مشروح بیانیه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی درمورد ایران

کد خبر: ۲۵۴۹۰۸

تاریخ: ۰۸ اسفند ۱۳۹۴ - ۰۹:۲۴

شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی دربیانیه ای گزارش مدیرکل آژانس را در مورد راستی آزمایی برنامه هسته ای ایران در دوره پسابرجام را منتشر و تایید کرد که برنامه های هسته ای کشورمان هماهنگ با توافقنامه هسته ای ادامه دارد.

به گزارش انتخاب، بیانیه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شرح زیر است:

راستی آزمائی و نظارت در جمهوری اسلامی ایران در پرتو قطعنامه 2231 (2015) شورای امنیت گزارش مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی

**تحولات عمده

•مدیرکل در تاریخ 2 دسامبر 2015 گزارشی درخصوص ارزیابی نهائی کلیه موضوعات باقیمانده گذشته و حال به شورای حکام ارائه نمود، شورای حکام در تاریخ 15 دسامبر 2015 قطعنامه ای به تصویب رساند که طی آن از جمله (شورا) توجه نمود که کلیه فعالیتهای مندرج در نقشه راه اجراء شده و اینکه بررسی این موضوع خاتمه یافته است.

•در فاصله میان روز تصویب و روز اجرای برجام؛ ذیل راستی آزمائی و نظارت آژانس ایران اقداماتی در جهت اجرای تعهدات مرتبط هسته ای خود به انجام رساند.

•مدیرکل در تاریخ 16 ژانویه 2016 تایید نمود که آژانس راستی آزمائی کرده که ایران اقدامات مشخص شده در بندهای 15.1 تا 15.11 ضمیمه پنج برجام را انجام داده است. روز اجرای برجام در همان روز فرا رسید.

•آژانس به نظارت و راستی آزمائی در مورد اقدامات مرتبط هسته ای مندرج در برنامه اقدام مشترک تا تاریخ 16 ژانویه 2016 ادامه داد.

A. مقدمه

1. این گزارش مدیر کل به شورای حکام و همزمان به شورای امنیت سازمان ملل (شورای امنیت) در خصوص اجرای تعهدات مرتبط هسته ای جمهوری اسلامی ایران (ایران) ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و در خصوص موضوعات مرتبط با راستی آزمائی و نظارت در ایران در پرتو قطعنامه 2231 (2015) شورای امنیت می باشد. این (گزارش) همچنین اطلاعاتی از جمله درخصوص تبیین موضوعات حل نشده گذشته و حال، برنامه اقدام مشترک (JPA)، موضوعات مالی و اداری و مشورتها و تبادل اطلاعات آژانس با کمیسیون مشترک ایجاد شده توسط برجام ارائه می دهد.

B. تحولات اخیر

B.1 شفاف سازی مسائل حل نشده

2. در تاریخ 2 دسامبر 2015 مدیرکل منطبق با نقشه راه تبیین موضوعات باقیمانده گذشته و حال راجع به برنامه هسته ای ایران (نقشه راه) گزارشی درخصوص ارزیابی نهائی کلیه موضوعات باقیمانده گذشته و حال همچنانکه در گزارش مدیرکل در نوامبر 2011 (GOV/2011/65) شورای حکام آمده، به شورای حکام ارائه داد. در تاریخ 15 دسامبر 2015 شورای حکام قطعنامه GOV/2015/72 را به تصویب رساند که در آن از جمله توجه نمود که که همه فعالیتهای نقشه راه بر اساس برنامه مورد توافق انجام شده و اینکه 'این امر به بررسی موضوع از سوی شورای حکام خاتمه می دهد' .

