بازار داغ شرط‌بندی در مسابقات کبوترپرانی

کد خبر: ۲۷۱۶۹۲

تاریخ: ۰۸ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۲:۴۷

خرید و فروش کبوترهای مسابقه‌ای، اقتصاد خاص خود را دارد و شرط‌بندی مسافت، رایج‌ترین مسابقه بین کبوتربازان است.

روزنامه «شهروند» می‌نویسد: برخی حوزه‌ها در ایران به صورت رسمی و عیان فعالیت نمی‌کنند اما در ذات خود اقتصادی زیرزمینی و مخفی را رقم زده‌اند. یکی از این بخش‌ها حوزه کبوتر و کبوترداری است.

در این بخش، جدا از خرید و فروش کبوتر، دنیایی عجیب و متخلفانه در موضوع شرط‌بندی وجود دارد که شاید کمتر به آن پرداخته شده باشد. حوزه‌ای که با وجود تخلف شرعی و قانونی شرط‌بندی، روش‌های خاصی را برای مسابقه و شرط‌بندی روی موجودات زنده ایجاد کرده‌اند و از چشم مردم و شاید مسئولان هم مخفی مانده است. در این حوزه اگر کسی به دنبال کسب درآمد از طریق کبوترها باشد، نگهداری و مسابقات کبوترها را دنبال می‌کند که می‌تواند برای دارنده این موجودات عجیب (به گفته صاحبانشان باهوش) درآمدهای سرشاری حاصل کند.

البته بیشتر کسانی که در این رشته فعالیت می‌کنند، اغلب شغل دیگری دارند و در واقع تربیت و تمرین مسابقات کبوترها شغل دومشان به حساب می‌آید. هرچند که ممکن است از این بازار درآمدی بیش از شغل ثابتشان به‌دست بیاورند.

از مسابقه تا شرط‌بندی

گاهی مسابقه کبوترها تنها برای تفریح صاحبانشان است و امری متخلفانه در این حوزه صورت نمی‌گیرد، اما هستند برخی که با شرط‌بندی ارقام سنگین و باورنکردنی برنده می‌شوند و فعلی غیرقانونی را رقم می‌زنند.

شرط‌بندی (گرو) با کبوترها با مسابقات اسب‌دوانی و ... متفاوت است. دنیای کبوترها برای فروشندگان آنها به دو دسته تقسیم می‌شود؛ کبوترهای مسابقه و کبوترهای تزیینی. البته کبوترهای تزیینی هم در مسابقه شرکت می‌کنند، اما نوع و دسته آنها با یکدیگر به‌طور کامل متفاوت است. بیشتر کسانی که در مسابقات کبوترها شرکت می‌کنند، خودشان هم تا حدود زیادی پرورش‌دهنده و فروشنده این نوع پرنده هستند.

این مسابقه‌ها که در تهران در حواشی شهر (بیشتر حدفاصل تهران تا کرج) و درشهرستان‌ها در نقاط محلی انجام می‌شود، افعال متخلفانه و شرط‌بندی‌های عجیبی انجام می‌شود و برای حضور در این محافل، گزینش‌هایی هم صورت می‌گیرد.

اقتصاد کبوتری؛ کبوترش چند؟

کبوترهایی که فروخته می‌شوند هم اهلی هستند و هم وحشی، ولی بیشتر انواعی که برای مسابقه معامله می‌شوند کبوترهای اهلی هستند. در ایران سه نوع کبوتر مسابقه معروف وجود دارد پلاکی، نامه‌بر و آلمانی که هم نوع خارجی آن وجود دارد و هم ایرانی. البته نکته مهم دیگر آن است که این کبوترها هرکدام برای نوع خاصی از مسابقه تربیت می‌شوند. کبوترهای مسابقه و معمولی به دلیل تفاوت نژادشان در یک ردیف خرید و فروش نمی‌شوند. کبوترهای مسابقه را هم تک خرید و فروش می‌کنند و هم جفت، اما از آنجایی که تولیدمثل در این پرنده‌ها و حفظ اصالت خیلی مهم است گاهی اوقات حتی جفت ماده‌فروشی نیست و فقط برای زمان جفت‌گیری اجاره داده می‌شود. قیمت پرنده‌های معمولی از ٣٠ یا ٤٠ هزار تومان تا ١٠٠ هزار تومان هم می‌رسد. اما قیمت کبوترهای مسابقه بسته به نوع و نژادشان متفاوت است و قیمت پایه آنها از ١٠٠‌ هزار تومان شروع شده تا ٣٠٠‌ هزار تومان هم می‌رسد.

