حاتمی هرگز محبوب منتقدان نبود

کد خبر: ۲۴۱۴۷۰

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۳۹۴ - ۱۲:۱۲

امید روحانی با طرح این سوال که علی حاتمی برای سینما چه کرد و چه می‌خواست بکند بحث خود را آغاز کرد و گفت: جایگاه او در سینما ایران، هنر ایران و خاستگاه اجتماع ایران دارای نکاتی است که باید به آن پرداخته شود.

امید روحانی در مراسمی که به مناسبت سالروز مرگ علی حاتمی در خانه هنرمندان برگزار شد، درباره اینکه علی حاتمی را فیلمسازی تاریخی‌ساز می‌نامند و او را متهم به تحریف تاریخ می‌کنند؛ گفت: صرف بستر و زمانی که حاتمی برای فیلم‌هایش انتخاب می‌کرد نباید او را فیلمسازی تاریخی ساز دانست چنانچه خود او به چنین ادعایی نداشت. سینمای او نه از موضوع بلکه از فرم آغاز شده بود. او درباره مسائل روز در بستر تاریخی که برای مخاطب حساس بود فیلم‌هایش را می‌ساخت.

این منتقد و بازیگر سینما؛ رابطه هنرمند و حاکمیت را از دغدغه‌های حاتمی عنوان کرد و ادامه داد: حاتمی ستارخان را ساخت و اندیشه‌ای که قهرمان را می‌سازد در آن مطرح کرد و کمال الملک را برای شرح رابطه حاکمیت با هنر به تصویر کشید. هیچ کس به اندازه او درباره این رابطه فیلم نساخت و حتی برای این پافشاری به خوش خدمتی برای حکومت متهم می‌شد.

روحانی ادامه داد: اینکه در مقابل حکومت چه می‌کند مسئله حاتمی بود و این دغدغه برایش مهم‌تر از این بود که تاریخ چه می‌گوید.

وی دلیل اینکه ساخت فیلم تختی ٢٠ سال طول کشید را مبهم بودن دلیل مرگ تختی عنوان کرد و درباره دغدغه‌های حاتمی گفت: اینکه چگونه می‌توان اپرت ایرانی ساخت، چگونه می‌توان داستان‌های آشنا را در قالب‌های آشنا به تصویر کشید و چگونه باید سراغ هنرهای فراموش شده ایرانی رفت نکات مورد تاکید حاتمی در ساخت فیلم‌هایش بود.

روحانی با تاکید بر اینکه حاتمی می‌خواست سنت‌های ایرانی را با آمیزه‌های غربی ترکیب کند؛ گفت: کوشش‌هایی که از سال ٢٧ آغاز شد تلاش هنرمندانی است برای پیدا کردن یک قالب ایرانی که جواب داد اما با اسم فیلم فارسی آن را می‌رانیم. هنرمندانی که در آن دوره قالب ایرانی به سینما بدهند و حاتمی این کار را بلد بود.

وی ادامه داد: حاتمی به این هم متهم می‌شد که درام نمی‌داند. عتیقه‌باز است، دیالوگ خوب می‌نویسد، و بیشتر به طراحی لباس اهمیت می‌دهد و درست با همین دلایل او را می‌رانند و در ١٠ سال اخیر است که او جدی گرفته می‌شود وگرنه پیش از این همه او را متهم می‌کردند.

روحانی این برخورد‌ها را نشانه‌های سطحی بودن دانست و افزود: حاتمی هیچ وقت محبوب منتقدان نبود. او محبوب مردم بود زیرا مردم حس می‌کردند و همه راه‌ها را در ساخت فیلم ایرانی برای مردم کشورش امتحان کرد.

این منتقد سینما با اشاره به اینکه حاتمی می‌گفت من فرش می‌بافم؛ افزود: آقای کیارستمی هم کسی است که با کنار گذاشتن گرامر سینما سعی در ایرانی کردن آن دارد. اعتقاد آن‌ها این است که می‌توان سینمایی به نام سینمای ایران ساخت.

روحانی با طرح این سوال که این‌ها چه کردند و چه به وجود آوردند؟ گفت: باید فکر کنیم ما چه کردیم که با میراث تصویری کان اینگونه برخورد می‌شود؟