ناگفته های شنیدنی میرباقری از مختارنامه

کد خبر: ۲۶۰۹۱

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۰ - ۱۴:۳۴

کارگردان مجموعه «مختارنامه» ضمن اعلام تلاش برای نمایش بخش‌های مربوط به حضرت ابوالفضل(ع) گفت: شباهت بسیار بین حوادث تاریخی دوران مختار و اتفاقات 20 الی 30 ساله اخیر مرا مصمم و برای ساخت این مجموعه ترغیب کرد.

به گزارش انتخاب به نقل از فارس، مراسم قدردانی از عوامل مجموعه تلویزیونی مختارنامه بعدازظهر امروز سه‌شنبه با حضور داوود میرباقری کارگردان، ژاله علو، انوشیروان ارجمند، محمد فیلی، نسرین مقانلو، محمد صادقی، ماه‌چهره خلیلی، حبیب دهقان نسب، رضا رویگری، حسن میرباقری، رضا استادی از عوامل مجموعه مختارنامه، امیر خوراکیان رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران، مصطفی محقق معاون دانشجویی فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی تهران، عیسی‌زاده نماینده ولی فقیه در دانشگاه، محسن پرویز و جمع کثیری از دانشجویان در دانشکده علوم پزشکی تهران برگزار شد.

بنابراین گزارش در این مراسم مصطفی محقق ضمن خیرمقدم به حاضران و ارائه توضیحاتی پیرامون دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: سریال‌های مذهبی ما که در چند سال اخیر ساخته‌ شده‌اند ماندگاری بیشتری در اذهان و تأثیری بیشتری در فکر مردم داشته‌اند و طی سال‌های اخیر آثار ماندگار بیشتری را در تلویزیون می‌بینیم.

وی ادامه داد: سریال مختارنامه نیز بخشی از تاریخ را به تصویر می‌کشد که مثبت ارزیابی می‌شود و پیروزی‌های اسلام و دین مطرح است.

پس از پخش بخش‌هایی از پشت صحنه مختارنامه فرزاد جمشیدی که اجرای برنامه را برعهده داشت از حاضران خواست تا از ژاله علو قدردانی کنند. حاضران در جلسه نیز به پاس بازی زیبای ژاله علو در سریال مختارنامه همه ایستادند و دقایقی او را تشویق کردند.

پس از آن میرباقری به روی سن آمد و به سؤالات فرزاد جمشیدی که برخی از آنها از سوی دانشجویان حاضر مطرح شده بود، پاسخ گفت.

وی درباره ساخت سریال مختارنامه گفت: شباهت بسیاری بین حوادث تاریخی آن دوران و اتفاقات 20 الی 30 ساله اخیر مرا مصمم کرد و آن فضای قیام، انقلاب و وضعیتی که در تاریخ ثبت شده و باید مورد واکاوی قرار گیرد مرا برای ساخت این مجموعه ترغیب کرد و در مجموع احساس کردیم که این ماجرا می‌تواند مؤثر بوده و برای ما درس‌های تازه‌ای داشته باشد.

این کارگردان تلویزیون ادامه داد: شخصیت مختار نیز به عنوان یک فرد سیاس، عالم و جنگجوی تمام عیار نیز می‌توانست به قصه شکل بدهد. این علاقه طوری بود که بی‌مبالغه از آغاز تا پایان 10 سال وقت مرا درگیر خود کرد. احساس می‌کردم آنقدر ارزش دارد که ما برای آن با حوصله این وقت را صرف کنیم تا کار آبرومندانه‌ای بسازیم و وقتی گفتند این سریال محصول ایران است شرمنده نشویم.

در ادامه جمشیدی از میرباقری پرسید که قبلاً‌ گفته بودید دوست دارید آنطور که مختارنامه را ساخته‌اید، پخش شود آیا امروز به آرزویتان رسیده‌اید و همچنین تکلیف بخش‌های مربوط به حضرت ابوالفضل (ع) به کجا رسید که وی در پاسخ گفت: فعلاً خیر. نقطه اوج سریال مربوط به حضرت ابوالفضل و ما درباره آن مشکل داریم این مشکل در زمان ساخت به من اعلام نشد تا به شکل دیگری این بخش‌ها را بسازیم تا قابل نمایش باشد اما در حال حاضر می‌گویند پخش این بخش‌ها مشکل است و تا به حال مذاکرات ما به حد مطلوب نرسیده است.

