ساكنان نامرئي «خط چهار حصار» كرج

کد خبر: ۲۲۸۹۳۵

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۴ - ۰۸:۳۲

اغلب مسافراني كه قصد عبور از جاد ه چالوس كرج را د ارند خانه‌هاي كوچكي را روي كوهي كه د ر مد خل ورود ي جاد ه چالوس قرار د ارد ، مشاهد ه كرد ه‌اند ، به آنجا خط چهار حصار مي‌گويند . محله‌اي كه نه شهر است و نه روستا! نه قوانین شهرنشینی بر آن حاکم است و نه  روستا !  د ر آنجا می‌توان با چند پاره آجر و بلوک سیمانی  چارد یواری ای را 24 ساعته و شبانه با د یوارهای وصله پینه‌ای به‌د ور از چشم ماموران شهرد اری ساخت و نامش را به اصطلاح خود شان خانه گذاشت. پاي صحبت ساكنان اين محله كه بنشينيد به يك حقيقت تلخ مي‌رسيد و آن اينكه همه آنها مي‌گويند كه مسئولان هيچگاه ما را ند يد ه‌اند و برنامه‌اي براي سامان زند گي ما ند ارند . بسياري از پيد ايش اين محله را نتيجه بي‌تد بيري مد يران شهر كرج د ر ساماند هي  محله‌‌ زورآباد مي‌د انند . اگر گذرتان به این محله بیفتد ، باور اینکه تنها يك خيابان با كلانشهر كرج فاصله د ارید برایتان سخت می‌شود . این مسئله که د ر یک شهر مرزی د ورافتاد ه هستید ، برای شما بیشتر قابل هضم است.

برخی از ساکنان این محله، د ر گذشته تخلف‌هایی مرتکب شد ه‌اند ، البته همه ساکنان این‌طور نیستند . برخی از کود کان فراری، کود کان خیابانی و کارتن‌خواب‌ها نیز این منطقه را جای خوبی برای پناه گرفتن یافته‌اند ، وضع زند گی د ر این منطقه نیز چند ان مطلوب نیست. د ر زمستان کوچه‌های تنگ و باریک

خط چهار حصار پر از گل و لجن شد ه و
آب باران د ر آن‌ها سرازیر می‌شود ، همچنین اغلب خانه‌ها سامانه فاضلاب ند ارند . کم‌سواد ی برخی از ساکنان نیز باعث شد ه‌ است که نتوانند از بسیاری خد مات بهره ببرند . بسیاری از خانواد ه‌ها نیز د ر خانه‌های 40 متری زند گی می‌کنند . فقر و ناتوانی برخی از ساکنان منطقه آنان را به سمت بازارها و فعالیت‌های غیررسمی سوق د اد ه‌است، بازاری که بخشی از محصولات آن د ر زمره امور ممنوع و بزهکارانه مانند مواد مخد ر و خرید و فروش اموال سرقتی تعریف می‌شود . کمبود مراکز تامین خد مات امنیتی و انضباطی مانند پاسگاه‌ها و کلانتری‌ها نیز د ر این منطقه، خط چهار حصار  را به مکانی امن برای برخی از بزهکاران بد ل کرد ه‌ است.

به‌د نبال پسر محكومم به خط چهار حصار آمد م
آقاي مافي از اهالي خط چهار حصار به «قانون» می‌گوید : پسرم به حبس ابد محكوم شد ه و د رحال حاضر د ر زند ان كرج است به همين د ليل از شهر خود به كرج آمد م. تمام زند گي خود را فروختم ولي وقتي به اينجا آمد م، متوجه شد م كه نمي‌توانم د ر د اخل شهر حتي خانه‌اي را اجاره كنم. به پيشنهاد يكي از د وستان به  خط چهار حصار آمد يم و يك خانه 50 متري را چند روزه ساختيم هرچه باشد بهتر از مستاجري است. بارها به من گفته‌اند چرا اينجا آمد يد محله بسيار بد ي است وقتي كه هيچكس ما را نمي‌بيند و به فكر مشكلات‌مان نيست چه كاري از د ست‌مان برمي‌آيد .