قیمت‌های بالاتر در کبوترهای مسابقه بیشتر به این دلیل است که جفت نر و ماده ممکن است با هم فروخته شود. کبوترهای یه کَتی و دو کَتی آلمانی جزو کبوترهای خیلی مرغوب در مسابقات پرش و مسافت هستند که قیمت‌شان از ١٠٠‌هزار تومان شروع می‌شود. از دیگر انواع کبوترهای مسابقه مسافت و پرش کبوترهای یهودی و افغانی هم هستند که قیمتشان کمی پایین‌تر است. کبوترهای شامی (نوک این پرنده‌ها کمی کوتاه و ضخیم است) هم از زمان جوجه خرید و فروش می‌شود اما بیشتر شرکت‌کنندگان در این مسابقات ریسک خرید و فروش جوجه را قبول نمی‌کنند و ترجیح می‌دهند آنها را پس از تربیت کردن و تمرین دادن به قیمت مناسب‌تری بفروشند. با این همه یک جوجه مرغوب که از اصالت آن مطمئن باشید را باید حداقل ٩٠ تا ١٠٠‌ هزار تومان بخرید، اما ریسک خرید این جوجه‌ها برای پرورش و بزرگ کردن بسیار بالاست.

مسابقه‌های مختلف

پس از کبوترها مهم‌ترین موضوع، مسابقات است. این مسابقات انواع مختلف دارد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین مسابقه کبوترها مسابقه مسافت است که درتمام دنیا رایج است و مسابقه بعدی مسابقه هوش است که شباهت بسیاری با هم دارند. مسابقات دیگری هم هستند که بیشتر در ایران یا نقاط خاصی از دنیا رواج دارد مانند مسابقه برحسب بام کبوتر که بیشتر در ایران یا کشورهایی مانند ترکیه یا کشورهای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس رایج است. اما از همه این موضوع‌ها مهم‌تر فعل غیرقانونی شرط‌بندی و به اصطلاح کبوتربازان «گِرو» در این مسابقات است.

گرو یا شرط‌بندی در مسابقات کبوترپرانی شباهت زیادی با شرط‌بندی روی اسب یا دیگر مسابقات ندارد، اما به‌هرحال نوعی شرط‌بندی است که میزان آن از ابتدا مشخص است. به این معنا که پیش از مسابقه میزان جایزه برنده مشخص است و ‌درصدی نیست. به همین دلیل شرط‌بندی در مسابقات کبوترپرانی (بیشتر در مورد مسابقات مسافت و هوش) از قیمت خود یک پرنده بازنده (یعنی حدود ١٠٠‌ هزار تومان) تا مبالغ بالاتر مثل خانه و ماشین هم می‌رسد.

اما میزان معقول آن‌که خیلی رایج است چیزی حدود یک تا سه‌میلیون تومان است. ریسک این مسابقه‌ها بسیار بالاست و بیشتر کسانی اقدام به این کار می‌کنند که بیش از ١٠‌ سال در کار پرورش یا مسابقات کبوتر هستند. اما با کمی اغماض اگر در زمان مسابقه کبوترها در محل حاضر باشید، می بینید حاضران با دادن مبلغی بین ٣٠ تا ١٠٠‌ هزار تومان روی آنها شرط‌بندی می‌کنند. این نوع شرط‌بندی بیشتر درمسابقات پرش رایج است (چون کوتاه بوده و نتایج آن به سرعت مشخص می‌شود).

