روایت آیت‌الله هاشمی از حج خونین 1366

کد خبر: ۲۲۶۵۶۷

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۳۹۴ - ۱۱:۱۹

آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در کتاب خاطرات سال ۱۳۶۶ درباره جمعه خونین مکه که ۲۷۵ تن از زائران ایرانی، ۸۵ عربستانی از جمله نیروهای پلیس و ۴۵ تن از حجاج دیگر کشورها کشته شدند، توضیح داده است.

به گزارش «انتخاب»؛ وی در این خاطرات نوشته است: «خبر درگیری (مأموران) عربستان سعودی با حجاج ایرانی، در رأس اخبار قرار گرفته است. تبلیغات ارتجاع و استکبار می‌خواهد قضیه را به دروغ به درگیری حجاج ایرانی با حجاج دیگر کشورها و سپس دخالت عربستان مربوط کنند، توطئه آمریکا و اجرای عربستان است.

در دفتر آیت‌الله خامنه‌ای، جلسه‌ای با حضور من و ایشان و نخست وزیر و آقای موسوی اردبیلی داشتیم. موضوع مکه و عکس‌العمل‌های ممکن از طرف ما را مورد بررسی قرار دادیم. جلسه فوق‌العاده دولت با حضور سران قوا تشکیل شد و پس از بحث، تصمیماتی اتخاذ شد. قرار شد سه روز عزای عمومی اعلان شود و فردا (11 مرداد 1366) تعطیل و راهپیمایی عمومی در سراسر کشور باشد و رئیس‌جمهور مصاحبه کنند.

با عربستان تماس گرفته شد. آقای (مهدی) کروبی (نماینده امام و رئیس حجاج ایرانی) گفت: پنجاه و یک جنازه به دست خودمان رسیده و تعدادی هم در دست سعودی‌هاست و به مجروحان که در دست سعودی‌هاست، اجازه ملاقات و عیادت نمی‌دهند.

شایعه‌ای هست که مرتضایی‌فر (وزیر شعار) شهید شده و آقای (عبدالله) جوادی آملی مجروح است. آقای کروبی گفته عده‌ای از شخصیت‌ها مجروح شده‌اند که بناست همراه جنازه‌ها به ایران بازگردانده شوند. قرار شد هیأتی برای بررسی امور به عربستان برود که تا ساعت یک و نیم بعدازظهر، هنوز ویزا داده نشده است.

ظهر به دفترم آمدم. جمعی از نمایندگان با نگرانی برای کسب اطلاع و تکلیف آمدند. امروز در تهران، مردم به طور پراکنده تظاهرات داشته‌اند و به سفارتخانه‌های عربستان و کویت و بعضی جاهای دیگر حمله و آسیب‌هایی وارد کرده‌اند. کارگران کارخانه‌ها و دانشجویان به خیابان‌ها ریخته‌اند.»

در ادامه خاطرات رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به تاریخ 11 مرداد سال 1366 که پنج روز از وقوع آن حادثه گذشته، به تصمیم‌گیری سران قوا درباره فاجعه مکه اشاره شده است: «اول وقت به مجلس آمدم. در گزارش‌ها فاجعه مکه، در صدر اخبار قرار گرفته و خفت آمریکا در خلیج‌فارس در درجه دوم است.

راهپیمایی مردم در سراسر کشور برای اعتراض به جنایات سعودی‌ها نسبت به حجاج بود و در تهران مقابل مجلس آمدند. جمعیت خیلی زیاد بود و مسئولان هم آمده بودند. من سخنرانی مفصلی ایراد کردم.

بعد از مراسم، آقایان خامنه‌ای و موسوی اردبیلی به دفتر من آمدند و موضوع بحث کیفیت برخورد با سعودی‌ها و آمریکایی‌ها بود ...

شب سران قوا در دفتر آیت‌الله خامنه‌ای جلسه داشتند. درباره عکس‌العمل ما در مقابل جنایت سعودی‌ها نسبت به حجاج ایرانی بحث شد. قرار شد در حدی باشد که به جنگ منتهی نشود و تبلیغات ضد سعودی هم باشد.