B.2 برجام (برنامه جامع اقدام مشترک)

3. همانگونه که قبلا گزارش گردید در تاریخ 14 ژوئیه 2015، کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران درخصوص یک برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) توافق کردند. در تاریخ 20 ژوئیه 2015 شورای امنیت قطعنامه 2231 (2015) را به تصویب رساند که در آن از جمله ' از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درخواست نمود راستی آزمائی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران برای کل دوره تعهدات یادشده درچارچوب برجام را برعهده گیرد'. در تاریخ 25 اوت 2015، شورای حکام به مدیرکل اجازه داد تا راستی آزمائی و نظارت لازم بر تعهدات مرتبط هسته ای ایران همانگونه که در برجام پیش بینی شده را برای کل دوره تعهدات یادشده در پرتو قطعنامه شماره 2231 (2015) شورای امنیت سازمان ملل، منوط به در اختیار داشتن منابع مالی و منطبق با رویه های پادمانی استاندارد آژانس، اجراء نموده و بر همین اساس گزارش نماید و همچنین اجازه داد که آژانس با کمیسیون مشترک همچنانکه در سند GOV/2015/53 و اصلاحیه یک آن آمده، مشورت و تبادل اطلاعات نماید.

B.2.1. قطعنامه شورای حکام

4. شورای حکام همچنین در قطعنامه GOV/2015/72 تصمیم گرفت که پس از دریافت گزارش مدیرکل دایر بر این که آژانس تایید کرده است که ایران اقدامات مشخص شده در بندهای 15.1 تا 15.11 ضمیمه پنجم برجام را انجام داده است، مفاد قطعنامه های قبلی آن و تصمیمات مربوط به ارایه همکاری فنی به ایران باید متوقف شوند؛ شورای حکام رسیدگی به «اجرای موافقتنامه پادمان های ان پی تی و مفاد قطعنامه های شورای امنیت در جمهوری اسلامی ایران» را ادامه نخواهد داد؛ و شورای حکام فقره دستور کار جداگانه ای که اجرای برجام و راستی آزمایی و نظارت در ایران در پرتو قطعنامه شماره (2015)2231 را پوشش دهد مورد رسیدگی قرار خواهد داد.

B.2.2. روز اجرا

5. بین روز تصویب برجام (18 اکتبر 2015) و روز اجرا (16 ژانویه 2016)، تحت راستی آزمایی و نظارت آژانس، ایران گام هایی را در جهت اجرای تعهدات مرتبط هسته ای خود طبق برجام برداشت.

6. مدیرکل در 16 ژانویه 2016 درگزارشی به شورای حکام و به موازات آن به شورای امنیت تایید کرد که آژانس راستی آزمایی نموده که ایران اقدامات مشخص شده در بندهای 15.1 تا 15.11 ضمیمه پنجم برجام را انجام داده است. روز اجرا در همان روز رخ داد. مدیرکل اعلام کرد که این اقدامات راه را برای آژانس به منظور شروع راستی آزمایی و نظارت تعهدات مرتبط با هسته ای ایران تحت برجام، آن گونه که توسط شورای امنیت درخواست و توسط شورای حکام مجوز آن صادر گردیده است هموار نمود.

7. مدیرکل در 18 ژانویه در تهران با جناب آقای حسن روحانی رییس جمهور ایران، جناب آقای علی اکبر صالحی معاون رییس جمهور و رییس سازمان انرژی اتمی ایران و جناب آقای محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه به منظور بحث درخصوص موضوعات مربوط به اجرای برجام دیدار کرد.

8. در جریان جلسه شورای حکام در 19 ژانویه 2016 که توسط مدیرکل به منظور بحث در باره اجرای برجام برگزار شد، شورای حکام حمایت خویش از برجام را اعلام کرد.

9. مدیرکل در 12 فوریه 2016 در مونیخ با دکتر ظریف به منظور بحث بر سر موضوعات مربوط به اجرای برجام دیدار کرد.

B.3. تکمیل نظارت و راستی آزمایی برنامه اقدام مشترک

10. آژانس تا زمانی که کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران (از طرف کشورهای پنج بعلاوه یک و ایران) به آژانس اطلاع داد که با توجه به انتشار گزارش مدیرکل (GOV/INF/2016/1) در تاریخ 16 ژانویه 2016 حاوی تایید این که ایران گام های آماده سازی برای شروع اجرای برجام را تکمیل کرده است اجرای برنامه اقدام مشترک متوقف شد، نظارت و راستی آزمایی مربوط به تدابیر مرتبط هسته ای مقرر در برنامه اقدام مشترک را ادامه داد.

