جنگ قدرت در عربستان؛ نزاع شاهزاده ها

این دو نفر به ترتیب اولین و دومین جایگاه را از نظر سلسله مراتب قدرت برای جانشینی ملک سلمان که در سن 79 سالگی به سلطنت رسید ،‌در اختیار دارند. هرچند این جنگ قدرت علنا در این کشور بسیار پنهان کار، آشکار نیست ، اما ‌در تصمیم گیری های سیاسی نگران کننده در خارج و داخل وجود دارد.

کد خبر: ۲۳۳۲۱۶

تاریخ: ۰۷ آبان ۱۳۹۴ - ۱۶:۵۹

خبرگزاری فرانسه نوشت به گفته کارشناسان و دیپلمات ها مبارزه برسر قدرت بین دو شاهزاده وارث تاج و تخت سعودی در شرایطی در این کشور شدت گرفته است که ریاض هم در داخل و هم در خارج با چالش های زیادی روبرو است .

به گزارش انتخاب ؛ این دو نفر به ترتیب اولین و دومین جایگاه را از نظر سلسله مراتب قدرت برای جانشینی ملک سلمان که در سن 79 سالگی به سلطنت رسید ،‌در اختیار دارند.

فردریک وری Frederic Wehrey کارشناس مسائل عربستان سعودی در موسسه کارنگی تاکید می کند هرچند این جنگ قدرت علنا در این کشور بسیار پنهان کار، آشکار نیست ، اما ‌در تصمیم گیری های سیاسی نگران کننده در خارج و داخل وجود دارد.

او به ویژه به مداخله نظامی « غیر مسئولانه» عربستان سعودی و سیاست « فضای بسته » که در سطح ملی اعمال می شود و از اصلاحات مورد انتظار در این کشور متحد غرب به دور است ، اشاره می کند.

به گفته کارشناسان ،‌ تنش بین دو شاهزاده درپی کنار گذاشتن غیرمنتظره مقرن ولیعهد عربستان تشدید شده است .

ملک عبدالله شاه قبل از ملک سلمان که ژانویه درگذشت ،مقرن را به عنوان ولیعهد‌ آینده تعیین کرده بود.

استفان لاکروا کارشناس عربستان سعودی در موسسه علوم سیاسی پاریس تاکید می کند:« بسیاری این برکناری را نوعی کودتا تلقی کردند که به شاخه ای از خاندان آل سعود امکان داد که قدرت را غصب کند.»

هرگز تاکنون یک ولیعهد از قدرت برکنار نشده بود هرچند که خاندان سلطنتی ملک سعود را در سال 1964 از قدرت کنار گذاشت.

یک دیپلمات غربی خاطر نشان می کند مورد مقرن نشان می دهد که « جایگاه ولیعهد دوم شکننده است و به این سبب توضیح دهنده این مسئله است که چرا محمد بن سلمان همواره برای تقویت قدرت خود تلاش می کند.»

این شاهزاده علاوه بر سمت وزارت دفاع ریاست شورای مهم هماهنگی اقتصادی پادشاهی سعودی را در اختیار دارد و بر شرکت آرامکو سعودی هم نظارت دارد .

آرامکو بزرگترین شرکت نفتی نخستین صادر کننده نفت در جهان است .

وری توضیح داد :« محمد بن سلمان به سرعت به سرعت قدرت و نفوذ فوق العاده ای یافت ،‌ مسئله ای که به او امکان می دهد رقبای خود را بی ثبات کند.»

این دیپلمات می گوید:« ولیعهد دوم نیاز دارد که جایگاه خود را تقویت کند تا در زمان مرگ پدرش غیرقابل جایگزین باشد زیرا او از رفتاری که محمد بن نایف در صورت رسیدن به پادشاهی برای او در نظر خواهد گرفت ،‌بیمناک است .»

لاکروا می گوید:« محمد بن سلمان مانند یک ولیعهد منصوب عمل می کند ،‌مسئله ای که قطعا موجب تنش هایی می شود.»

دیپلمات ها اقدام سپتامبر گذشته پادشاه را در برکناری سعد الجابری وزیر کابینه سعودی ( از وفاداران به محمد بن نایف)‌ نشانه دیگری از رقابت با محمد بن سلمان تلقی کردند.

به گفته این دیپلمات ها ، به نظر نمی رسد جایگاه وزیر کشور عربستان در معرض تهدید قرار داشته باشد.

یک دیپلمات غربی اعلام کرد:« من فکر می کنم آنها در صورتی که محمد بن نایف را برکنار کنند ،‌تیر به پای خود خواهند زد.»

وی می افزاید:« او مورد احترام است و مردی است که غرب به او به ویژه در خصوص مبارزه با تروریسم اعتماد دارد .»

به گفته یک دیپلمات دیگر ،‌ محمد بن نایف از وفاداری مقامات وزارتخانه ترسناک کشور بهره مند است و اغلب اعضای خاندان سلطنتی از جانشینی او برای مقام پادشاهی حمایت می کنند.

وی تاکید کرد:«‌اگر آنها می خواستند از شر او خلاص شوند ،‌او را به سپر بلای فاجعه منا که براساس آمار غیر رسمی 2200 نفر در آن جان خود را از دست دادند، تبدیل ‌ می کردند .»

علاوه بر این ،‌شماری از اعضای آل سعود از چگونگی مدیریت محمد بن سلمان در جنگ یمن که در آن ریاض فرماندهی یک ائتلاف عربی را علیه حوثی های طرفدار ایران برعهده گرفته است ،‌نگران هستند.

وری گفت :« کل این عملیات در یمن برای تقویت جایگاه محمد سلمان ساخته و پرداخته شد.»

اما این جنگ پرهزینه که در مارس آغاز شد ادامه دارد و این درحالی است که پادشاهی عربستان سعودی برای جبران کسری بودجه بی سابقه خود به سبب کاهش شدید قیمت نفت هزینه های خود را کاهش می دهد و از ذخایر ارزی خود برداشت می کند.

یک دیپلمات می گوید:« برخی وخامت شدید اوضاع اقتصادی عربستان را پیش بینی می کنند اما من چنین سناریوی فاجعه باری را پیش بینی نمی کند.»

لاکروا می افزاید:« اوضاع خوب نیست اما هنوز قابل مدیریت است .»

کارشناسان و دیپلمات ها درباره این مسئله اتفاق نظر دارند که با وجود رقابت های داخلی ، پادشاهی آل سعود در آستانه انفجار نیست .

این دیپلمات می گوید:« پایان پادشاهی سعودی پیش از این به دلایل مختلف پیش بینی شده است اما این پادشاهی همچنان وجود دارد و جزیره ثبات در خاورمیانه است .»