عربستان، صالحی را نپذیرفت؟

در حالی كه اداره كل اطلاعات و مطبوعات وزارت امور خارجه كشورمان اعلام كرد: در شرایط فعلی هیچ برنامه‌ای برای سفر علی‌اكبر صالحی وزیر خارجه كشورمان به عربستان سعودی تنظیم نشده است، سایت دیپلماسی ایرانی نوشت : اگر روابط ایران با كشورهای قطر، عمان و امارات متحده عربی سریع‌تر از آنچه تصور می‌شد رو به بهبودی گذاشت، روابط تهران و ریاض به این سادگی‌ها عادی نخواهد شد.

کد خبر: ۲۵۳۸۶

تاریخ: ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۵:۰۳

علی اكبر صالحی كه هفته گذشته به قطر و پس از آن به عمان سفر كرد، روز گذشته به ابوظبی رفت تا یخ روابط موجود میان ایران و كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس به یك باره شكسته شود. اما این دلیل نمی‌شود كه عربستانی‌ها نیز به همین سادگی بپذیرند كه روابط خود را با ایران عادی كنند.

روز دوشنبه 19 اردیبهشت پایگاه خبری تحلیلی میدل‌ایست آن‌لاین گزارش داد كه عربستان سفر علی‌ اكبر صالحی، وزیر امور خارجه كشورمان به ریاض را نپذیرفته و پذیرش میزبانی از او را منوط به عذرخواهی ایران از عربستان بر سر تحولات اخیری كه به تنش به روابط دو كشور منجر شده، دانسته است. این پایگاه خبری به نقل از منابع نزدیك به شورای همكاری خلیج فارس نوشته است كه عربستان سعودی از حملات ‌دیپلماتیك و رسانه‌ای ایران علیه این كشور در پی ورود نیروهای نظامی عربستان و متحدانش در قالب سپر دفاع جزیره به بحرین پس از آغاز تظاهرات مردمی این كشور به شدت دلخور است و می‌گوید، چگونه است در حالی كه ایرانی‌ها همه جا در رسانه‌هایشان با تحقیر به ما خاندان آل سعود می‌گویند اكنون به فكر بهبود روابط افتاده‌اند.

بنا به گزارش‌ها، عربستان سعودی به وزارت امور خارجه ایران پیام داده است تا زمانی كه دولت ایران از تخریب كنسولگری عربستان در مشهد و حمله به سفارت‌ عربستان در تهران عذرخواهی نكرده سفر وزیر امور خارجه ایران را به ریاض نمی‌پذیرد و گمان هم نمی‌كند كه بدین ترتیب تا آینده نزدیك بهبودی در روابط دو كشور حاصل شود.

میدل‌ایست آن‌لاین همچنین خبر داده است كه ایران از قطر خواسته تا برای بهبودی روابط با عربستان میان تهران و ریاض وساطت كند ولی دولت قطر به اطلاع وزارت خارجه ایران رسانده كه تماس مستقیم تهران با ریاض بهتر جواب خواهد داد و تهران بهتر است خود راسا با ریاض تماس بگیرد.

این در حالی است كه قطر چندان رابطه حسنه‌ای با عربستان سعودی ندارد و برای تضعیف آن هم در شورای همكاری خلیج فارس و هم در سطح منطقه‌ای و اتحادیه عرب تلاش می‌كند. پیش از این امیر قطر پذیرفته بود كه میان ایران و مصر وساطت كرده تا دو كشور روابط خود را تا سطح سفیر ارتقا دهند. وی در همین راستا هفته گذشته سفری را به قاهره انجام داد كه با انتقاد رسانه‌های وابسته به عربستان و مقامات دولتی این كشور مواجه شد. این نشان می‌دهد كه قطر شاید حاضر به وساطت برای بهبودی روابط تهران با قاهره باشد ولی تمایلی به وساطت برای عادی‌سازی روابط میان تهران – ریاض ندارد.

علی اكبر صالحی هنگامی كه در زمستان گذشته سكان‌دار وزارت امور خارجه شد، تاكید كرده بود كه بهبودی روابط تهران – ریاض را در اولویت كاری خود قرار خواهد داد و تلاش خواهد كرد تا اختلافات ایران با عربستان را به حداقل برساند. با آغاز بحران بحرین و ورود نیروهای نظامی عربستان و متحدانش در شورای همكاری به این كشور برای سركوب تظاهركنندگان بحرینی، تنش در روابط ایران و عربستان به اوج خود رسید. در طول این مدت عربستان موفق شده بود با همراه ساختن دیگر كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس رویكردی تهاجمی در برابر ایران اتخاذ كند و با زدن اتهام‌های مختلف به ایران مبنی بر تلاش تهران برای دخالت در امور داخلی كشورهای شورای همكاری به ویژه بحرین، یمن و كویت ایران را تحت فشار قرار دهد. شورای همكاری ظرف دو ماه گذشته دو بار نشست فوق‌العاده برگزار كرد و در هر دو بار به بهانه‌های مختلف در بیانیه‌های خود ایران را مورد حمله شدید قرار داد و حتی تهدید كرد كه از ایران به شورای امنیت سازمان ملل شكایت می‌كند. در تمامی این بیانیه‌ها حضور و نقش عربستان به وضوح دیده می‌شد. با سفر علی اكبر صالحی به قطر و عمان و پس از آن به امارات متحده عربی كه اتفاقا در هر سه سفر از حضور نظامیان خارجی در بحرین انتقاد كرد، شكستی آشكار در ایجاد رویكرد تهاجمی شورای همكاری خلیج فارس علیه ایران به وجود آمد كه به اعتقاد بسیاری از كارشناسان این مسئله سبب شد تا عربستان در جبهه مهاجمان به ایران در شورای همكاری تنها بماند.

با این حال كارشناسان معتقدند كه تنش در روابط ایران و عربستان تا این حد و اندازه چندان دوام نخواهد آورد. با دستور پادشاه بحرین برای پایان وضعیت فوق‌العاده در بحرین ظرف سه هفته آینده كه می‌تواند زمینه‌های لازم برای خروج نیروهای خارجی از این كشور را فراهم كند، پیش‌بینی می‌شود زمینه‌های بهبودی روابط میان ایران و عربستان نیز فراهم شود به ویژه این كه عربستان بر سر بحران لبنان و سوریه به كمك‌های ایران نیاز مبرم دارد