B.4. موضوعات مالی و اداری

11. هزینه کل متحمل شده توسط آژانس برای نظارت و راستی آزمایی در ارتباط با برنامه اقدام مشترک و فعالیت های آماده سازی تحت مفاد برجام، به مبلغ 2/15 میلیون یورو بالغ می شود. از این مبلغ، 1 میلیون یورو از محل بودجه عادی تأمین شد در حالی که باقی مانده مبلغ مزبور از طریق کمک های فرابودجه ای مجموعا' 31 دولت عضو تأمین گردید.

12. هزینه سالانه تخمینی آژانس برای اجرای پروتکل اضافی ایران و راستی آزمایی و نظارت تعهدات مرتبط با هسته ای ایران به شرح مندرج در برجام مبلغ 2/9 میلیون یورو در سال بالغ می گردد که قرار است کل آن از محل کمک های فوق بودجه ای در سال 2016 تأمین شود. از تاریخ 26 فوریه 2016 مجموع مبلغ در اختیار آژانس برای اجرای پروتکل اضافی و نیز راستی آزمایی و نظارت در ارتباط با برجام به میزان 8/8 میلیون یورو بوده است که منابع هزینه نشده برای فعالیت های برنامه اقدام مشترک را نیز شامل می گردد.

13. تیم ویژه ایران در تاریخ 1 مارس 2016 با یک دفتر جدید در بخش پادمان ها جایگزین می شود تا اجرای مسئولیت های آژانس در ارتباط با فعالیت های راستی آزمایی و نظارت در ایران را عهده دار گردد.

C. فعالیتهای راستی آزمایی و نظارت بر برجام (JCPOA)

14. از روز اجرا آژانس اجرای تعهدات مرتبط هسته ای ایران ذیل برجام را راستی آزمایی و نظارت نموده و بصورت زیر گزارش می دهد.

C.1 . فعالیتهای مربوط به آب سنگین و بازفرآوری

15. ایران ساخت راکتور تحقیقاتی آب سنگین(راکتور IR-40) موجود را طبق طراحی اولیه آن پیگیری ننموده است. ایران قرصهای اورانیم طبیعی، میله های سوخت یا مجموعه های سوخت بویژه طراحی شده برای راکتور IR-40 و طبق طراحی اولیه را تولید و یا آزمایش نکرده و همه قرصهای سوخت اورانیم طبیعی و مجموعه های سوخت در انبار تحت نظارت مداوم آژانس باقی مانده است.( پاراگراف 3 و 10)

16. ایران به اطلاع رسانی به آژانس در خصوص موجودی آب سنگین در ایران و تولید آب سنگین در کارخانه تولید آب سنگین(HWPP) ادامه داده و به آژانس اجازه داده است که بر میزان ذخائر آب سنگین ایران و مقدار آب سنگین تولید شده در HWPP (پاراگراف 15) نظارت نماید. در 13 و 14 فوریه 2016، بیست تن از آب سنگین در راستای آماده سازی برای انتقال به خارج از ایران توسط آژانس راستی آزمایی و مهر و موم گردید. در 17 فوریه آژانس راستی آزمایی نمود که ذخیره آب سنگین ایران به 9/130 تن رسیده است. آژانس تائید نموده است که در 24 فوریه 2016، 20 تن آب سنگین ذکر شده در بالا به خارج از ایران منتقل شده و ذخیره آب سنگین در ایران را به کمتر از 130 تن رسانده است. (پاراگراف 14)

17. ایران فعالیتهای مربوط به بازفرآوری را در راکتور تحقیقاتی تهران(TRR) و موسسه تولید مولیبدن، ید و زنون(MIX) و یا در هر موسسه اعلام شده دیگر انجام نداده است.