میرباقری با بیان اینکه من هنوز ناامید نشده‌ام و این راه را ادامه می‌دهم، خاطرنشان کرد: نا امید نیستم چون تا آخر سریال این باب باز است و می‌توان آن بخش‌ها را به کار اضافه کرد. البته مذاکرات تا به حال امیدوارکننده نبوده و اگر همین‌طور پیش برود باید نا امید بشوم. امیدوارم تا به حال سریال از لحاظ ریتم و قصه مخاطب را جذب کرده باشد.

میرباقری در پاسخ به سؤال دیگری با این مضمون که چرا پس از ساخت آثاری نظیر، گرگ‌ها یا معصومیت از دست رفته آنقدر که بابت سریال مختارنامه از شما قدردانی می‌کنند از شما تجلیل نشد، تصریح کرد: آنها یک نمایش تلویزیونی بود و بنا نبود که پروداکشن عظیم تلویزیونی داشته باشیم بیشتر آنها را تجربی انجام دادم و می‌خواستم بگوییم که یک قصه مذهبی را می‌توان در یک اثر نمایشی جمع‌وجور به تصویر کشید و شکل نمایشی عمده‌تر بود در حالی که سریال مختارنامه یک کار با استاندار بین‌المللی است و بسیاری از سکانس‌های آن را می‌توانید با کارهای بزرگ هالیوود مقایسه کنید آن هم با بضاعت اندک ما.

وی ادامه داد: مثلاً آتش‌سوزی کعبه با امکانات جهان‌سومی ساخته شد اما وقتی که حوصله، عشق و دقت باشد کار خاصیت بین‌المللی پیدا می‌کند. یکی از ویژگی‌های دیگر هم خود موضوع است. در مملکتی که ما سالی 40 روز عزاداری برای سیدالشهدا داریم وقتی تلنگری به این جریان بزنیم با اقبال مواجه می‌شود.

کارگردان مجموعه تلویزیونی امام علی (ع) در ادامه این مراسم توضیح داد: من برای هر صحنه حس غریبی دارم وقتی می‌گویم مختارنامه معادل با 20 فیلم سینمایی است، اغراق نیست. ابعاد کار وسیع است و شما هر 5 دقیقه یک ماجرا در کار می‌بینید. گاهی دوستان می‌گفتند زمان ساخت این سریال خیلی طولانی شد اما به نظر من خیلی خوب جمع شد و در مجموع سالی سه فیلم تاریخی می‌شود.

میرباقری افزود: مختارنامه از قسمت 32 به بعد اوج بیشتری می‌گیرد و ابعاد وسیع‌تری پیدا می‌کند. این منحنی روبه رشد است تا به فینال برسد.

وی در پاسخ دیگر فرزاد جمشیدی که اجرای برنامه را برعهده داشت و از او پرسید تلخ‌ترین و شیرین‌ترین خاطره‌ شما در طول ساختن این سریال چیست، گفت: صحنه‌های تلخ و شیرین در این سریال زیاد بوده است و انتخاب آن دشوار است اما به هر حال اینکه ما چند نفر از دوستان خوبمان را در طول کار از دست دادیم خاطره تلخ ماست. مانند مرگ زنده‌یاد رضا خندان که نتوانست بازی خود را در این سریال ببنید. یا اتفاقات دیگری نظیر مریضی جوان‌روح مدیر فیلمبرداری، فلاح تهیه‌کننده و خودم از جمله اتفاقات تلخ است که نمی‌دانم اگر از این بیماری نجات پیدا نمی‌کردم سرنوشت سریال چه می‌شد.

میرباقری ادامه داد: خاطرات شیرینی هم داشتیم مانند اینکه ظرفیت عظیمی از بازیگران کشور هر روز با عشق سر کار حاضر می‌شدند و اگر نامأیوسی بود مرا راه می‌انداختند که خود این به نظر من ترکیب بی‌نظیری است. اگر روحیه بچه‌های گروه نبود نمی‌توانستم این کار آبرومندانه را بسازم.

