تاثیر «سیدحسن» بر مجلس خبرگان

کد خبر: ۲۴۳۲۹۳

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۴ - ۲۲:۲۶

سیدحمزه صالحی: مدت‌ها بود که بحث حضور سید حسن خمینی در محافل سیاسی و رسانه‌ای مطرح بود، در طی این ایام مردم و شخصیت‌های زیادی از ایشان برای حضور در انتخابات مجلس خبرگان رهبری دعوت کردند. از همان ابتدا واکنش‌ها به حضور ایشان در انتخابات درمجموع مثبت بود و در بین مردم هم با استقبال روبرو شد؛ اما تا زمانی که سید علی خمینی برادر ایشان در مراسم عزاداری رحلت پیامبر حضور ایشان را اعلام کردند، مباحث پیرامون حضور ایشان بر اساس حدس و گمان بود. هم‌اکنون بعد از اعلام رسمی حضور ایشان می‌توانیم به بررسی زوایای این حضور بپردازیم.

حضور یادگار امام همان‌طور که مشخص بود می‌تواند انتخابات خبرگان را از زیر سایه انتخابات مجلس شورای اسلامی خصوصاً در میان عامه مردم خارج کند و توجهات را به سمت این انتخابات معطوف کند. بسیاری به‌واسطه حضرت امام خمینی (ره) و نیز پدر بزرگوارشان و بیت محترم امام رأی بالای هم برای ایشان متصور هستند اما باید بر این موارد ابعاد شخصیتی خود یادگار امام ازجمله مقبولیت بالا در بین نخبگان سیاسی کشور اعم از اصولگرایان سنتی و اصلاح‌طلبان، درجه و توان علمی، فراجناحی بودن و نیز کاریزمای شخصی ایشان در بین مردم را هم در نظر گرفت نمونه آن استقبال کم‌نظیر مردم در سفرهای وی به شهرستان‌های خمین و گرگان در طی دو سال گذشته است که فراتر از پیش‌بینی‌ها بود. حمایت بدنه سنتی و اعتدالیون اصولگرا هم در رابطه با این حضور قابل پیش‌بینی است، زیرا بنا به دلایلی برخلاف طیف تندرو جامعه که در سخنرانی‌های یادگار امام اخلال ایجاد می‌کنند. اصولگرایان سنتی حتی سید حسن خمینی را نزدیک به تفکر خود می‌دانند به‌طوری‌که حسن غفوری فرد اخیراً گفته بود «تمایل یادگار امام مانند حضرت امام (ره) اصولگرایی است و من وی را فردی اصولگرا می‌دانم»؛ در همین زمینه اخیراً هم مصطفی پورمحمدی وزیر اصولگرای دولت یازدهم از حضور سید حسن خمینی استقبال کرده بود.

در بین مخالفان حضور سید حسن خمینی عده‌ای ممکن است بر این نکته تکیه کنند که امام خمینی فرزندان خود را از امور حکومتی منع کرده است، این در حالی است که مرحوم سید احمد خمینی هم در زمان حیات امام در دوره دوم در مجلس خبرگان حضورداشته است؛ در ادامه عدم حضور ایشان را برای حفظ قداست بیت امام ضروری می‌دانند اما باید در نظر گرفت که تأکید بر چنین ایده‌ای باعث می‌شود که شخصیتی مثل سید حسن خمینی همیشه در حاشیه باشند و جامعه از حضور ایشان آن‌طور که لازم است استفاده نکند؛ و یا مطرح کرده‌اند که سید حسن باید کارگردان بازی خودش باشد و نه بازیگر سناریوی دیگران که البته این مورد هم ناشی از این نگرانی بوده است که مبادا ظرفیت خاندان امام ترجمه به رأی یک جریان سیاسی شود که باید در باب این نگرانی این نکته را یادآور شد که نزدیکی یادگار امام به بعضی چهره‌های سرشناس سیاسی را نمی‌توان دلیلی بر مشی سیاسی ایشان دانست و ایشان همواره یک شخصیت سیاسی هستند که بر پرهیز از افراط‌وتفریط تأکیددارند. سید علی خمینی دراین‌باره نکته جالبی بیان کرده است که نقطه اشتراک بیت امام استقلال از گروه‌های سیاسی است. این نکته مهم را هم باید در نظر گرفت که یادگار امام در نزد مقام معظم رهبری هم جایگاه ویژه‌ای دارند؛ همگان به یاد دارند که بعد از نامهربانی‌هایی که در روز رحلت امام در سال 1389 علیه سید حسن خمینی صورت گرفت رهبر انقلاب چطور به گرمی ایشان را در آغوش کشیدند و سپس در سخنرانی خود بر مراقبت از رفتار و گفتار تأکید ویژه داشتند.

