یادداشت علی مروی ، رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی

چرا بنزین دو نرخی شد؟

چطور مي توان به مردم توصيه كرد در مصرف انرژي صرفه جويي كنند ولي خودروهاي كم مصرف در دسترسشان نباشد؟

کد خبر: ۲۶۳۶۶۰

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۴

به دنبال تصویب طرح چندنرخی بودن قیمت بنزین در کمیسیون تلفیق مجلس، "علی مروی رئیس کمیسیون انرژی مجلس" در یادداشتی به این موضوع پرداخت. متن این یادداشت که در اختیار عصرایران قرار گرفته به این شرح است:

در خصوص طرح چند نرخی بودن بنزین که درجریان تصویب بودجه سال 95 در صحن مجلس مطرح شد بیان نکاتی چند ضروری به نظر می رسد:

در زمینه سوخت خودرو در کشور سه ضلع خودرو، جایگاه سوخت و قیمت سوخت به صورت توأم و همزمان باید مورد بررسی قرار بگیرند.

خودرو

در زمینه بهبود مصرف سوخت در خودروها، تردیدی وجود ندارد که باید اقدامات جدی صورت گیرد.خصوصاً اینکه در کلان شهرها ، این خودروها هستند که بیشترین نقش را در آلودگی هوا ایفا می کنند.

با افزایش تعداد خودروها، اتفاق ناخوشایندی که افتاده، عدم ارتقای فن آوری ساخت خودروها در کشور و مصرف بیش از الگوهای روز جهان توسط آنهاست که باید واردات فزایندة خودروهای چینی با تکنولوژی های عمدتاً قدیمی و مصرف سوخت بالا را نیز به آن اضافه کرد.

خودروسازان ما بايد براي ارتقاي تكنولوژي خودروهاي ساخت داخل در تمام قسمتها خصوصاً كاهش مصرف سوخت اقدامات جدي انجام دهند. چرا در كشور ما كه در صنايع پيشرفته روز دنيا مانند صنايع ساخت ماهواره و موشك و فن آوري نانو حرفهاي زيادي براي گفتن دارد، خودرو هايي با رده مصرف انرژي AوB توليد نمي شود و تمام خودروهاي ساخت داخل ما در رده هاي پايين و پر مصرف قرار دارند؟ آن هم در شرايطي كه حركت خودروسازان دنيا به سمت ساخت خودروهاي بنزيني بسيار كم مصرف با رده انرژي A+ و توسعه خودروهاي هيبريدي با مصرف كمتر از 2 ليتر در هر صد كيلومتر و خودروهاي تمام الكتريكي است.

اگر نياز باشد مجلس براي ملزم كردن سازندگان به ساخت خودروهاي كم مصرف،وارد خواهد شد و استانداردهاي مربوطه را سختگيرانه تر خواهيم كرد.

كشور چین كه روز به روز در حال افزايش صادرات خودرو به كشور ماست،و خودروهاي پر مصرف خود را روانه بازار ما مي كند، در استانداردهاي مصرف سوخت خود بازنگري كرده و خودروسازانش را ملزم به كاهش مصرف سوخت در توليداتشان در يك دوره 5 ساله تا سال 2020 كرده است.

چطور مي توان به مردم توصيه كرد در مصرف انرژي صرفه جويي كنند ولي خودروهاي كم مصرف در دسترسشان نباشد؟ در هدفمندي يارانه ها نيز بايد به هر دو طرف توجه شود يعني از طرفي دولت به خودروساز براي ساخت خودروي كم مصرف كمك كند، و از طرفي با سياست هاي حمايتي مثل وام هاي كم بهره در مردم براي خريد خودروي كم مصرف ايجاد انگيزه كند.

با اين كار هم به كاهش آلودگي محيط زيست كمك كرده ايم و هم از هدر رفتن سوخت به عنوان يك ثروت ملي جلوگيري شده است.

جایگاه سوخت

طرح وزارت نفت برای طبقه بندی جایگاههای سوخت اجرا شود، علاوه بر ارتقای کیفیت خدمات در جایگاهها و همچنین ارتقای کیفیت سوخت، بخشی از این طرح خود به خود اجرا می شد. علاوه بر آن با آزادسازی قیمتهای سوخت، با کاهش قیمتهای جهانی، قیمتهای داخلی نیز کاهش می یافت. درحالی که با اجرای این طرح، امکان کاهش قیمت وجود ندارد.

در همه جای دنیا قیمت بنزین آزاد است و اختلاف قیمتها تنها بر اساس اختلاف کیفیت سوخت و خدمات است .

برنامه وزارت نفت این است که جایگاه های بنزین را به دست شرکت ها بدهند نه افراد تا شرکت ها بنزین را از دولت خریده و در انبارها با حفظ کیفیت و حتی ارتقای آن، برای فروش آن اقدام کنند تا از این طریق کیفیت ارائه سوخت در جایگاه ها ارتقا یابد و همانند همه دنیا پیش برویم .

قیمت سوخت

ضلع دیگر این مثلث، قیمت سوخت است.با توجه به اهمیت نرخ سوخت و نوسانات آن در جامعه، نمی توان به سادگی و به بهانه های مختلف آن را افزایش داد.

در شرایط کنونی که قیمتهای جهانی نفت تا بیش از 70 درصد پائین آمده، قیمت بنزین در کشورما تقریباً به قیمتهای جهانی نزدیک شده است. اما کشورهایی مختلف مالیاتهای زیادی را بر قیمت سوخت می افزایند که باعث می شود همچنان قاچاق سوخت از ایران دارای مزیت باشد، هرچند که میزان آن کم است.

طرحی که اکنون در بودجه سال آینده مطرح شده و چند نرخ مختلف را برای بنزین پیشنهاد کرده، فارغ از اهداف طراحان آن (که احتمالاً با هدف کاهش مصرف سوخت و صرفه جویی طرح شده) علاوه بر اینکه در اجرا مشکلاتی را خواهد داشت، به دلیل چند نرخی شدن باعث بوجود آمدن زمینه سوء استفاده،فساد و رانت در کشور می شود.

این روش،روش عادلانه ای نیست و قشر متوسط و ضعیف جامعه که از خودروهای پر مصرف استفاده می کنند و رانندگان وسائل نقلیه عمومی مجبور هستند هزینه بیشتری را برای تامین مایحتاج خود بپردازند .

با این توضیحات، باید منتظر باشیم تا نمایندگان درباره جزئیات این طرح تصمیم گیری کنند و امیدواریم که پیشنهادات وزارت نفت به عنوان مجری در تکمیل این طرح لحاظ شود.