پيامدهاي مذاکرات هسته‌اي در تحولات خاورميانه

الجزیره: مذاکرات هسته‎‌اي مي‌تواند منطقه را تغيير بدهد

کد خبر: ۱۹۶۳۱۱

تاریخ: ۰۸ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۲:۱۵

الجزيره مي‌گويد:« در بستر مسائل پيچيده خاورميانه، مذاکرات هسته‎‌اي مي‌تواند منطقه را تغيير بدهد».

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، «جيمز بيز» سردبير بخش ديپلماتيک شبکه تلويزيوني الجزيره انگليسي در گزارشي از شهر لوزان سوئيس گفت: «ضرب المثلي قديمي وجود دارد مبني بر اينکه دشمن دشمن من، دوست من است.

شايد اين ضرب المثل قديمي باشد اما برخي مي‌گويند اين ضرب‌المثل به بهترين شکل ممکن، برخي از ائتلاف‌هايي را توضيح مي‌دهد که در حال حاضر در منطقه خاورميانه شکل گرفته‌است.

اين منطقه درگير چندين مناقشه است. در يمن، عمليات نظامي به رهبري عربستان سعودي ادامه دارد. عربستان سعودي يکي از نزديک‌ترين متحدان آمريکا است. اين عمليات عليه حوثي‌ها است که درحال حاضر بخش‌هاي زيادي از يمن را در کنترل خود دارد.

حوثي‌ها روابط نزديکي با ايران دارند. ميدان ديگر التهاب منطقه، عراق است. در عراق وضعي بوجود آمدهاست که ايران و آمريکا خودشان را در جبهه‌اي واحد مي‌دانند زيرا يگان‌هاي ايراني در کنار نيروهاي عراقي با دولت اسلامي عراق و شام (داعش) مقابله مي‌کنند و هواپيماهاي آمريکايي نيز به صورت همزمان، مواضع اين گروه را در عراق بمباران هوايي مي‌کند.

اما اگر به ميدان ديگر منطقه يعني سوريه نگاه کنيم مي‌بينيم که اوضاع منطقه گيج کننده‌تر مي‌شود. در سوريه نيز ايران و آمريکا با دولت اسلامي عراق و شام (داعش) مخالف هستد اما ايران کمک‌هاي نظامي مستقيم به بشار اسد رئيس‌جمهور سوريه مي‌دهد حال آنکه آمريکا همچنان يکي از شديد‌ترين منتقدان بشار اسد است».

وي افزود: «مسئله ديگر در اين مي‌ان، مذاکرات هسته‌اي است. در شهر تفريحي لوزان سوئيس، جان کري وزير امورخارجه آمريکا به صورت مستقيم با محمدجواد ظريف وزير امورخارجه ايران در حال مذاکره است.

پس از سي و شش سال بي‌اعتمادي و خصومت، مذاکراتي دشوار و طولاني از چند ماه پيش شروع شده است و همچنان ادامه دارد. دو طرف به صراحت اعلام کرده‌اند مذاکرات آن‌ها کاملا به پرونده هسته‌اي ايران محدود است. اما وقتي چنين افراد مهمي در يک هتل واحد در سوئيس در کنار هم باشند، در حاشيه مذاکرات هسته‌اي درباره مسائل ديگر هم بحث و گفت‌وگو مي‌شود.

وقتي روز گذشته فرصتي براي تنفس و استراحت در مذاکرات هسته‌اي داده شد، وزير امورخارجه ايران براي پياده روي در کنار درياچه شهر لوزان از محل مذاکرات خارج شد. او در سخنانش تاييد کرد که در مذاکرات ديروز درباره مسئله يمن نيز صحبت شد اما اين به معناي آن نيست که دراين خصوص مذاکره شد زيرا مذاکرات فقط به مسئله هسته‌اي محدود است.»

بيز در ادامه افزود: «به هرحال، هرگونه توافق هسته‌اي در لوزان سوئيس مي‌تواند پيامدهاي گسترده‌تري داشته باشد. تاحالا تنها فردي که اين سخن را به صورت علني بيان کرده، فدريکو موگريني مسئول سياست‌خارجي اتحاديه اروپا بوده است. به گفته موگريني، فرصتي منحصر به فرد فراهم شده است تا چارچوبي منطقه‌اي متفاوت ايجاد شود.

ناظران نيز تاکيد دارند بي‌ترديد تغييرات اساسي در چارچوب منطقه‌اي بوجود آمده است اما اين تغييرات سبب نشده است رويکرد‌ها و نگرش‌ها تغيير کند بهطوري‌ که اسرائيل و اکثر کشورهاي عربي منطقه همچنان با بدبيني به ايران نگاه مي‌کنند.

به هرحال، بايد توجه داشت آمريکا ائتلاف‌هاي ديرينه‌اي با کشورهاي اصلي منطقه ازقبيل مصر و عربستان سعودي و ترکيه داشته است. شايد مقامات آمريکايي در محافل خصوصي خود اميدوار باشند که توافق هسته‌اي سبب شود آمريکا در تعامل با ايران نيز به نتيجه‌اي برسد. اما به هرحال، منطقه خاورميانه همچنان منطقه‌اي پيچيده و قابل احتراق است و هر عملي با عکس العملي همراه است و گاهي اين عمل و عکس العمل، کاملا دور از انتظار است.»