زنان عربستانی رای می‌دهند

کد خبر: ۲۲۱۶۹۲

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۱۳

چهار سال از وعده «ملک عبدالله»، پادشاه فقید عربستان‌سعودی، مبنی بر حق رأی برابر و همچنین ثبت‌نام در رقابت‌های انتخاباتی می‌گذرد و حالا گزارش‌ها حکایت از آن دارند زنان سعودی موفق شده‌اند برای اولین‌بار نام خود را به‌عنوان یک شهروند واجد شرایط رأی‌دادن به ثبت برسانند؛ حتی اگر برای حضور پای صندوق‌های رأی در روز انتخابات، گریزی از همراهی یک مرد نداشته باشند.

به گزارش مجله سعودی «گازت»، «جمیله السعدی» و «صفیناز ابو الشماط» اولین زنان سعودی هستند که روز یکشنبه گذشته برای رأی‌دادن در انتخابات آتی شهرداری‌ها در ماه دسامبر ثبت‌نام کرده‌اند. خاندان سعود به شهروندان مکه و مدینه اجازه داده است یک هفته زودتر از دیگر شهرها، برای مشارکت در انتخابات ثبت‌نام کنند.

جمیله السعدی که امید دارد به‌عنوان اولین زن ثبت‌نام‌کرده در شهر مدینه، مشوق دیگر زنان سعودی برای مشارکت در انتخابات باشد، برخورداری از حق رأی را تحقق یکی از دیرپاترین رؤیاهای زنان سعودی دانسته است. او که ریاست کمیته املاک اتاق بازرگانی و صنابع مدینه را برعهده دارد، اظهار امیدواری کرده است این اولین گام در مسیر طولانی مشارکت زنان در فرایندهای کلان تصمیم‌گیری باشد؛ گامی که در همین ابتدای کار نیز با احتیاط فراوان برداشته شده است.

السعدی به سیاق همتای خود الشماط که در مقام یک معلم ساده مدرسه، اولین زن ثبت‌نام‌کرده در شهر مکه است، از تمامی زنان سعودی خواسته مقدمات و مراحل اداری ثبت‌نام را پیش از موعد به سرانجام رسانند تا موانع بوروکراتیک، سودای چندین و چندساله آنان را نقش بر آب نکند.

این در حالی است که‌اگرچه آمار پایین حضور اولیه زنان در مراکز ثبت‌نام دو شهر مکه و مدینه با پیش‌بینی‌ها مطابقت نداشته، اما فعالان حقوق زنان را دلسرد نکرده است. «علی الیامی»، دبیر مرکز دموکراسی و حقوق بشر عربستان‌سعودی، یکی از این فعالان است که عزم زنان سعودی برای برخورداری از حقوق معوق‌مانده خود را محکم‌تر از هر کارزار ترس و ارعابی دانسته که درصدد است مانع از حضور زنان در پای صندوق‌ها شود. او در حالی اظهار امیدواری کرده است تا با پایان‌یافتن مهلت ثبت‌نام در تاریخ ١٤ سپتامبر و همچنین بازشدن مراکز ثبت‌نام در دیگر شهر‌ها از هفته آینده، دست‌کم ٦٠ الی ٧٠درصد از زنان سعودی برای حضور پای صندوق‌ها ثبت‌نام کرده باشند که «فوزیه الهانی»، یکی دیگر از فعالان مطرح حقوقی و اجتماعی آن کشور، از نامزدی احتمالی حدود ٨٠ زن برای تصدی مناصب شهرداری‌ها خبر داده است.

اعطای حق رأی به زنان درحقیقت بخشی از پروژه تدریجی اصلاحات است که تا پیش از مرگ ملک عبدالله در ابتدای سال‌جاری میلادی، شامل تأسیس اولین دانشگاه دوجنسیتی و همچنین انتصاب اولین مقام زن سعودی در جایگاه معاون وزیر آموزش‌وپرورش بود. اما دراین‌میان، اعطای حق رأی به زنان بدون‌شک بلندترین گام برداشته‌شده در راستای تحقق عدالت جنسیتی در سرزمینی است که با اغماض، عنوان محافظه‌کارترین کشور دنیا را یدک می‌کشد. با وجود این ، اعطای حق رأی به زنان اگرچه تحسین و تمجید افکار عمومی جهان را به‌همراه داشته، اما تردیدهای بسیاری را نیز برانگیخته است؛ تردیدهایی که در سایه تبعیض‌های جاری در عرصه عمومی زندگی شهروندان سعودی، اصلاحات اخیر را به چشم یک امتیازدهی نمادین می‌نگرد.

«عفو بین‌الملل» یکی از سازمان‌هایی است که ضمن استقبال از اقدامات اخیر خاندان سعود، صدای بخش عمده‌ای از فعالان حقوقی است که وضعیت زنان سعودی را همچنان نگران‌کننده می‌یابند. سخنگوی سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرده اعطای حق رأی به زنان فقط بخشی کوچک از مجموعه اصلاحات فراگیری است که باید در راستای تأمین حقوق اولیه شهروندی، محقق شود. حق رانندگی یکی از اصلی‌ترین مطالبات زنان سعودی است که از دید سخنگوی عفو بین‌الملل پنهان نمانده است. او در حالی تأسف خود را نسبت به این واقعیت که محرومیت زنان سعودی از رانندگی مانع از حضور مستقل آنان پای صندوق‌های رأی خواهد شد، ابراز کرده که آمارها حکایت از سهم ١٣درصدی زنان سعودی از نیروی کار ملی آن کشور دارند؛ آماری ناامیدکننده که عربستان‌سعودی را در جایگاه صدو سی‌ام شاخص جهانی عدالت جنسیتی نشانده است.

با تمام این اوصاف و در شرایطی که با نظر به ساختار مرکزی قدرت در شبه‌جزیره عربستان، حتی حضور زنان در مناصب مدیریتی دولتی نیز موجد تحولی جدی در ساحت اجتماعی-سیاسی کشور نخواهد بود، الایامی بر این باور است مشارکت زنان در انتخابات ماه دسامبر ‌همچنان حائز اهمیتی فراوان است. او با اشاره به حساسیت بالای خاندان سعود نسبت به فشارهای جامعه جهانی، از زنان به‌عنوان موتور محرکه اصلاحات در آن کشور نام برده و خاطرنشان کرده رویکرد انتقادی و انعطاف‌پذیر آنان به مناسبات سنتی و مذهبی جاری، عاقبت اراده آنان برای تغییر را در سطح جامعه مسلط خواهد کرد.

منبع: شرق