گرو یا شرط‌بندی مسابقات

شرط‌بندی مسابقات کبوترپرانی با شرط‌بندی معمولی متفاوت است. درمسابقات کبوترپرانی به‌ویژه از نوع مسابقه مسافت؛ پیش از شروع مسابقه همه کبوترها در حضور چند داور (حداقل ٣ داور) و ریش سفید نشانه‌گذاری می‌شوند و مبلغ گرو هم در نزد داوران گذاشته می‌شود. در برخی موارد حتی کبوترها به دست تیم مقابل داده می‌شود تا همزمان این دو تیم به نقطه مشخصی در خارج از شهر برده شوند.

در این محل هر دو یا چند تیم شرکت‌کننده حاضر می‌شوند و پس از آمادگی کبوترها اعلام می‌شود که به برنده چه چیزی تعلق می‌گیرد و کدام یک از پرنده‌ها ممکن است زودتر از بقیه به مکان تعیین شده در شهربرسد. پس از این‌که مسابقه به اتمام رسید، داورها جایزه یا مبلغ شرط را به برنده می‌دهند. در مورد مسابقات پرش هم تا حدودی این شرایط حکمفرماست اما ممکن است با توجه به شرایط و مدت زمان کوتاه مسابقه شرط‌بندی و گرو چند بار انجام شود.

انواع مسابقه‌های کبوتران

مسابقه بر اساس سرعت کبوتر: این گونه مسابقه بیشتر در اروپا و شمال کانادا رواج دارد و به این صورت است که هرکدام از شرکت‌کنندگان کبوتر یا کبوترانشان را به چند کیلومتری شهر می‌برند و در یک زمان با هم دیگر رها می‌کنند هرکدام که زودتر به خانه برسد پیروز است.

مسابقه برحسب بام کبوتر: تعداد مشخص کبوتران را به کسی که می‌خواهند با او مسابقه دهند، می‌فروشند (به هر قیمتی که توافق شد) و شخص خریدار باید در مدت زمان محدودی آنها را جلد کند و بعد از مدتی آنها را بپراند، هر چه رفت ضرر کرده وهر چه ماند جایزه او است. این روش مسابقه را کمتر در ایران به‌نام مسابقه می‌شناسند بلکه همان روش جلد کردن کفتر غریب است که همه کفتربازان با آن سروکار دارند.

مسابقه برحسب زمان پرواز: این‌گونه مسابقه بیشتر در بین کفتربازان پایتخت (تهران) مرسوم است و میانگین زمان پرواز مدنظر است. زمان این مسابقه در تیرماه است و داوران از چندین روز قبل کبوتران مسابقه‌دهنده‌ها را معاینه می‌کنند.

مسابقه براساس هوش کبوتر: مانند نوع اول است با این تفاوت که مسافت بسیار بیشتر می‌شود و تعداد کبوتران برگشته ملاک برد و باخت این مسابقه است.

مسابقه براساس زیبایی کبوتر: بیشتر در کشورهای ژاپن، روسیه و هلند این مسابقات انجام می‌گیرد و براساس زیبایی کبوتر داوران رأی می‌دهند.

مسابقات زدوخورد: این مسابقات بیشتر در شهرهای جنوبی ایران به‌ویژه شیراز برگزار می‌شود و به این صورت است که دسته‌های کبوتر در هوا به پرواز در می‌آیند و بعد از مدتی به هم می‌پیوندند و بعد از این طرف و آن‌طرف رفتن از هم جدا می‌شوند و کبوتران از دسته‌ای به دسته‌ای دیگر، گیر می‌افتند و با کبوتران می‌نشینند. نرفتن و گیر انداختن و گرفتن کبوتر غریب بستگی به هوش کبوتر و مهارت کفترباز دارد.