از بازار مرده‌ها در سمنان تا بازار صفویه در شاهرود

کد خبر: ۱۹۴۶۱۶

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۴:۵۵

بازارهای سرپوشیده در استان سمنان از اجزای مهم معماری شهری در همه دوره‌ها بوده و هستند، از این رو شهرهای مختلف این استان عمدتا دارای بازارهای تاریخی هستند.

این بازارها در آستانه سال نو و تعطیلات نوروزی بیش از هر زمان دیگری شلوغ هستند. اگر امسال برای سفرهای نوروزی استان زیبای سمنان را انتخاب کرده و یا از محورهای پرتردد این استان می‌گذرید بهتر است سری هم به بازارهای تاریخی این استان بزنید تا هم از نزدیک از معماری سنتی ایران زمین لذت بیشتری ببرید و هم توشه و سوغاتی از این سفر با خود ببرید.

بازار شیخ علاء‌الدوله

این بازار یکی از کهن‌ترین بازارهای استان سمنان است که تاریخ بنای آن را به دوران ایلخانیان و پیش از آن منتسب می‌دانند.

بنای بازار به وسیله شیخ علاءالدوله سمنانی از عارفان مشهور ایران در قرن هفتم و هشتم هجری قمری و همزمان با بنای شبستان شیخ علاءالدوله مسجد جامع ساخته شده است.

این بازار به جهت این‌که در قدیم به گورستان قدیمی علمدار متصل بوده است به بازار مرده‌ها نیز شهرت دارد. بازار دارای طاق‌های ضربی بلند و سر تاسر آن با آجرکاری زیبایی پوشیده شده است.

بازار آرادان

این مجموعه در مرکز شهر آرادان واقع شده است. در ابعاد تقریبی 22*70 متر در اوایل دوره قاجار با خشت و آجر بنا گردیده است. در اواسط این دوره به دستور تاجری از خانواده یغمایی نمای آجر کاری زیبایی بر آن افزوده شده است. این بنا شامل 31 حجره بوده و دارای سردرهای شمالی و جنوبی است که با آجر تراش نماسازی شده است.

در میانه بازار یک فضای رو باز و هشت ضلعی قرار دارد و در طرفین بازار برف‌انداز و بارانداز ساخته شده است.

طاق‌های بنا از نوع جناقی و کاسه پوش و اکثر مغازه‌ها دارای طاق آهنگ است. این بازار در حال حاضر مورد استفاده مردم است و در سال 1391 به همت و پشتکار میراث فرهنگی مرمت شده است.

بازار شاهرود

بازار قدیم شاهرود متعلق به دوره صفویه و در بافت قدیم شهر واقع بوده و پس از توسعه شهر در دوره قاجار بازاری جدید در محل کنونی بنا شده است. قدیمی‌ترین بخش بازار مربوط به 150 سال پیش است.

غالب گنبدهای بازار دارای پوشش چوبی هستند که در اثر فرسودگی از بین رفته و سقف آجری گنبدی جایگزین آن شده است.

این مجموعه شامل 3 کاروانسرا، 2 تیمچه و یک حمام بوده، بازار شاهرود با عرصه حدود 2500 متر مربع بالغ بر 250 مغازه دارد و دارای 4 ورودی اصلی و 4 ورودی فرعی است.

بازار دامغان

معماری کنونی بازار دامغان مربوط به دوره قاجاریه است. گویا شکل اولیه این بازار بدین صورت نبوده زیرا چندین بار توسط هجوم دشمنان و یکبار نیز بوسیله زلزله خراب و بعد از آن بازسازی شده و به شکل کنونی درآمده است. در دوطرف بازار مذکور یعنی در شرق و غرب دو خیابان بزرگ ساخته شده که این دو خیابان اهمیت بازار را دو چندان کرده است.

دکان‌های موجود در بازار دامغان از نظر عمق و گنجایش با یکدیگر متفاوتند، اما دارای دهنه‌های برابر هستند. با احداث خیابان دکان‌های سمت شرق کوچکتر و یک در دیگر به سمت خیابان برای آنها تعبیه شده است.

بازار دامغان دارای دو کارونسرا، تیمچه چاپارخانه و دیگر مراکز سنتی است. سقف و دیوارهای بازار دامغان گچ کاری و سفید کاری شده است. اهمیت دیگر این بازار از نظر قدمت عبور کاروان‌ها از جاده ابریشم بوده است. این بازار یکی از مراکز خرید و فروش تجارت دامغان به شمار می‌رود که در امتداد خیابان امام خمینی این شهر واقع شده است.

انتهای پیام