بعدازاینکه در اجلاس اسفند 1389 آیت‌الله هاشمی رفسنجانی برای تلطیف فضا به نفع آیت‌الله مهدوی کنی از رقابت برای ریاست خبرگان کنار کشید و مخصوصاً بعد از فوت آیت‌الله مهدوی کنی مجلس خبرگان رهبری با جنجالی که تندروها برای تعیین جانشین مرحوم مهدوی کنی به راه انداختند سیاسی‌تر شده است. در چنین شرایطی به نظر می‌رسد حضور شخصیت‌های خوش‌نام، جوان، کم حاشیه و معتدل بامشی فراجناحی همچون سید حسن خمینی می‌تواند مانع از سیاسی شدن بیشتر این مجلس و تحرک و پویایی در ارکان آن شود تا بُعد نظارتی مجلس خبرگان تقویت شود و این مجلس مهم بتواند در ادامه راه خود همچنان به‌دوراز جنجال‌های معمول سیاسی به‌عنوان یک‌نهاد فراجناحی و مستقل ادامه دهد.

در شرایط حاضر که حضور سید حسن خمینی در انتخابات آینده مجلس خبرگان رهبری قطعی شده است باید به ای نکته توجه کرد که سید حسن خمینی بنا به درخواست‌های مکرری که بزرگان کشور و گروه‌ها مختلف مردم از وی داشته‌اند شرکت کرده است؛ بنابراین با توجه به استقبال مردم و شرایط خاص کشور که نیاز به‌اعتدال و آرامش دارد و اثرگذاری مثبتی که حضور وی می‌تواند در راستای تقویت وحدت و یکپارچگی در کشور داشته باشد، بر ایشان مسجل شده است که فارغ از نگرانی‌هایی که ممکن است درباره ریسک حضور ایشان وجود داشته باشد، باید به‌عنوان یک تکلیف دینی که مردم بر دوش او گذاشته‌اند شرکت کند، همچنان که بعد از اعلام حضور ایشان در فضای مجازی تعداد کثیری از مردم و مخصوصاً جوانان در صفحات خود به طرق مختلف از این خبر استقبال کردند؛ و چه کسی می‌تواند تأثیر نشاط روحی و به‌روز بودن یادگار امام در محبوبیت وی نزد جوانان را انکار کند. البته نباید این نکته را هم ازنظر دور داشت که این استقبال مردم به سبب این است که معتقدند نوه امام خمینی خواهد توانست آرمان‌های امام را زنده کند و زنده نگه دارد و این انتظار با توجه به فراجناحی بودن ایشان و تلاش وی برای حاکمیت قانون و تأکید برشان و منزلت انسان‌ها و نیز تصمیم‌گیری بر مبنای عقلانیت و تدبیر در بین مردم شکل‌گرفته است.

سید حسن خمینی در سخنان خود همیشه تندروی را عامل دودستگی و اختلاف در کشور دانسته‌اند و با تأکید بر همدلی و رفع اختلاف‌نظرها رمز پیروزی را وحدت‌، اتحاد، همدلی و دوری از کینه‌ها می‌داند و تلاش دارد بیت امام را از دسته‌بندی‌های سیاسی جدا و راه امام را ادامه دهد. تولیت آستان حضرت امام خمینی تأکید زیادی بر همراهی و همکاری با ملت دارد و معتقد است بدون همدلی و همراهی ملت هیچ‌چیزی به نتیجه نمی‌رسد. ایشان در بین مردم توجه ویژه‌ای به قشرهای مستضعف که مورد تأکید ویژه امام هم بوده‌اند دارند زیرا امام (ره) انقلاب را مرهون کوشش‌های طبقه مستضعف می‌دانست و ایشان هم در ادامه همان راه معتقد است کسی که در مسیر از میان بردن محرومیت در جامعه مسئولیتی بر گردن دارد و شب‌ها آسوده به خواب می‌رود باید در حیثیت و انسانیت خود تجدیدنظر کند زیرا تأکید دارد که در اسلام محرومین محبوبیت دارند نه محرومیت و در این راستا افزایش آمار کمک بگیران را نقطه درخشانی برای کشور نمی‌داند و همواره از مسئولین تقاضا دارند که به وضع معیشت مردم توجه کنند.

در انتها ذکر این نکته ضروری است که حضور افراد و شخصیت‌های مختلف با خط‌مشی معتدل در انتخابات چه در مجلس خبرگان و چه در مجلس شورای اسلامی برای کشور ضروری است زیرا این امر می‌تواند منجر به پویایی مراکز تصمیم‌گیری ما و نیز رشد عقلانیت سیاسی در کشور شود؛ بنابراین ضروری است ورود افراد فراجناحی با دیدگاه معتدل را با نیک‌اندیشی تعبیر کنیم زیرا شرایط جامعه ما دروی از هرگونه افراط‌وتفریط را به ما تحمیل می‌کند.