C.2 . فعالیتهای مربوط به غنی سازی و سوخت

18. از روز اجرا، تعداد 5060 عدد از سانتریفیوژهای IR-1 بصورت نصب شده در 30 آبشار در کارخانه غنی سازی سوخت(FEP) در نطنز باقی مانده اند (پاراگراف 27)

19. در 23 ژانویه 2016، ایران غنی سازی UF6 را در FEP از سر گرفت. از این زمان به بعد، ایران غنی سازی بالاتر از 67/3 درصد از اورانیوم 235 را انجام نداده است(پاراگراف 28). از روز اجرا ذخیره UF6 غنی شده تا 67/3 درصد از اورانیوم 235(یا معادل آن در شکلهای مختلف شیمیایی) از 300 کیلو گرم فراتر نرفته است. (پاراگراف 56)

20 . از روز اجرا، 1044 عدد از سانتریفیوژ های IR-1 در شش آبشار در یک بال از موسسه غنی سازی فردو(FFEP) قرار داده شده اند. (پاراگراف 46) ایران هیچگونه غنی سازی اورانیوم یا فعالیتهای تحقیق و توسعه مرتبط در FFEP انجام نداده و هیچ گونه مواد هسته ای در کارخانه وجود ندارد (پاراگراف 45)

21. از روز اجرا، همه سانتریفیوژهای انبار شده به همراه متعلقات آنها در انبار تحت نظارت مداورم آژانس باقی مانده اند( پاراگراف 29، 47، 48 و 70). آژانس دسترسی منظم به ساختمانهای مرتبط در نطنز شامل همه FEP و کارخانه نیمه صنعتی غنی سازی(PFEP) را ادامه داده و دسترسی روزانه طبق درخواست آژانس انجام شده است ( پاراگراف 71)

22. از روز اجرا و همانطور که از روز 16 ژانویه به آژانس ارائه شده است ایران فعالیتهای غنی سازی را در راستای غنی سازی بلند مدت و طرح تحقیق و توسعه غنی سازی انجام داده است.( پاراگراف 52)

23.از روز اجرا، ایران هیچکدام از تاسیسات اعلام شده را به منظور تبدیل صفحات سوخت و یا تبدیل ضایعات به UF6 عملیاتی ننموده و آژانس را از ساخت هرگونه تاسیساتی برای این منظور مطلع ننموده است(پاراگراف 58).

C.2. تحقیق و توسعه، تولید و موجودی سانتریفیوژ

24- از روز اجرا و در طی فعالیتهای تحقیق و توسعه هیچگونه اورانیم غنی شده ای انباشت نشده و فعالیتهای تحقیق و توسعه ایران با و بدون اورانیم با استفاده از سانتریفیوژها در محدوده تعریف شده در JCPOA انجام شده است.( پاراگراف 32-42)

25- از روز اجرا ایران تولید و موجودی لوله های روتور سانتریفیوژ و بیلوز (Bellows) را به آژانس ارائه نموده و اجازه راستی آزمایی آنرا به آژانس داده است( پاراگراف 1/80 ) است. آژانس نظارت مداوم شامل استفاده از اقدامات نظارتی و مراقبتی را انجام داده و راستی آزمایی نموده که تجهیزات اعلام شده برای تولید لوله های روتور و بیلوزها برای تولید سانتریفیوژ فقط برای فعالیتهای مشخص شده در برجام استفاده شده اند( پاراگراف 2/80 ). ایران هیچگونه سانتریفیوژ IR-1 را برای جایگزینی با آنهایی که خراب شده و یا از کار افتاده اند تولید نکرده است.( پاراگراف 62) و آژانس تولید دیگر انواع سانتریفیوژها و لوله های روتور آنها و بیلوزها را راستی آزمایی و نظارت نموده است.( پاراگراف 61) همه لوله های روتور اعلام شده، بیلوزها و مجموعه های روتور شامل لوله روتورها و بیلوزهایی که از روز اجرا تولید شده اند تحت نظارت مداوم آژانس قرار داشته اند. (پاراگراف 70)

D. اقدامات شفاف سازی

26.ایران کماکان به آژانس اجازه داده تا از نظاره گرها و مهر و مومهای الکترونیکی آنلاین در زمینه غنی سازی استفاده نماید تا بدینوسیله وضعیت آنها در اماکن هسته ای به بازرسان آژانس مخابره و جمع آوری خودکار ثبت سوابق اندازه گیری توسط ادوات اندازه گیری نصب شده آژانس تسهیل گردد (بند 67.1). ایران بنا به درخواست، نسبت به صدور روادید درازمدت برای بازرسان منصوب آژانس اقدام نموده و برای آژانس در اماکن هسته ای، محل کار مناسب فراهم نموده و استفاده از محل کار در مکان های نزدیک سایتهای هسته ای در ایران را تسهیل نموده است (بند 67.2).

