یورش به تاریخ؛ از نازی تا داعش

کد خبر: ۱۹۲۷۸۷

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۸:۰۰

تاریخ ایرانی: در طی قرون متمادی گروه‌های پیکارجو و رژیم‌های تندرو نه تنها جان افراد بی‌گناه را گرفته‌اند بلکه آثار فرهنگی و باستانی که توسط قربانیانشان نگهداری می‌شد را نیز از بین برده‌اند. در افغانستان این کار توسط طالبان صورت گرفت. در سال ۲۰۰۱ طالبان دو مجسمهٔ سنگی بودا در درهٔ بامیان متعلق به قرن ششم میلادی را با دینامت منفجر کرد. اما این نخستین بار نبود که این مجسمه‌ها هدف حمله قرار می‌گرفتند. بری بیراک در سال ۲۰۰۱ در نیویورک‌تایمز نوشت که این مجسمه‌ها سال‌ها پیش از آنکه توسط طالبان از بین بروند در قرن هفدهم به دستور اورنگ زیب امپراتور مغول هدف حمله قرار گرفتند.

خمرهای سرخ در کامبوج نیز چنین جنایاتی را مرتکب شده‌اند. این رژیم طی سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۹ جان دو میلیون نفر را گرفت. تس دیویس، رئیس وکلای «کمیتهٔ محافظت از آثار باستانی»، کمیتهٔ مستقر در واشنگتن، در لس‌آنجلس تایمز نوشت: «خمرهای سرخ و دیگر گروه‌ها در پی یافتن آثار گران‌بها برای فروش در بازار هنری بین‌المللی، اماکن باستانی کشور را تخریب کردند.»

در آلمان، نازی‌ها چنین نقشی را بر عهده گرفتند. در دوران حکومت رایش سوم در سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ صد‌ها هزار اثر با ارزش هنری ناپدید شده و یا از بین رفتند. دعاوی حقوقی تا به امروز بر سر مالکیت آثار هنری که نازی‌ها به زور از دلالان هنری یهودی مصادره کرده بودند ادامه دارد.

آخرین گروهی که به این فهرست پیوست، گروه دولت اسلامی داعش است. ویدیویی توسط این گروه منتشر شد و موسسهٔ غیرانتفاعی مطالعات خاورمیانه در واشنگتن این ویدیو را روی شبکهٔ یوتیوب گذاشت تا نشان دهد پیکارجویان داعش چگونه با شتاب مشغول تخریب آثار باستانی هستند.

در این ویدیو یک مرد ناشناس می‌گوید: «پیامبر به ما دستور داده تا از شر مجسمه‌ها خلاص شویم، پیروان پیامبر نیز که پس از او به تسخیر دیگر کشور‌ها پرداختند، چنین کردند.» در ادامهٔ ویدیو مردانی را می‌بینیم که با چکش و مته به جان آثار عتیقهٔ موزهٔ موصل افتاده‌اند و ظرف چند ثانیه یادگارهای تاریخی اعصار گذشته را به مشتی خاک بدل می‌کنند.

به گزارش آژانس خبری آلمان، کارشناسان می‌گویند: «چندین مجسمه که قدمتشان به قرن هفتم پیش از میلاد باز می‌گردد و متعلق به شهر نینوا بوده‌اند - شهری که شاید مهم‌ترین و بزرگترین شهر دنیا در آن دوران باشد - به طور جبران‌ناپذیری تخریب شده‌اند.»

روز پنجشنبه گذشته ایرینا بوکووا، مدیرکل سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد (یونسکو)، این تخریب را «یورشی به فرهنگ و تاریخ هزاران سالهٔ عراق» نامید. بوکووا اضافه کرد که «بدون اتلاف وقت با رئیس شورای امنیت تماس گرفتم و او را متقاعد کردم که جلسه‌ای اضطراری در شورای امنیت تشکیل شود و حفاظت از میراث فرهنگی عراق به عنوان یکی از عناصر امنیت این کشور، در دستور کار جلسه قرار بگیرد.»

نابودی این آثار با ارزش، بسیاری از تاریخ‌پژوهان هنر و هنردوستان را متاثر کرده است. توماس کمپبل، رئیس موزهٔ متروپولیتن نیویورک به بلومبرگ گفت: «این تهاجم احمقانه به آثار هنری، تاریخ و دانش بشری نه تنها یورشی تاسف‌بار به موزهٔ موصل است، بلکه تجاوزی است به تعهدات همهٔ مردم جهان برای بهره‌گیری از هنر به منظور اتحاد میان مردم و گسترش دانش بشری.»

منبع: گلوبال پست