احتمال بازنگری آژانس در اسناد سیا درباره ایران

کد خبر: ۱۹۰۹۳۷

تاریخ: ۰۲ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۸:۵۷

دیپلمات‌های غربی می‌گویند احتمال دارد آژانس به واسطه افشای تلاش واشنگتن برای وارد کردن اسناد ساختگی به برنامه هسته‌ای ایران، در اطلاعاتی که در رابطه با ایران دریافت کرده، بازنگری کند.

پایگاه خبری بلومبرگ روز جمعه گزارش داد که با توجه به افشای اسنادی که نشان می‌دهد سازمان مرکزی اطلاعات آمریکا (سیا) تلاش کرده تا اسناد مربوط به ساخت تسلیحات اتمی را وارد برنامه هسته‌ای ایران کند، ممکن است آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در اسناد مربوط به ایران، بازنگری کند.

بلومبرگ در این رابطه نوشته است: «دو دیپلمات غربی می‌گویند، جزئیات مربوط به تلاش 15 سال قبل سازمان مرکزی اطلاعات که در جریان بررسی یک پرونده در ایالات متحده پدیدار شده، ممکن است که ناظران سازمان ملل را وادار کند تا برخی از شواهد مربوط به فعالیت ادعایی ایران در زمینه تسلیحات هسته‌ای را مورد ارزیابی مجدد قرار دهد.»

به گفته این دو دیپلمات آشنا به پرونده ایران در آژانس که به دلیل محرمانه بودن این موضوع، خواسته‌اند نامشان فاش نشود، می‌گویند بازرسان آژانس در وین احتمالا اطلاعات دریافتی در مورد ایران را مورد بررسی مجدد قرار می‌دهند.

دادگاهی که چندی قبل برای بررسی اتهامات «جفری استرلینگ» کارمند سابق سیا که گفته می‌شود اطلاعات مربوط به عملیات این سازمان علیه ایران را به رسانه‌ها درز داده، برگزار شد، تائید کرد که آژانس جاسوسی ایالات متحده در فوریه سال 2000 با هدف متهم کردن ایران به تلاش برای ساخت تسلیحات هسته‌ای و همچنین ایجاد خلل در برنامه ایران، طی عملیاتی موسوم به «مرلین»، تلاش کرده تا دستورالعمل‌ها و اسناد ساختگی و دستکاری‌شده مربوط به ساخت تسلیحات هسته‌ای را وارد برنامه ایران کند.

«پتر جنکینز» نماینده سابق انگلیس در آژانس در این رابطه می‌گوید: «این داستان نشان می‌دهد که احتمال دارد آژانس‌های اطلاعاتی متخاصم، ممکن است تصمیم گرفته باشند تا یک "اسلحه تازه‌شلیک‌کرده" (سندی که نشان دهد تخلفی صورت‌گرفته) در ایران جایگذاری کنند تا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آن را بیابد. این مسئله بزرگی به نظر می‌رسد.»

کشورهای غربی می‌گویند دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل که به طور کامل بر برنامه هسته‌ای ایران نظارت دارد، باید پیش از لغو تحریم‌های ایران در شورای امنیت سازمان ملل، صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران را تائید کند. به نوشته بلومبرگ، مقامات ایرانی همواره آژانس را متهم کرده‌اند که بر اساس اسناد ساختگی علیه ایران تصمیم‌گیری می‌کند، با این حال این نهاد هرگز به دریافت اسناد مخفیانه از آژانس‌های اطلاعاتی اذعان نکرده است.

به نوشته بلومبرگ، یک سخنگوی آژانس اعلام کرده است که این نهاد هر سندی را که دریافت می‌کند، به طور کامل مورد ارزیابی قرار می‌دهد. سازمان سیا هم از اظهارنظر در این رابطه خودداری کرده است.

بر اساس اطلاعات منتشر شده، سیا در این عملیات قصد داشته است تا نقشه‌های معیوب و روش ساخت یکی از قطعات مهم مربوط به تسلیحات هسته‌ایی را از طریق یک مهندس روس با اسم رمز «مرلین» به دست ایرانی‌ها برساند. بر اساس طرح واشنگتن، زمانی که ایران از معیوب بودن طرح‌ها گله می‌کرد، مرلین باید درخواست پول می‌کرد و آن زمان در صورت پیگیری ایران، آمریکا به مدرک لازم برای متهم کردن ایران به تلاش برای ساخت تسلیحات هسته‌ای، دست می‌یافت.

همانطور که پیش از این هم اعلام شده، ایران حتی پاسخ درخواست‌های مرلین را نیز نداده و وی نهایتا مجبور شده طرح‌ها را از طریق پست برای نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین ارسال کند. اما باز هم ایران هرگز به نامه وی پاسخ نداده و عملا آنطور که در کتاب «دولت جنگ» جیمز رایزن خبرنگار نیویورک‌تایمز که به افشای این عملیات محرمانه متهم شده، به آن اشاره شده، این عملیات با شکست کامل مواجه شده است. (جزئیات بیشتر)

در یکی از تلگرام‌های مربوط به ماه می 1997 که به دادگاه استرلینگ ارائه شده، آمده است: «هدف (عملیات) این است که این بخش مهم اطلاعات فریب در برنامه هسته‌ای ایران نهاده شود، آن‌ها را به سمت مسیرهای تاریک ببرد و وقت و سرمایه آن‌ها را هدر دهد.»

به نوشته بلومبرگ، این مسئله از آن جهت می‌تواند برای آژانس حائز اهمیت باشد که هنوز هم سوءظن این نهاد به ایران، برآمده از اطلاعاتی است که پیش از این از آژانس‌های اطلاعاتی دریافت کرده است.

با این حال، یک دیپلمات غربی می‌گوید ارزیابی‌های آژانس تنها وابسته به اطلاعات مربوط به سازمان‌های اطلاعاتی نیست و تصاویر ماهواره‌ای و منابع آزاد هم در این امر اثرگذار است.

«دان جوینر» استاد حقوق دانشگاه آلاباما عملیات مرلین را نمونه‌ای از تاکتیک‌هایی می‌داند که ایالات متحده و متحدانش علیه ایران به کار بسته‌اند. وی در این رابطه به بلومبرگ گفته است: «جعل اسناد مرتبط با مسئله هسته‌ای، بخشی کاملا واقعی از تلاش‌های چنین کشورهایی برای تخریب برنامه هسته‌ای ایران است. افشای این امر نشانگر خطرات اتکای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بر شواهدی است که طرف‌های ثالث دارای انگیزه‌های سیاسی ضدایران، به این نهاد ارائه می‌کنند.»