رابرت اینهورن، مذاکره کننده سابق آمریکا:

نمی توانستیم حق غنی سازی را به ایران ندهیم، امروز حتی راننده تاکسی های تهران هم می گویند «غنی سازی حق مسلم ماست» / سعودی ها به دنبال همان موشک هایی رفته اند که ایران ساخته است

هر برنامه هسته ای غیرنظامی می تواند به صورتی باشد که با حرکت در مسیر آن به اطلاعاتی برای برنامه هسته ای نظامی دست یافت. گامهای اولیه برای این حرکت ثانویه لازم هستند. کاری که آمریکا و دیگر علاقه مندان به منع گسترش هسته ای باید انجام بدهند این است که بین توانمندی های انرژی هسته ای صلح آمیز با توانمندی های هسته ای منجر به اشاعه هسته ای تمایز قائل باشند.

کد خبر: ۲۲۶۵۳۴

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۹:۰۲

یک مقام سابق آمریکایی از مذاکرات هسته های ایران و 1+5 سخن گفت.

به گزارش «انتخاب»، رابرت آینهورن دیر سابق بخش منع تکثیر هسته ای در وزارت امورخارجه آمریکا و مشاور دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا که در حال حاضر کارشناس ارشد موسسه تحقیقاتی بروکینگز است در سخنانی در موسسه تحقیقاتی سیاست خاورنزدیک واشنگتن گفت:وقتی از برنامه هسته ای صحبت می شود باید توجه داشت که بخشهایی از برنامه هسته ای اصلا خطرآفرین نیستند. اما بخشهایی از برنامه هسته ای ازجمله برنامه چرخه تولید سوخت و غنی سازی اورانیوم و فراوری پلوتونیوم هستند که می توانند کشور حرکت کننده در این مسیر را به مواد شکافت پذیر برسانند. این فعالیتها خطرناک هستند زیرا در نهایت می توان از آنها برای ساخت تسلیحات هسته ای استفاده کرد.

وی افزود: هر برنامه هسته ای غیرنظامی می تواند به صورتی باشد که با حرکت در مسیر آن به اطلاعاتی برای برنامه هسته ای نظامی دست یافت. گامهای اولیه برای این حرکت ثانویه لازم هستند. کاری که آمریکا و دیگر علاقه مندان به منع گسترش هسته ای باید انجام بدهند این است که بین توانمندی های انرژی هسته ای صلح آمیز با توانمندی های هسته ای منجر به اشاعه هسته ای تمایز قائل باشند.

اینهورن گفت: امارات عربی متحده اخیرا با آمریکا توافق نامه ای برای همکاری در حوزه انرژی هسته ای امضا کرده و دراین توافق، متعهد شده است به توانمندی های چرخه سوخت هسته ای دست پیدا نکند، یعنی خودش به غنی سازی و فراوری مبادرت کند. غنی سازی و فراوری برای برنامه هسته ای غیرنظامی بسیار بزرگ ضروری هستند. کشورهای بزرگ دارای برنامه هسته ای بسیار پیشرفته به این توانایی نیاز دارند اما کشورهای کوچک یا کشورهایی که برنامه هسته ای آنها در مرحله غیرپیشرفته قرار دارد به چنین توانایی نیاز ندارند. بنابراین، باید بین این دو توانایی تمایز قائل شد و خط متمایز کننده ترسیم کرد. همانطور که اد رویس رئیس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان آمریکا گفته است گفته می شود مقامات امارات عربی متحده می خواهند در تصمیم مذکور بازنگری کنند و احتمالا به سمت غنی سازی و فراوری بروند. اگر این اتفاق رخ بدهد تاسف آور خواهد بود. باید منتظر ماند و دید که در صورت حرکت عملی امارات عربی متحده در این مسیر، آمریکا چه واکنشی نشان خواهد داد. باید دید ایران در مسیر ادامه حرکت هسته ای اش چه رفتار منطقه ای نشان خواهد داد. رفتار ایران می تواند بر این تصمیم امارات تاثیرگذار باشد. درمجموع باید گفت هر فعالیت هسته ای می تواند شما را به تسلیحات هسته ای نزدیک کند. اما به هرحال، باید مرزهایی پررنگ ایجاد شود تا مشخص کند برنامه هسته ای تولید انرژی در منطقه خاورمیانه(غرب آسیا) به ساخت تسلیحات هسته ای منجر نشود.»

وی در ادامه افزود: درباره توافق هسته ای وین نیز باید توجه شد بهتر بود ایران غنی سازی اورانیوم نداشته باشد. گزینه ترجیحی ما این بود که غنی سازی اورانیوم در ایران به صفر برسد. اما باید توجه داشت که سران ایران به مردم این کشور قبولانده بودند که غنی سازی اورانیوم ضروری است و برای داشتن برنامه هسته ای پیشرفته باید وجود داشته باشد و اگر ایران از این کار دست بکشد، تحقیر خواهد شد و این امر به غرور ملی ایران ضربه خواهد زد. این مسئله در جامعه ایران جا افتاده بود و درنتیجه مذاکره کنندگان ایرانی نمی توانستند از این مسئله دست بکشند.