با سرمايه‌ام تنها د ر اينجا مي‌توانم بمانم
آقاي جعفري يكي د يگر از اهالي خط چهار حصار مي‌گويد : از راه د ستفروشی د ر کرج زند گی 5 فرزند و همسرم را می‌گذرانم. حالا که فرزند انم بزرگ شد ه‌اند از من د رخواست می‌کنند که به جایی بهتر برای زند گی برویم. چراکه د ر این منطقه چیزی جز فقر و تنگد ستی نصیب آنها نمی‌شود اما با کد ام پول و د رآمد می‌توان د ر د اخل شهر زند گی کرد .

خانه ما با يك باد شد يد هم خراب مي‌شود چه رسد به زلزله
خانمي كه به‌تنهایي د ر اين محله زند گي مي‌كند ، د رباره مشکلات زند گی د ر خط چهار حصار می‌گوید : همسرم د ر زند ان است و به پیشنهاد براد رم به کرج مهاجرت و د ر خط چهار حصار خانه‌ای را اجاره کرد م، د و فرزند د ارم. د ر یک شرکت خد ماتی و نظافت د ر منزل کار می‌کنم. از د و سال پیش به‌د لیل فشار زیاد زند گی و فقر، پسرم مجبور شد ترک تحصیل و برای تامین زند گی بر سر چهارراه‌های کرج گل‌فروشی کند .

او مي‌گويد : خانه 30 متری ما به هیچ‌وجه مقاوم نیست، برای خراب شد ن به زلزله احتیاج نیست. بعضی مواقع که باد شد ید می‌وزد د ر و د یوار خانه تکان می‌خورد . من برای اینکه خانواد ه خود را حفظ کنم مجبورم د ر محله‌ای که بعد از تاریک شد ن هوا یک زن تنها  نمی‌تواند رفت و آمد کند ، زند گی کنم. امید وارم به همسرم عفو بخورد و سریع‌تر ما از این محله نجات پید ا کنیم.

بعد از تاريكي امنيت ند اريم
همچنين يكي د يگر از اهالي خط چهار حصار عنوان مي‌كند : امنیت د ر این محله وجود ند ارد ، همین چند روز پیش برای خرید بیرون رفته بود م که به‌د لیل ترافیک شد ید شب به محله رسید م. د و نفر به‌راحتی د ر خیابان کیفم را جلوی چشم چند نفر به زور گرفتند . د ر حالی‌که آنها را می‌شناسم ولی نمی‌توانم از آنها شکایت کنم چراکه جان بچه‌هایم به‌خطر می‌افتد .

زورآباد را ساماند هي كرد ند كه چه شود ؟
آقای احمد ی یکی د یگر از ساکنان خط 4 حصار می‌گوید : نزد یک به 12 سال پیش که
تپه مراد آباد را ساماند هی کرد ند ، بند ه از آنجا به این منطقه آمد م چراکه با پولی که د اشتم توانایی خرید ملکی را د ر د یگر نقاط شهر ند اشتم. هیچ‌یک از انسان‌هایی که د ر این محلات زند گی می‌کنند از سر خوشی به اینجا نیامد ه‌اند ، مشکلات زند گی آنها را به اینجا کشاند ه است. د ر حال حاضر با 55 سال سن مجبورم به‌عنوان کارگر ساختمانی کار کنم، آن هم اگر کار باشد . 6 فرزند د ارم که تنها 2 فرزند م ازد واج کرد ه‌اند . می‌د انم چرا تپه مراد آباد را ساماند هی کرد ند . فقط خواستند که ما را از اینجا به آنجا جابه‌جا کنند یا هد ف د یگری د اشتند . ای کاش به‌جای این کار همانجا را سروسامان می‌د اد ند ، مثلا مد رسه، د رمانگاه یا پارکی می‌ساختند .

چاره چيست؟
روشن است كه فقط نمي‌توان از نيروي انتظامي انتظار د اشت كه با برخورد هاي سلبي اين مشكل را حل كند .خط چهار حصار كرج بيش از هر چيزي به خد مات و امكاناتي نياز د ارد كه آن را از اين وضع د ربياورد . به‌عبارت د يگر چهره منطقه بايد تغيير كند . اين تغيير چهره نيز د ر د رجه نخست به همد لي مرد م و ساكنان منطقه نياز د ارد . د ر سال‌هاي اخير هم برخي از ساكنان امكاناتي براي منطقه ايجاد كرد ه‌اند كه اين به نوبه خود مي‌تواند يك تجربه موفق باشد . از اين رو مي‌توان گفت اين منطقه مي‌تواند به‌عنوان يك تجربه كلان د ر اين كلانشهر مطرح شود . به‌عبارت د يگر اگر اين منطقه اصلاح شود ، بزه‌هاي اجتماعي از آن رخت ببند ند ، ساكنان شغل و معيشت مناسبي د اشته باشند و امكانات فرهنگي براي اهالي فراهم شود خط چهار حصار كرج به مكاني د لپذير براي زند گي تبد يل می شود . كارشناسان براين باورند كه بهترين مجري براي بهسازي سخت‌افزاري و فرهنگي و نرم‌افزاري يك منطقه خود اهالي هستند و تلاش‌ها بد ون همكاري آنان كم‌تر موفق خواهد بود .

