جیبوتی می‌تواند منافع ملی ایران در آب‌های بین‌المللی را تهدید کند؟

جیبوتی کشوری است واقع در شمال شرق آفریقا، در کنار خلیج عدن و دریای سرخ، بین اریتره و سومالی

کد خبر: ۲۴۶۴۷۰

تاریخ: ۱۶ دی ۱۳۹۴ - ۱۳:۱۴

با افزایش تنش میان ایران و عربستان، جیبوتی همانند چند کشور کوچک دیگر عربی روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع کرد. در این بین این پرسش مطرح می شود که باتوجه به واقع شدن جیبوتی در منطقه استراتژیک خلیج عدن، این قطع ارتباط چه تاثیری بر رفت و آمد شناورهای ایرانی در این منطقه خواهد داشت؟

به گزارش«انتخاب» ، جیبوتی کشوری است واقع در شمال شرق آفریقا، در کنار خلیج عدن و دریای سرخ، بین اریتره و سومالی. جیبوتی از شرق با اریتره، از جنوب و غرب با اتیوپی و از جنوب شرقی با سومالی همسایه است و بقیه مرزهای آن‌ها در کنار خلیج عدن و دریای سرخ قرار گرفته‌است. دریای سرخ و خلیج عدن محل رفت و آمد کشتی‌های تجاری و نظامی ایران بوده و منطقه‌ای استراتژیک برای ایران به حساب می‌آید.

نیروی دریایی ارتش کشورمان حدود هفت سالی است که وارد ماموریت‌های بین‌المللی شده است و تاکنون انواع شناورهای این نیرو به مناطقی مثل اقیانوس آرام ، اقیانوس هند، کانال سوئز و جنوب آفریقا اعزام شده‌اند. البته منطقه شمال اقیانوس هند، خلیج عدن و دریای سرخ(مدار ده درجه) به عنوان منطقه دائمی ماموریت‌های نیروی دریایی درنظر گرفته شده است.

جایگاه جیبوتی در خلیج عدن

دلیل انتخاب این منطقه، حضور در آب‌های مجاور سرزمینی خود و حفاظت از کشتی‌های تجاری کشورمان است. با توجه به نارآمی‌های کشور سودان، سالهاست که پدیده دزدی دریایی در منطقه دریای سرخ و خلیج عدن مشاهده می‌شود بنابراین حضور فعال و همیشگی نیروی دریایی در این منطقه در واقع با هدف دفاع از منافع ملی کشورمان صورت می‌گیرد. در این سالها نیروی دریایی، سی و شش ناوگروه به این منطقه اعزام کرده و هم اکنون ناوگروه سی و هفتم نیروی دریایی ارتش کشورمان در این منطقه حضور دارد. این ناوگروه متشکل از ناو رزمی «سبلان» و ناو لجستیک «تُنب» است که از 10 اذرماه سال جاری به ماموریت در آب‌های آزاد اعزام شدند.

امیر دریادار حبیب‌الله سیاری فرمانده نیروی دریایی ارتش درباره ماموریت‌های نیروی دریایی در آب‌های بین المللی گفته است که حضور در آب‌های بین‌المللی حق همه کشورهاست که جمهوری اسلامی ایران نیز از این حق بهره می‌برد. امیر سیاری تاکید کرده است که شناورهای ارتش در ماموریت‌های خود بدون اجاره وارد آب‌های سرزمینی هیچ کشوری نمی‌شوند اما در آب‌های آزاد که به همه کشورها تعلق دارد، حضور خواهد داشت. نیروی دریایی کشورمان تاکنون بیش از دوهزار کشتی تجاری کشورمان را در منطقه مدار ده درجه اسکورت کرده و البته بارها با دزدان دیایی درگیر شده و کشتی‌های تجاری کشورمان و سایر کشورها را از چنگ دزدان دریایی نجات داده است.

اما آیا قطع ارتباط دیپلماتیک جیبوتی با ایران مشکلی برای تردد کشتی‌های تجاری و نظامی ایران در منطقه خلیج عدن و کانال سوئز ایجاد می‌کند؟ خلیج عَدَن خلیجی است در جنوب یمن که از سمت جنوب با کشور سومالی و از سوی غرب با کشور کوچک «جیبوتی »همسایه است. از سمت غرب به باب‌المندب و دریای سرخ و از سمت شرق با اقیانوس هند مرتبط است و جزئی از این اقیانوس بشمار می‌آید. عرض خلیج عدن بین 120 تا 170 مایل است و 12 مایل از این فاصله به عنوان گذرگاه کشتیرانی تعیین شده است تا کشتی ها از راهزنان در امان باشند. ناوهای کشورهای مختلف از جمله ایران، از این گذرگاه در برابر دزدان دریایی محافظت می کنند.

هرچند پیش از قطع ارتباط دیپلماتیک عربستان با ایران، روابط نسبتا خوبی بین ایران و جیبوتی برقرار بود و حتی ناوگروه نیروی دریایی در بنادر جیبوتی پهلو گرفته بود و علی لاریجانی رییس مجلس هم به این کشور سفر کرده بود، اما تصمیم جیبوتی درباره قطع ارتباط دیپلماتیک خود با ایران مشکلی برای کشتی‌های تجاری و نظامی ایران ایجاد نمی کند زیرا شناورهای ایرانی در محدوده تعیین شده و در آب‌های بین المللی تردد می‌کنند و وارد آب‌های سرزمینی هیچ کشوری از جمله جیبوتی نخواهند شد بنابراین طبق قواعد بین‌المللی جیبوتی نمی‌تواند منافع ملی ایران در آب‌های بین‌المللی را تهدید کند.