از پول تو جیبی تا یک لقمه نان زحمت کشی/ چگونه کودکان را درست تربیت کنیم؟

کد خبر: ۲۴۳۰۷۷

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۶

کودکان راه و رسم زندگی را از ما می آموزند و ما باید تلاش کنیم همه فوت و فن های لازم برای زندگی موفق و سالم را به آنها بیاموزیم. یکی از مهمترین جنبه های زندگی بچه ها؛ البته وقتی که خودشان تبدیل به مرد و زن زندگی شدند و حتی شاید مثل ما، پدر و مادر، تربیت اقتصادی و مهارت های کسب در آمد است. در واقع تربیت صحیح اقتصادی فرزندان ما می تواند تا حدود زیادی به موفقیت آنها در زندگی کمک کند. در این مطلب و مطلب بعدی که به زودی منتشر می شود تلاش کرده ایم ریزه کاریهای تربیت اقتصادی بچه ها را بررسی کنیم.

پدر و مادر، الگوهای زنده
سخن از تربیت بچه ها که میان می آید، اولین و مهمترین عاملی که بر آنها تاثیر می گذارد نوع رفتار و زندگی پدر و مادر است. بچه ها مثل یک دوربین فیلمبرداری رفتارهای شما را فیلمبرداری می کنند و بر اساس آنچه که از این فیلم ها برداشت می کنند رفتار خود را شکل می دهند. برای آنکه پایه تربیت اقتصادی بچه ها درست شکل بگیرد در درجه اول شما باید رفتار اقتصادی صحیحی را در پیش بگیرید تا بچه ها الگوی صحیح را بیاموزند. بچه ها از لحظه لحظه زندگی شما، از نوع مصرف مواد غذایی، لباس ها، خرید لوازم منزل، خرید هدیه و دیگر رفتارهای شما یاد می گیرند که در آینده چه طور خرج کنند، چه طور خرید کنند و در یک کلام چه طور زندگی کنند. شما باید در زندگی خود، به صورت واقعی و نه نمایشی، اصول صحیح زندگی اقتصادی مانند صرفه جویی، قناعت، دوری از اسراف، پرهیز از تجملات و ... را رعایت کنید.

بچه ها و مفهوم بی پولی
یک ذهنیت اشتباه در بعضی از والدین، به خصوص بعضی از پدران وجود دارد که تصور می کنند اگر در موردی به کودک بگویند پول برای انجام فلان کار نداریم، یا فعلا امکان خرید فلان چیز را نداریم، این باعث خدشه دار شدن شخصیت و مردانگی آنها می شود. در حالی که یکی از اصول مهمی که کودک باید با آن آشنا شود، محدودیت منابع مالی، و اولویت بندی منابع مالی برای مدیرت صحیح آن در زندگی است. یعنی کودک باید بداند که شما مبلغ مشخصی حقوق در ماه می گیرید و این مبلغ باید تا پایان ماه پاسخگوی نیازهای کل خانواده باشد. ممکن است خانواده امکان خرید چیزی را که او می خواهد نداشته باشد، یا اولویت های دیگری برای هزینه ها در زندگی خانوادگی وجود داشته باشد.

مثلا فرض کنید کودکی درخواست خرید یک تبلت را از شما دارد، در عین حال فرزند دیگر شما هم دانشجو است و هزینه های فراوانی بابت این بر عهده خانواده قرار گرفته است. کاری که شما باید بکنید این است که کاملا منطقی و صریح، به کودکتان بگویید:« عزیزم، درس خواندن جزو مسائل مهم زندگی است و ما فعلا به خاطر هزینه هایی که بابت تحصیل خواهر یا برادرت می پردازیم، نمی توانیم برای تو تبلت بخریم» و خریدن تبلت را به زمانی که امکان بهتری برای خرید داشته باشید موکول کنید.

قلکی برای یک عمر
از جمله مهمترین نکات اقتصادی که شما باید به کودکتان بیاموزید، عادت به پس انداز کردن است. سعی کنید در برنامه زندگی خود، مبلغ مشخصی را؛ هرچند ناچیز به پس انداز اختصاص دهید و این را  هم به اطلاع بچه ها برسانید. در مرحله بعد سعی کنید از همان سنین 4-5 سالگی که کودک با مفهوم پول و مالکیت آشنا می شود، پول های او را، چه پول هایی را که شما به مناسبت های مختلف به او می دهید، یا پول هایی را که از دیگران هدیه می گیرد برای او پس انداز کنید.

برای این کار قلکی را برای کودک خریداری کنید، قلک باید علاوه بر اینکه مورد علاقه کودک است، قابلیت باز شدن هم داشته باشد و به نوعی قفل دار باشد. پول های کودک را به او بدهید و از او بخواهید تا آنها را داخل قلکش بریزد، هر چند ماه یک بار هم، قلک کودک را همراه با او باز کنید و با هم به بانک بروید و پول های قلک را به حساب بانکی به نام خود او بریزید و مسئولیت نگهداری از دفترچه بانکی را هم به عهده خود کودک بگذارید، با این کار علاوه بر اینکه کودک با مفهوم پس انداز آشنا می شود، احساس شخصیت و مالکیت او نیز تقویت می شود.

