نشنال اينترست: مهم‌ترين وزير نفت ايران کيست؟

کد خبر: ۲۰۸۳۱۵

تاریخ: ۱۵ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۴

زنگنه در نشست اخير امنيت انرژي 2015 در برلين اعلام کرد تهران قصد دارد توليد نفت خود را با برداشته شدن تحريم‌ها، به سه ميليون بشکه در روز افزايش دهد. هدف از اين کار، جبران درآمدهاي از دست رفته ايران است.

در حال حاضر جهان مشتاقانه تحولات سياسي تهران را پيگيري مي‌کند؛ اين‌که آيا کابينه حسن روحاني، رييس‌جمهور ايران مي‌تواند بر موانع دقيقه نودي ايجاد شده بر سر راه دستيابي به توافق‌نامه جامع بين ايران و گروه پنج غلبه کند؟ گفته مي‌شود حضور بيژن نامدار زنگنه، وزير نفت ايران در کابينه حسن روحاني بيش از هر وزير ديگري سبب اميدوري براي مثبت اعلام شدن نتيجه مذاکرات هسته‌اي شده است.

داشته‌هاي سياسي

در شرايطي که محمدجواد ظريف و حسن روحاني بيش از ديگر مقامات ميانه‌رو ايراني نظر رسانه‌ها را به خود جلب کرده‌اند، بيژن نامدارزنگنه به عنوان يکي از معماران اصلي است که ماموريت آماده کردن شرايط براي دستيابي به توافق‌نامه، برداشته شدن تحريم‌هاي بين‌المللي و احياي دوباره بخش حياتي انرژي ايران را برعهده دارد.

زنگنه بدين جهت بر سمت فعلي خود تکيه زده است که برجسته‌ترين مرد صنعت نفت ايران محسوب مي‌شود. در واقع با توجه به اين‌که صادرات نفت -و بخش رو به گسترش گاز طبيعي- مهم‌ترين مجراي درآمد اقتصادي ايران است، مشاوره و مديريت او بر اين بخش تا زماني که در اين صنعت حضور دارد، بسيار حياتي قلمداد مي‌شود. اما او توانسته است اطمينان بسياري را که به او بد گمان بودند، به دست آورد.

زماني که روحاني در اوت 2013 ميلادي، زنگنه را به عنوان نامزد تصدي وزارت نفت معرفي کرد، حمايت از او بالا بود. او يکي از سه نامزدي نبود که احتمال دريافت راي عدم اعتماد آنها از سوي مجلس وجود داشت. همان گونه که انتظار مي‌رفت، شمار زيادي از نمايندگان مجلس از او حمايت کردند، اما برخي نمايندگان او را ميراث به جا مانده از دوران دولت سازندگي -طي سال‌هاي 1989 تا 1997 ميلادي- و همچنين دوران دولت اصلاحات - طي سال‌هاي 1997 تا 2005 - مي‌دانند.

زنگنه در ماه‌هاي نخست تکيه زدن بر کرسي وزارت نفت، با سياست‌هاي بر جاي مانده از دوران دولت‌هاي نهم و دهم -طي سال‌هاي 2005 تا 2013 ميلادي- مواجه بود. صنعت نفت در دوران وزارت زنگنه بار ديگر احيا شد. بعدها زنگنه همه تمرکز خود را بر موضوعات عملي مرتبط با سلامت صنعت انرژي در ايران معطوف کرد. او در واقع به همين دليل عهده‌دار اين سمت در کابينه شد.

اهداف بلند پروازانه

زماني که به دوران قبلي تصدي وزارت نفت توسط زنگنه -طي سال‌هاي 1997 تا 2005 ميلادي- نگاهي مي‌اندازيم، در مي‌يابيم که او تغييرات مهمي در سطح مقامات بلندپايه انجام داده است. او سپس اولويت خود را بر روي سلامت اقتصاد ايران در درازمدت قرار داد.