وی افزود: حالا همه رانندگان تاکسی در تهران می گویند غنی سازی حق مسلم و ذاتی ایران است. از غنی سازی به عنوان حق صحبت می شود. در چنین فضایی، توافق هسته ای حاصل شده است و از منظر فوق، توافق هسته ای از گزینه مطلوب مدنظرمان کمتر است.

وی گفت: عربستان سعودی دوست داشت ایران از غنی سازی دست بکشد اما چنین اتفاقی رخ نداده است. یکی از علل اینکه ایران حاضر نشده است از غنی سازی اورانیوم دست بکشد این است که می خواهد گزینه احتمالی حرکت در مسیر ساخت تسلیحات هسته ای را برای خودش بازنگاه دارد. به علت محدودیتهای شدیدی که در بازه زمانی پانزده سال درباره برنامه هسته ای ایران اعمال می شوند و بازدارنده هایی که پس از این بازه زمانی نیز وجود دارد می توان مانع از حرکت ایران در مسیر تسلیحات هسته ای شد.

وی در ادامه در پاسخ به سوالی درباره برنامه تسلیحاتی و موشکی ایران گفت:« موشکهای کوتاه برد ازمنظر هسته ای اصلا نگران کننده هستند. اما وقتی کشوری به سمت ساخت موشکهای میان برد یا دوربرد مبادرت می کند و می خواهد موشکهایی بسازد که بتواند با آن به شلیک تسلیحات هسته ای مبادرت کند، این توانایی خطرناک و نگران کننده خواهد بود. کاملا روشن است که ایران در این مسیر حرکت کرده است و به ساخت موشکهای میان برد و دوربرد مبادرت کرده است. همین فعالیتهای ایران یکی از علل نگرانی درباره نیات هسته ای این کشور است. عربستان سعودی نیز به تامین چنین موشکهایی مبادرت کرده است.

اینهورم گفت: عربستان سعودی در سال 1998چنین موشکهایی را از چین خریداری کرد و اخیرا نیز این موشکها را ارتقاء داده است. این موشکهای دوربرد و میان برد به علت نداشتن دقت بالا برای شلیک تسلیحات متعارف کارایی چندانی ندارند و فقط زمانی معناپیدا می کنند که بخواهیم از آنها به عنوان سامانه پرتاب تسلیحات هسته ای استفاده کنیم. درعین حال باید توجه داشت کشوری مانند سوریه نیز تعداد زیادی از موشکهای بالستیک کوتاه برد دارد. اسرائیل نیز موشکهای اریحا و موشکهای کروز و امثال آن را داراست. با این اوصاف، می بینیم که رقابت موشکی فزاینده ای در منطقه خاورمیانه (غرب آسیا) در جریان است که بسیار نگران کننده است. در توافق هسته ای وین، موضوع موشکی ایران هم مدنظر بوده است و به عبارتی هم، به آن پرداخته نشده است. قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد از گذشته محدودیتهایی درباره دسترسی ایران به فناوری موشکهای بالستیک از خارج و حتی فعالیتهای خود ایران در این زمینه اعمال کرده است.

وی گفت:  ایران هرگز مشروعیت این محدودیتها را نپذیرفته و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد را که چنین محدودیتهایی اعمال کرده است، غیرقانونی توصیف کرده است. در قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل متحد این محدودیتها بار دیگر زنده شده اند. این محدودیتهای موشکی در برنامه جامع اقدام مشترک(برجام) نیستند اما در قطعنامه مذکور گنجانده شده اند. البته طرف ایرانی بازهم می گوید به این محدودیت موشکی پایبند نیست و فقط خودش را به برنامه جامع اقدام مشترک(برجام) متعهد می داند. به هرحال، اینکه تحریمهای موشکی مذکور برای مدت هشت سال تمدید شود، سودمند است زیرا روسیه و چین و کشورهای دیگری که به این محدودیتهای موشکی ایران رای مثبت داده اند، متعهد هستند به تقویت برنامه موشکهای بالستیک ایران کمک نکنند.

وی افزود: کاری که آمریکا باید انجام بدهد این است که کشورهای مذکور را به این قولشان پایبند نگاه دارد. علاوه براین، درقطعنامه مذکور محدودیتهای موشکی ایران، به کشورهای عضو سازمان ملل متحد این اجازه داده شده است تا محموله های انتقال قطعات و فناوری های موشکهای بالستیک به ایران را رهگیری کنند. باقی ماندن این محدودیتها بسیار مفیدفایده خواهد بود. اگر اطلاع پیدا شود که شناوری حامل این فناوری ها و اقلام موشکی به ایران می رود، می توان از کشورهای دیگر خواست تا از حرکت محموله مذکور جلوگیری کند.»