مرزهایی باریک تر از مو
شما باید با نوع رفتار و آموزشی که به بچه ها می دهید مرزهای باریک بین دو گانه های اقتصادی را برای بچه ها مشخص کنید. کودک باید بداند قناعت با خساست تفاوت دارد. و همانقدر که رعایت قناعت و اکتفا کردن به آنچه که داریم ، در زندگی مهم است و ارزش دارد، خساست و عدم استفاده از آنچه که داریم برای خود و دیگران هم ضد ارزش است. در همین چارچوب کودک باید بیاموزد که در عین استفاده از همه امکانات و توانایی های که در اختیار دارد، برای یک زندگی سالم و راحت، باید از تجملات هم پرهیز کند. برای نمونه شما می توانید این اصل را که در برنامه روزانه غذاییتان همیشه باید میوه وجود داشته باشد رعایت کنید، اما در عین حال به جای استفاده از میوه های درشت و گران، از میوه های معمولی ارزان تر استفاده کنید. یا مثلا به فرزندتان بیاموزید که برای نقاشی کردن، یک بسته مداد رنگی 12 رنگ هم کفایت می کند و نیازی به مداد رنگی 24 رنگ و 36 رنگ برای یک کودک ابتدایی نیست.

پول تو جیبی
از سنین 6-7 سالگی به موازات رفتن کودک به پیش دبستانی و مدرسه، مبلغ مشخصی را به عنوان پول تو جیبی برای بچه ها اختصاص بدهید. این مبلغ با توجه به توان خانواده و مبلغ پول تو جیبی کودکانی که در اطراف فرزند شما هستند باید تعیین شود. منظور از این مساله این است که کودک نباید نسبت به همکلاسی های خود مبلغ بسیار زیادتر یا بسیار کمتری را به عنوان پول تو جیبی بگیرد. این کار باعث احساس حقارت یا احساس برتری بیش از حد در فرزند شما خواهد شد. ضمنا سعی کنید این مبلغ به گونه ای باشد که امکان پس انداز آن وجود داشته باشد. یعنی مثلا اگر کودک برای خریدن تغدیه مدرسه از این مبلغ استفاده می کند، با کمی صرفه جویی و مدیریت، بدون اینکه گشنه بماند بتواند مقداری از پول را برای خودش پس انداز کند. شما باید در خرید اقلامی که کودک دوست دارد، به گونه ای عمل کنید که فرزندتان ناچار شود بعضی از چیزهایی را که دوست دارد با پس انداز خودش تهیه کند. با این کار کودک علاوه بر چشیدن لذت پس انداز و عادت به آن، لذت خرج کردن به جا و به موقع پول را هم می آموزد.

آموزش خرید
یکی از توانایی های مهمی که فرزند شما باید آن را کسب کند، توانایی بودجه بندی مبلغ مشخصی از پول و نیز توانایی خرید کردن، چانه زنی و انتخاب مناسب و به صرفه در هنگام خرید است. سعی کنید فرزندتان را در هنگام خرید به همراه خود ببرید. با این کار کودک با دیدن نحوه رفتار شما، نحوه جدا کردن و انتخاب میوه، بررسی محصولات برای خرید و نوع چانه زدن شما با فروشنده ، به صورت غیرمستقیم اصول خرید کردن را یاد می گیرد. در ادامه شما می توانید مبلغی را که می خواهید به فروشنده بدهید، یا کارت بانکی و رمز آن را به فرزندتان بدهید و از او بخواهید تا آن را به فروشنده بدهد. گام بعدی که برای کودکانی با سنین 7-8 سال مناسب است این است که شما با رعایت مسائل امنیتی، مبلغ مشخصی را به فرزندتان بدهید و از او بخواهید که مثلا خرید یک هفته نان خانه را با این پول بر عهده گرفته و مدیریت کند. از جمله کارهای دیگری که شما برای آموزش بودجه بندی می توانید بکنید خرید بازی هایی مثل روپولی و عمو پولدار است. این بازیها مبلغ مشخصی پول را در اختیار کودک می گذارند و کودک باید طی بازیها با آنها خرید کند و مدیریت مالی انجام دهد.

یک لقمه نان زحمت کشی
آخرین نکته ای که شما باید به عنوان اصول اساسی تربیت اقتصادی به فرزندتان آموزش دهید؛ نحوه به دست آوردن پول و نیاز به زحمت کشیدن برای بدست آوردن آن است. این آخرین نکته را شاید بتوان مهمترین نکته هم نامید. چرا که اگر کودک از همان ابتدا یاد نگیرد که برای بدست آوردن پول باید زحمت بکشد، تا پایان عمر دچار خطایی ادراکی می شود که یا او را به تنبلی و بیکاری می کشاند و یا به مسیرهای نادرست کسب درآمد. شغل شما، چه فنی یا آزاد باشد و چه اداری و ... نمونه خوبی برای زحمت کشیدن برای کسب درآمد است. حتما گاهی اوقات فرزندتان را با خود به محل کار ببرید و اجازه دهید با نحوه کسب در آمد و به خصوص سختی هایی که کار شما دارد آشنا شود. این روزها که اکثر افراد مبلغ مورد نظرشان را از بانک دریافت می کنند، بعضی بچه های کوچکتر در ابتدا فکر می کنند که بانک منبع بیکران و تمام نشدنی پول است و گاهی که به آنها می گویید، پول نداریم، جواب می دهند: « خوب از بانک بگیر». حتما برای بچه های کوچکتر توضیح دهید که بانک پولی را که ما خودمان در آنجا گذاشته ایم و با زحمت بدست آورده ایم به ما می دهد و اگر این پول را با دقت خرج نکنیم، خیلی زود تمام می شود.

منبع: شفاف