگرچه قصد تقرب، شرط نیست ولی اگر کسی هم اخلاص داشته باشد خداوند به او اجر و پاداش می دهد.

او درباره فرق تکالیف تعبدی و توسلی اظهار داشت: فرق تکالیف توسلی و تعبدی این است که در تعبدی ها اگر اخلاص نباشد آن عمل باطل است و حتی ممکن است مجازات هم داشته باشد.

روزه دار واقعی و دریافت تاثیرات معنوی بیشتر

این استاد دانشگاه در ادامه درباره تاثیرات معنوی روزه بر روی افراد نیز بیان کرد: اگر روزه واقعی باشد یعنی فقط امساک از خوردنی ها  و آشامیدنی ها نباشد، اعمال و جوارح انسان  نیز روزه باشد قطعا تاثیرات زیادی روی افراد خواهد داشت و اگر انسان در رفتار خود دقت کند که واجبات خدا را انجام دهد و از محرماتش پرهیز داشته باشد طبیعی است که این روزه در شخصیت انسان تاثیرگذار است.

وی اظهار داشت: منتهی اگر همین روزه در حد پایین را هم درنظر بگیریم - یعنی روزه ای که فقط امساک از خوردنی ها و آشامیدنی ها باشد-  باز هم در زندگی انسان  بی تاثیر نیست. همین که انسان از هوای نفسش برای خوردن و آشامیدن پیروی نمی کند و چند ساعتی را تحمل می کند، این خود تمرینی برای ریاضت به حساب می آید.

این مدرس دانشگاه تاکید کرد: بزرگان دین فرموده اند که روزه واقعی روزه ای است که فقط شامل امساک از خوردنی و آشامیدنی ها نباشد و شامل اعضا و جوارح انسان نیز بشود، یعنی قلب انسان نیز در مراتب بالا باید روزه دار باشد، حال کسی که به این مقامات برسد  مسلما تاثیرات بیشتری در زندگی اش خواهد دید.

چگونه مروج روزه داری باشیم؟

موحدی ساوجی همچنین در بخش دیگری از گفتگوی خود برای ترویج روزه داری بین افراد در جامعه توصیه کرد: ما از دو طریق می توانیم روزه داری را ترویج کنیم، یکی به صورت زبانی و دیگری از طریق عمل. ابتدا باید مسیر تبلیغ صحیح را طی کنیم. یعنی اهمیت روزه داری را به طور صحیح و آنطوری که شرع بیان کرده برای مردم توضیح دهیم.

وی ادامه داد: ما روایت داریم که نقل شده است" اگر آموزه های دینی را به طور صحیح به مردم منتقل کنید مردم خودشان به سوی ما روی می آورند". در روش دوم که غیر زبانی است اگر بسیاری از مبلغان دینمان در کنار تبلیغ زبانی در عمل هم مطابق آن مفاد تبلیغشان عمل کنند مردم خیلی بهتر می توانند به دین علاقه مند شوند. گاهی می شود که ما آنچه را که بیان می کنیم متفاوت از چیزی است که عمل می کنیم و این باعث دین زدگی و دلزدگی مردم و دوری شان از دین می شود به همین دلیل در بعضی روایات فرموده شده که " شما شیعیان با رفتار و اعمالتان زینت ما باشید نه مایه  سرافکندگی".

نتوانستیم پیام اصلی دین را به مردم برسانیم

موحدی ساوجی معتقد است: ما در تبلیغ نتوانستیم آنطور که باید تبلیغ کنیم چون اگر خوب تبلیغ کرده بودیم خیلی بیشتر از آنچه که شاهد هستیم افراد به دین گرایش پیدا می کردند. ما نتوانستیم پیام اصلی دین، قرآن و اهل بیت را به مردم برسانیم. نمی خواهم بگویم در این زمینه اقدامی نشده است اما در کل خیلی بیشتر از اینها باید کار شود.

او افزود: در ابتدا ما باید خودمان بتوانیم آنچه که اولیای دین گفته اند را خوب بفهمیم و درک کنیم و سپس بدون تحریف و به خوبی به مردم منتقل کنیم. ما در این بخش کوتاهی داشته ایم؛ در عمل نیز بالاخره در همه زمان ها کسانی بوده اند که مطابق با آنچه که می گفتند عمل نمی کردند.

کسانی که در لباس تبلیغ دین هستند باید به مردم بگویند جایز الخطا هستند

عضو هیات علمی دانشگاه مفید قم عنوان کرد: این عمل نکردن ها باعث می شود که افراد نسبت به دین دلزده شوند مخصوصا  اگر کسی که مبلغ دین است خودش را هم نماینده دین جا بزند و باعث شود افرادی که حرف های این شخص را می شنوند اشتباهاتش را به حساب دین بگذارند. بنابراین کسانی که در لباس تبلیغ دین هستند باید خیلی بیشتر از اینها حواسشان باشد و به مردم نیز بگویند که نماینده دین نیستند و جایز الخطا هستند و آن کسانی که  نمایانگر و تبلور دین هستند چهارده معصومند و بس.

اگر اقدامات سلبی فرد را دین گریز کند...قاعدتا درست نیست

موحدی ساوجی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا اقدامات سلبی جهت مبارزه با روزخواری موثر است؟ گفت: در اینکه روزه خواری در ملا عام گناه است و شاید جرم نیز تلقی شود حرفی نیست اما اینکه چگونه با روزه خواران برخورد کنیم نیاز به یک بررسی بیشتر دارد و متخصصان روانشناسی و دینی باید بیشتر بررسی کنند و ببینند که آیا اولیای دین این اجازه را داده یا خیر و اگر اجازه داده است در شرایط مختلف اینکار مجاز است یا به چه شکل است؟

او ادامه داد: اگر فرض بگیریم که  اقدامات سلبی اثر معکوس داشته باشد آیا باز هم جایز است؟ به نظر من باید یک جمعی که در میان این جمع هم متخصصان دین و هم متخصصان روانشناسی و جامعه شناسی حضور دارند این موضوع بررسی شود و سپس یک راه حلی ارائه دهند. کلا در رابطه با انجام رفتارهای مخالف با شرع در ملا عام مسلم است که باید جلوی برخی گرفته شود اما درمورد بعضی موارد مثل روزه خواری یا بدحجابی باید یک گروه همه جوانب را بررسی کنند و به یک راه حل برسند.موحدی ساوجی در پایان گفت: اما اگر اقدامات سلبی اثر معکوس داشته باشد و افراد را به دین نزدیک نکند، بلکه از دین گریزان کند قاعدتا درست نیست و کسی هم این کار را سفارش نمی کند.