این کارگردان تلویزیون همچنین در پاسخ به این سؤال که فریبرز عرب‌نیا چندمین انتخاب شما برای ایفای نقش مختار بود، اظهار داشت: او انتخاب سوم من بود روزهایی که داستان مختار را می‌نوشتم ارتباط نزدیکی با عرب‌نیا نداشتم و شخصیت جمشید هاشم‌پور در ذهنم بود ولی وقتی به مرحله تولید رسیدیم مشکلاتی پیش آمد که حضور او میسر نشد و مشکلات هم از طرف خود ایشان بود. هاشم‌پور وقتی حجم سناریو را دید ترسید. تا اینکه رسیدیم به عرب‌نیا و پس از تست‌های اولیه به این نتیجه رسیدیم که این نقش را او بازی کند در حالی که او به منظور دیگری دعوت شده بود. اما ما به این نتیجه رسیدیم که عرب‌نیا گزینه مناسبی است و الان هم که فکر می‌کنم بهترین انتخاب است.

وی ادامه داد: نمی‌توانیم به زندگی معصومین نزدیک شویم چون اولین شرط چهره و صورت است، وقتی آن را نداریم حدود 70 درصد از جذب مخاطب را از دست داده‌ایم و به این شیوه قصه روی هواست و مشکلات خودش را دارد. سینما این اقتدار را دارد که بتواند برخی چهره‌ها را بتواند قدسی تصویر کند. این بضاعت فنی در حال حاضر در سینما وجود دارد اما این مسئله فقهی است و علما باید آن را حل کنند. همین مشکلی که ما با تصویر حضرت ابوالفضل داریم این است که ایشان معصوم نیست. هر چند که مقام‌شان بسیار بالا و ملکوتی است.

کارگردان معصومیت از دست رفته عنوان داشت:‌ به هر حال ما در تعاریف خود 14 معصوم داریم که حول آنها نمی‌توانیم کار کنیم چطور پیامبران اولوالعزم را می‌توان تصویر کرد ولی حضرت ابوالفضل را نمی‌توان تصویر کرد؟ وقتی شما حضرت عیسی، موسی و یوسف را تصویر می‌کنید که اولیاءالله بودند و اتصال به وحی داشتند منعی وجود نداشته ولی در این حوزه نمی‌توان وارد شد؟ تعارف نداریم سینما امروز مهمترین وجه ارتباط و تأثیرگذاری بر بشر است و وسیله‌ای نداریم که به اندازه سینما حرف بزند و تأثیر بگذارد. اگر ما نتوانیم از منابع ارزشی خود حرف بزنیم آنوقت باید بنشینیم تا دیگران درباره آن صحبت کنند.

میرباقری درباره پرچم سه رنگی که شبیه پرچم ایران بود و روی قبر همسر و فرزند کیان انداخته شده بود، نیز توضیح داد: پرچم مختار سه رنگ سبز، سفید و قرمز را داشت که حاصل اتحاد قبایل عرب بود. ما برای کیان که بازوی راست مختار بود ترجیح دادیم که پرچم قیام مختار را روی قبر عزیزانش بیندازیم در روایات داریم که چون ایرانیان کمک بسیاری به مختار و قیامش کردند پرچم قیام متأثر از پرچم ایران بوده است ضمن اینکه ما در جایی در سریال نگفتیم که این پرچم، پرچم ایران است و مخاطب پیش از این پرچم را در جاهای دیگر نیز و در قسمت‌های قبلی دیده بود.

وی ادامه داد:‌ یک روزهایی برخی مسئولان فرهنگی کشور به من می‌گفتند چرا در سریال از رستم اسم می‌بردی. او متعلق به فردوسی است در حالی که رستم متعلق به حماسه‌سرایان پیش از فردوسی است و فردوسی تنها گردآورنده آنها بوده است. وقتی یک مسئول فرهنگی تفاوت اینها را نداند آنوقت مباحثی نظیر پرچم نیز مسئله است.