توليد نفت ايران به دو ميليون و 700 هزار بشکه در روز کاهش يافته است. اين رقم در سال 2010، حدود چهار ميليون و 200 هزار بشکه در روز بود. به گفته زنگنه، محدوديت‌هاي بين‌المللي سبب شده که ايران 60 درصد از ظرفيت صادراتي خود را از دست دهد. برخي ديگر از گزارش‌ها، زيان ناشي از تحريم‌ها را حدود 20 درصد از توليد ناخالص داخلي ايران تخمين مي‌زنند.

با اين حال، زنگنه در نشست اخير امنيت انرژي 2015 در برلين اعلام کرد تهران قصد دارد توليد نفت خود را با برداشته شدن تحريم‌ها، به سه ميليون بشکه در روز افزايش دهد. هدف از اين کار، جبران درآمدهاي از دست رفته ايران است.

وزير نفت ايران همچنين گفت تهران قصد دارد تا سال 2022 ميلادي، 180 ميليارد دلار براي احياي صنايع نفت، گاز و پتروشيمي سرمايه‌گذاري کند. تنها در صورتي مي‌توان به اين هدف رسيد که ايران بتواند با قدرت‌هاي جهان به توافق‌نامه جامع دست يابد و درها به روي سرمايه‌گذاري خارجي باز شود.

در حال حاضر تنها کاري که وزارتخانه زير نظر زنگنه مي‌تواند انجام دهد، اين است که پيش‌نويس قراردادهاي جديد و جذاب را براي ارائه به شرکت‌هاي خارجي تهيه کند. خبر خوب اين است که ايران حدود 9 درصد ذخاير نفت جهان و 18 درصد از ذخاير گاز طبيعي جهان را داراست و به همين دليل شرکت‌هاي فعال در زمينه انرژي نمي‌توانند اين کشور را ناديده بگيرند؛ به ويژه اگر بهاي انجام معاملات تجاري با ايران قابل مديريت باشد.

در همين حال، بايد ديد آيا ديگر توليدکنندگان نفت در منطقه حاضر هستند با دستورالعمل زنگنه کنار آيند يا خير. در بيستمين نمايشگاه بين‌المللي نفت، گاز و محصولات پتروشيمي که در اوايل ماه مه در تهران برگزار شد، زنگنه از ديگر توليدکنندگان نفتي خواست به ايران اجازه دهند سهميه از دست رفته خود را در بازار بار ديگر باز يابد. زنگنه گفت اين حق ايران است که بتواند چنين کاري انجام دهد.

او در عين حال از اين کشورها به سبب عرضه بيش از اندازه نفت به بازار انتقاد کرد. زنگنه همانند همتاي خود در وزارت امور خارجه ايران بيش از همه بر روي عربستان سعودي متمرکز شده است. مقامات ايراني در ارتباط با سياست مرتبط با بهاي نفت بيشترين اختلاف‌نظر را با عربستان سعودي دارند. زنگنه همانند رييس‌جمهور ايران به خوبي مي‌داند که مي‌تواند سياست‌هاي خود را در بخش انرژي اعمال کند؛ البته اگر بتواند بر چالش‌هاي سياسي موجود در اين مسير غلبه کند.

او در برلين درباره سياست خارجي ايران گفت تهران قصد ندارد براي صادرات گاز خود در آينده، اروپا را هدف قرار دهد، بلکه بازار آسيا را در اولويت خود قرار داده است. سخنان زنگنه در واقع اين پيام را براي روس‌ها در بر داشت که مسکو نبايد درباره رقابت با صنعت انرژي ايران نگران باشد. به عبارت ديگر، او فن‌سالاري است که مي‌داند در ميدان مبارزه، چگونه حريف را مديريت کند.

در حال حاضر زنگنه مي‌تواند صنعت نفت را در داخل ايران بازسازي، در کنفرانس‌هاي بين‌المللي در زمينه انرژي شرکت و قراردادها را براي سرمايه‌گذاران خارجي آماده کند. اما او تنها در صورتي مي‌تواند به برنامه‌هاي مورد نظر خود جامه عمل بپوشاند که توافق‌نامه جامع حاصل شود.

منبع : خبرآنلاين