وظايف قانوني د ولت د ر توجه به سكونتگاه‌هاي غيررسمي
جليل پورسليم‌بناب کارشناس مسائل شهری و حقوقی د رباره حاشيه‌نشيني مي‌گويد : براساس قانون اساسی پى‌ريزى اقتصاد صحيح و عاد لانه برطبق ضوابط اسلامى و باهد ف ايجاد رفاه، رفع فقر و هر نوع محروميت د ر برخورد اري از تغذيه مناسب، مسكن، بهد اشت و بيمه بر عهد ه د ولت است. پورسلیم‌بناب مي‌افزايد : همچنين براساس اصل 31 قانون اساسی د اشتن مسكن متناسب با نياز، حق هر فرد و خانواد ه ايراني است. د ولت موظف است با رعايت اولويت برای آنان كه نيازمند ترند ؛ به‌ويژه روستاييان و كارگران، زمينه اجراي اين اصل را فراهم كند .

او اد امه مي‌د هد : به استناد قانون منع فروش و واگذاري اراضي فاقد كاربري مسكوني براي ساخت مسكن به شركت‌هاي تعاوني مسكن و ساير اشخاص حقيقي و حقوقي، مسئولان محلی نیز مي‌توانند براي جلوگیری از ایجاد این سکونتگاه‌ها با ند اد ن خد ماتی مانند آب، برق، گاز و تلفن از ايجاد و يا گسترش اين مكان‌ها جلوگيري كنند اما آنچه مشاهد می‌شود ؛ د اد ن خد مات به ساکنان این مناطق است که این خود يك ابزار تشویقی برای ایجاد این سکونتگاه‌هاست.

اين كارشناس د ر پاسخ به اين پرسش كه راه‌حل اين مشكل چيست، مي‌گويد : د ولت اعتبارات زیاد ی را صرف بخش مسكن كرد ه است. براي حل معضل حاشیه‌نشینی د ر شهرها نيز د ولت مي‌توانست با بازنگری د ر سیاست‌های خود افراد ی را که د ر این سکونتگاه‌ها زند گی می‌کنند د ر اولویت قرار د هد و با جا به جایی این مكان‌ها این معضل را برای همیشه حل کند .  باتوجه به این‌که این معضل فقط مختص کشور ما نیست، ما می‌توانیم از د یگر کشورها که د ر حل این مسئله موفق بود ه‌اند ، الگو بگیریم. به‌عنوان مثال د ر  شهر آنكاراي کشور ترکیه، د ولت برای حل این مشکل طرحی را اجرا کرد که بسیار موفق بود . د ر این طرح د ولت همه زمين‌هاي مناطق حاشیه‌نشین را خريد و ساکنان آن‌ها را د ر مناطق مناسبي اسکان د اد . بعد هم با تخریب این مناطق و بازسازی آن به‌صورت شهرک‌های مد رن و فروش آن، حتی توانست علاوه‌بر جلوگيري از صرف ‌هزينه‌هاي بسيار اعتبار و سود مناسبي را نيز كسب كند . اين كارشناس مي‌گويد : مهم این است كه باتوجه به اینکه کشور ما د ر مناطق زلزله‌خیز قرار د ارد ، اگر د ولت هرچه سریع‌تر فکری برای ساماند هی این سکونتگاه‌های غیرمجاز نکند ، د ر آیند ه با وقوع کوچک‌ترین زلزله‌اي، این مناطق تبد یل به گورهای د سته‌جمعی خواهند شد که تاثیر بسیار بد ی بر اذهان عمومی خواهند د اشت و خاطره آن هیچگاه از ذهن مرد م پاک نخواهد شد .