کارگردان فیلم سینمای آدم برفی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: من برخی بیانات تاریخی را نمی‌توانم قبول کنم و شخصیت‌های من نباید تناقض داشته باشند. مثلا سر سریال امام علی من نتوانستم قبول کنم که مالک اشتر در یک مهمانی عسل خورد و مرد. این عسل باید به زور به دست او رسیده باشد.

میرباقری تصریح کرد: من سه مطلب را در مختارنامه عمداً نادیده گرفتم یکی بحث کشتن پسر عمر بود، یکی دیگر تاریخ وقوع آن بود که ما کمی آن را جلو کشیدیم و بحث دیگر نیز به دلیل اینکه روی آنتن نرفته نمی‌گوییم ما مؤظفیم نگاه عقلانی به دراماتیک داشته باشیم و تعارض و تناقض با هم نداشته باشیم به من حق بدهیم که از 10 سند تاریخی دو سند آن را قبول نکنم. یک اثر هنری با یک اثر ادبی یا علمی فرق دارد.

وی در پاسخ به سؤال دیگر مجری برنامه با این مضمون که آیا دوست داشتید در سریال مختارنامه بازی کنید، گفت: من اصلاً بازیگری را دوست ندارم ولی برای کسی که بازیگری را دوست دارد بازی در نقش مختار یک فرصت استثنایی است.

کارگردان سریال تلویزیون گرگها در پاسخ به این سؤال که آیا قصد ندارید سریال سلمان فارسی را بسازید، اظهار داشت: من باید تجدیدقوا کنم پس از 10 سال حضور در یک سریال خسته ‌شده‌ام بعداً اگر توفیق و قوتی بود این سریال را می‌سازم چون متن‌های سریال آمده است و مراحل تحقیق سپری شده است و اگر خداوند کمک کند این سریال را هم می‌سازم.

میرباقری در پایان سخنانش از کسانی که او را در ساخت سریال مختارنامه همراهی کرده بودند قدردانی کرد.

به گزارش فارس نسرین مقانلو نیز طی سخنانی در این مراسم ضمن تشکر از میرباقری گفت: با حضور در سریال مختارنامه اولین تجربه حضور در آثار تاریخی را داشتم و خوشحالم که با این استاد کارم را آغاز کردم. اگر عمری باشد دوست دارم با میرباقری کار کنم و اگر روزی آخرین کارم رسید دوست دارم با میرباقری باشم.

وی ادامه داد: ما عاشقانه این کار را ساختیم و در کنار آن وجود میرباقری باعث شد که سرما، گرما و حجم دیالوگ‌ها را تحمل کنیم. خوشحالم که امروز پس از 8 سال تلاش و بردباری در جایی قرار گرفتیم که تاریخ اسلام را یکبار دیگر به تصویر بکشیم.

محمد صادقی نیز در سخنانی گفت: کار کردن در چنین پروژه‌هایی با این حجم بالا بسیار سخت است من این مسئله را به شکل محدودتری در سریال ولایت عشق تجربه کرده بودم اما تنها عشق به صاحب کار که امام حسین (ع) است این نیرو را برای ادامه کار در مختارنامه فراهم کرد.

ژاله علو نیز در مراسم قدردانی از عوامل سریال مختارنامه که در دانشکده علوم پزشکی تهران برگزار شد اظهار داشت: آنچه باعث شده سالها در رادیو، دوبله، فیلم و سریال کار کنم فقط محبت مخاطبان من بوده است. من در خود چنین نیرویی نمی‌بینم که بخواهم کارم را ادامه بدهم اما به خاطر مردم و درخواست آنها کار می‌کنم و امیدوارم که شایسته و لایق این تشویق‌ها باشم.

خوراکیان نیز در این مراسم گفت: کارهای فاخر و عظیمی مانند علامه امینی واقعیت‌های تاریخ را ماندگار کرد و پرده از بخش‌های ناگفته تاریخ برداشت چنین کارهایی نظیر مختارنامه این خاصیت را دارد که تاریخ را برای همه از خواص تا عوام رمزگشایی می‌کند.

