گورکن‌ها میراث را دور زدند

درحالیکه پروژه عمرانی و ملی خط انتقال گاز سمنان به مازندران به پای گورهای اشکانیان رسید که قبل از آن، گورکن ها زودتر از میراثی ها به آن دستبرد زده بودند.

کد خبر: ۲۱۳۷۷۶

تاریخ: ۱۶ تير ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۴

چندی است که اجرای خط انتقال گاز سمنان به مازندران با کشف گورستان دوره اشکانی در منطقه وستمین کیاسر وارد فاز جدیدی شده است و در جریان عملیات حفاری برای خط انتقال گاز، محوطه ای باستانی نمایان شد که کاوشهای باستان شناسان، حکایت از وجود یک گورستان اشکانیان را دارد.

در این کاوشها ۱۵ گور دخمه ای و بقایای یک گورستان تاریخی نمایان شد که برخی از آن پیشترها مورد دستبرد، گورکن های سودجو «حفاران غیر مجاز» قرار گرفته بودند و برخی نیز در جریان عملیات عمرانی، زیر چرخهای بلدوزرها به تاریخ پیوستند.

دلاور بزرگ نیا مدیرکل میراث فرهنگی مازندران در این زمینه به خبرنگار مهر می گوید: این گورستان تاریخی در مسیر انتقال خط لوله گاز سمنان به مازندران و در وستمین کیاسر ساری کشف شده است و شامل ۱۵ گور دخمه ای است که برخی از آنان قبلا مورد دستبرد قاچاقچیان قرار گرفته بود.

وی با اشاره به اینکه، متاسفانه برخی از گورها نیز در جریان عملیات حفاری توسط بولدوزرها خراب شده است، اذعان داشت: تاکنون ۹ گور از دخمه های کشف شده، سالم هستند و کاوش های باستان شناسی نیز ادامه دارد.

وی با اشاره به اینکه عملیات کاوش تا نیمه مردادماه ادامه دارد، بیان داشت: شماری اشیاء نیز در لابه لای خاک ها کشف شده است.

در جریان عملیات حفاری به منظور انتقال خط لوله گاز از دامغان به نکاء، محوطه ای باستانی نمایان شد که بعد از انجام تحقیقات و کاوش مشخص شد این محوطه بقایای یک گورستان است و به گفته باستان شناسان، معماری گورها متشکل از یک فضای مستطیلی به عرض ۷۰، طول حدود ۱۷۰ و عمق ۲ تا ۲.۵ متر است.

در فضای گور به سمت دیوار غربی دخمه ای زده شده و فضای گنبد گونه ای به ارتفاع ۱.۵ تا ۱.۷ متر ایجاد شده که در داخل آن تدفین انجام می شد.

همچنین سرپرست هیئت کاوش در گورستان وستمین کیاسر نیز درباره کشف گورهای باستانی می گوید: در این نوع تدفین پس از به خاکسپاری، اشیای متعلق به فرد کنارش قرار داده می شد و با استفاده از قرار دادن لاشه سنگ و ملات گل ورودی گور را مسدود می کردند.

عبدالمطلب شریفی اظهار داشت: پس از باز شدن تعدادی از این گورهای دخمه ای متوجه شدیم که در هر یک از گورها چند نفر تدفین شده اند، به این ترتیب که هر بار درب گور باز شده و جسد دیگری در آن قرار می گرفت.

بر اساس گزارش پژوهشگاه میراث فرهنگی، شریفی با اشاره به انجام سه تدفین در یک گور اظهار کرد: علاوه بر کشف اشیا در فضای دخمه ای، در فضای مستطیلی نیز در لابه لای خاک در عمق های مختلف ظروف سالم و شکسته سفالی کشف شد.

سفالینه، ابزار جنگی، سرپیکان، سرنیزه، شمشیر، اشیای تزیینی، گوشواره، دستبند و گردنبندهای مهره ای از جمله یافته های گروه باستان شناسی در گورستان تاریخی کیاسر است و کاوش اضطراری گورستان وستمین کیاسر شهرستان ساری مازندران با مجوز رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری از ۱۶ خرداد آغاز شده و تا ۱۶ مرداد ادامه دارد.

بررسی وضعیت میراث و بناهای تاریخی مازندران، حکایت از زخم محرومیت بر تن میراث کهن استان دارد و رد گورکنها «حفارهای غیر مجاز» را برای یافتن گنج در جای جای این تاریخ کهن از جمله در گورستان اشکانیان می توان به نظاره نشست.

بيشتر صاحب نظران و كارشناسان ميراث فرهنگی متفق‌القولند كه يافته‌های فرهنگی دارای ارزشی بيش از اشيای عتيقه‌اند و آنها می توانند رازهای بزرگ تاريخ را افشا كنند اما جويندگان گنج در رويای طلا با فلزياب‌ها به جان تپه‌های تاريخی می افتند و تمام اين سندهای زنده را از بين می برند.

سندهايی كه می توانند به همه دنيا معرفی شده و روزی از طريق گردشگران ثروت بسياری را وارد كشور كنند! اما اگر رويای كودكانه سوداگران اشيای عتيقه و سیاست تدبیری مسئولان مربوطه، بگذارد! كه اين آثار مصون مانده و گرفتار تير بلا نشود.

درحالی گورستان تاریخی دوره اشکانیان نیز از دستبرد گورکن های غیرمجاز مصون نمانده است که به اعتقاد دلاور بزرگ نیا مدیرکل میراث فرهنگی مازندران، در ۸ سال گذشته هزار و ۴۹۲ نفر  در بخش جرائم آثار تاریخی و باستانی کشف شده و دست اندازی به عرصه های تاریخی و فرهنگی استان بسیار وحشتناک است.

فاز نخست خط انتقال گاز سمنان به مازندران قرار است در سال ۹۴ به بهره‌برداری رسد و با کشف گورستان تاریخی باید دید که آیا این طرح ملی به سرانجام خواهد رسید یا خبر.

با احداث این خط که بخشی از خط انتقال گاز شمال و شمال شرق کشور است، کمبود گاز مورد نیاز استانهای سمنان، گلستان، مازندران، خراسان شمالی خراسان رضوی و خراسان جنوبی مرتفع می شود.

این خط از میامی به دشت به طول ۱۰۶ کیلومتر و قطر ۴۲ اینچ و از دامغان تا نکا بطول ۱۶۰ کیلومتر و قطر ۴۲ اینچ جهت تأمین گاز مورد نیاز استانهای شمالی گلستان و مازندران در نظر گرفته شده است .

خط مذکور با فشار طراحی ۷۱ بار ( PSI ۱۰۵۰ ) و ظرفیت انتقال ۶۰ میلیون متر مکعب در روز دارای ۹ ایستگاه فرستنده وگیرنده توپک، ۲۶۰ ایستگاه شیر بین راهی و ۱۴ ایستگاه حفاظت کاتدیک است.

فاز اول این طرح با ارزشی بالغ بر شش هزار میلیارد ریال شامل هزینه های طراحی، عملیات اجرایی تحصیل اراضی، تأمین کالا و تجهیزات و با تکیه بر توانمندی بالای مدیران پروژه، کارشناسان و پیمانکاران داخلی به مرحله اجرا گذاشته شده است و با بهره برداری از فاز اول طرح امکان افزایش انتقال گاز به استانهای سمنان، گلستان و مازندران به میزان ۱۵ میلیون متر مکعب فراهم می شود.