27.ایران کماکان به آژانس اجازه داده تا از طریق اقدامات مورد توافق با ایران، از جمله از طریق اقدامات محدود کننده و نظارتی بر تمامی کنسانتره سنگ اورانیوم (UOC) تولید شده در ایران یا کسب شده از دیگر منابع و گزارش شده توسط ایران به آژانس، نظارت نماید. همچنین، ایران تمامی اطلاعات ضروری برای قادر نمودن آژانس جهت راستی آزمایی تولید کنسانتره سنگ اورانیوم (UOC) و موجودی انبار UOC تولید شده در ایران یا کسب شده از هر منبع دیگری را ارایه نموده است (بند 69) .

E. دیگر اطلاعات مرتبط

28. ایران در تاریخ 16 ژانویه 2016، همانطور که در نامه مورخ 7 ژانویه 2016 خطاب به مدیر کل تصریح شده، اجرای موقت پروتکل الحاقی موافقتنامه پادمانها بر اساس ماده 17 (b)، تا زمان لازم الاجرا شدن آن؛ و اجرای کامل کد اصلاحی 3.1 از ترتیبات فرعی موافقتنامه پادمانها را آغاز نموده است.

29. ایران در تاریخ 16 ژانویه 2016، بعنوان بخشی از اظهارنامه اولیه خود بر اساس ماده 2 پروتکل الحاقی و همانگونه که در بند 52 ضمیمه شماره یک برجام تصریح شده، طرح غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی (R&D) را به آژانس ارایه نمود. (بند 52).

30. آژانس در تاریخ 25 فوریه 2016، بر اساس دعوت بعمل آمده، در جلسه گروه کاری تدارکات کمیسیون مشترک، بعنوان ناظر شرکت نمود ( برجام، ضمیمه چهار - کمیسیون مشترک، بند 6.4.6).

31. ایران در تاریخ 15 فوریه 2016 ، اطلاعات طراحی اولیه مربوط به دو رآکتور برق آب سبک در بوشهر را به آژانس ارائه نمود.

F. خلاصه:

32. آژانس به راستی آزمائی عدم انحراف مواد هسته ای اعلام شده در تاسیسات هسته ای و مکان های خارج از تاسیسات که بطور معمول مورد استفاده قرار می گیرد (LOFs) و از سوی ایران درچارچوب موافقتنامه پادمان ها اعلام شده ادامه می دهد. فعالیتهای آژانس در چارچوب پروتکل الحاقی برای احراز اینکه نشانه ای از مواد یا فعالیتهای اعلان نشده در ایران وجود ندارد، در تاریخ 16 ژانویه 2016 آغاز شده است.

33. مدیرکل در تاریخ 2 دسامبر 2015، ارزیابی نهائی کلیه موضوعات باقیمانده گذشته و حال را به شورای حکام ارائه نمود و شورای حکام در تاریخ 15 دسامبر 2015 ، تصمیم گرفت به بررسی این موضوع خاتمه دهد.

34. مدیرکل در تاریخ 16 ژانویه 2016 گزارشی منتشر نموده و بیان داشت که آژانس راستی آزمائی کرده است که ایران اقدامات مشخص شده در برجام را انجام داده است. روز اجرا در همان روز فرا رسید.

35. از روز اجراء ، آژانس به نظارت و راستی آزمائی اجرای تعهدات مرتبط هسته ای از سوی ایران ذیل برجام پرداخته است.

36. مدیرکل به گزارش دهی به طور مقتضی ادامه خواهد داد.