بنابراین گزارش در پایان این مراسم با اهدای تندیس، لوح تقدیر و هدایایی از انوشیروان ارجمند، عظیم جوان‌روح، محمد فیلی، محمد صادقی، حسن میرباقری، نسرین مقانلو، رضا رویگری، حبیب دهقان‌نسب، فریبا کوثری، یعقوب غفاری،‌ ماهچهره خلیلی، محمود فلاح و داوود میرباقری تجلیل و قدردانی شد.

**حاشیه‌ها:

*جمع کثیری از دانشجویان از این برنامه استقبال کردند به طوری که بسیاری از آنها ایستاده در سالن حضور داشتند.

*معاون دانشجویی فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی تهران در حین سخنرانی بود که رضا رویگری وارد سالن شد، تشویق پیاپی حضار منجر شد در سخنان این مدیر دانشگاه برای دقایقی وقفه بیافتد.

*در بخشی از مراسم فرزاد جمشیدی با اشاره به عدم حضور فریبرز عرب‌نیا در جمع مهمانان به طنز گفت: مختار خودش نیست ولی دو همسرش در سالن حاضر هستند. سپس خطاب به میرباقری گفت استاد شما چطور جرات کردید دو همسر برای مختار قرار دهید که میرباقری پاسخ داد: در تاریخ مختار سه همسر دارد که ما جرات کردیم دو تای آنها را به تصویر بکشیم.

*نسرین مقانلو در میان صحبت‌های میرباقری اشاره کرد که اگر حضور کارگردانی نظیر میرباقری نبود، شاید بسیاری از بازیگران در این کار حضور نمی‌یافتند.

*در بخشی از مراسم میرباقری گفت که هاشم‌پور با دیدن حجم سناریوهای سریال رَم کرد که با خنده حضار مواجه شد و مجری برنامه از او خواست تا این کلمه را تلطیف کند.

* ژاله علو یک دو بیتی سروده خودش را به شرح زیر برای حاضران خواند:

عشق ما را تا دل خورشید برد
بر فراز قله امید برد
چون صدف پر کرد ما را از گوهر
پس دل ما را چو مروارید برد

*رضا استادی مدیر راوبط عمومی سریال مختارنامه که برای دریافت هدایای محمود فلاح تهیه‌کننده سریال آمده بود، پشت تریبون درباره دلایل عدم حضور فلاح در مراسم گفت: متاسفانه باید خبر بدی را به شما بدهم و آن این است که بهزودی دکورهای عظیم سریال مختارنامه به دلیل استیجاری بودن ملک آن تخریب شده و با خاک یکسان می‌شوند. مگر اینکه نهادهایی با خرید آن از تخریبش جلوگیری کنند.
وی ادامه داد: تا به حال مذاکرات با صداوسیما برای خریداری زمین دکورها به نتیجه نرسیده است و اقدام صاحب ملک نیز کاملا قانونی است، امیدوارم جایی نظیر شهرداری این ملک را خریداری کند تا تبدیل به یک قطب گردشگری شود. آقای فلاح هم امروز به دلیل حضور در احمدآباد مستوفی و پی‌گیری این ماجرا در مراسم حضور نداشت.

*داوود میرباقری یک تابلو مزین به سوره حمد و یک تابلو با موضوع ظهر عاشورا که توسط استاد فرشچیان کشیده شده است، نیز از سوی برگزارکنندگان مراسم هدیه گرفت.

*در طول برگزاری مراسم حاضران در مراسم دائم با تلفن همراه از مهمانان مراسم عکس و فیلم به همراه امضاء می‌گرفتند به طوری که اجرای برنامه برای چند دقیقه توقف شد.

*فرزاد جمشیدی مجری مراسم نیز در پایان مراسم از وزارت آموزش و پرورش خواست تا بخشی از کتاب‌های درسی را به مختار اختصاص دهند و از مسئولان شهری نیز تقاضا کرد تا بخش‌هایی از دکورهای سریال را بخرند و در خیابان‌های تهران نظیر خیابان انقلاب نصب کنند.

*در پایان مراسم مهمانان مراسم با یکدیگر عکس یادگاری انداختند.