چشم انداز توليد پنبه در سال 90

کد خبر: ۲۷۱۷۶

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ - ۱۴:۲۰

مهندس بهرام نظري
مديرعامل اتحاديه تعاوني پنبه کاران کشور
با وجود تجربه کاهش 10 درصدي توليد پنبه کشور در سال 89 به دليل افت قيمتها و افزايش هزينه هاي توليد؛ بررسي شاخصها و عناصر تأثيرگذار بر اين صنعت نشان دهنده سير رو به رشد توليد اين محصول و افزايش سطح زير کشت پنبه در سال 90 خواهد بود.کشت پنبه در سال گذشته در شرايطي انجام گرفت که پنبه کاران از قيمت محصول سال 88 چندان راضي نبودند، لذا سطح کشت آن حدود 10 درصد نسبت به سال 88 کاهش داشت. اين در حالي بود که کشت آن در شرايط نسبتاً مطلوب انجام گرفت و سطح سبز حداکثر به حدود 90 هزار هکتار رسيد و عمليات داشت هم طبق روال معمول و بدون اتفاق خاصي که جلب توجه کرده باشد، انجام شد.
از سوي ديگر، با شروع برداشت پنبه که در شرايط عادي از اواسط شهريور ماه در مناطق شمالي شروع مي گردد، اطلاعات به دست آمده از بازارهاي جهاني حاکي از افزايش قيمت پنبه در دوره 90 - 89 ( 2011 - 2010 ميلادي) بود، بنابراين از ابتداي شروع برداشت با پيش بيني تمهيدهاي لازم بازار وش از رونق لازم برخوردار گرديد و تاجران برخلاف سالهاي گذشته براي خريد وش به رقابت افتادند. با ادامه عمليات برداشت و تداوم روند افزايشي قيمت جهاني پنبه، رقابت در خريد وش شدت گرفت و مرتباً به قيمت وش و محلوج افزوده مي شد. آنچه به اين جريان دامن مي زد، کمبود توليد و شتاب صنايع نساجي براي خريد پنبه داخل به دليل اطلاع و در نتيجه نگراني از وجود روند افزايشي قيمت جهاني و تأثيرگذاري آن در قيمت پنبه داخل بود. قيمت جهاني تا 2/5 برابر قيمت سال گذشته پيش رفت و متأثر از آن قيمت وش در بازار داخل به حدود 2 برابر قيمت تضميني و قيمت محلوج به بيش از دو برابر قيمت سال گذشته افزايش يافت. شرايط مطلوب هوا در زمان برداشت و بالابودن قيمت وش از عوامل مهمي بودند که مي توانست هر گونه پيش بيني براي افزايش قابل توجه سطح کشت در سال جاري را محقق نمايد. در مورد افزايش توليد جهاني و با وجود دو برابر شدن قيمت، پيش بيني ها حکايت از افزايش 12 درصدي توليد طي دوره 2012 - 2011 ميلادي دارد و توليد جهاني به رکورد 27/4 ميليون تن دست مي يابد و افزايش توليد جهاني جوابگوي نياز در دوره آينده خواهد بود، ولي قيمتهاي بالا و رقابت با الياف مصنوعي احتمالاً رشد مصرف را به 3 درصد محدود خواهد کرد و پيش بيني مي شود، موجودي پايان فصل به 10/1 ميليون تن برسد.
مدل قيمت گذاري کميته مشورتي بين المللي پنبه ( ICAC )، قيمت متوسط شاخص A در فصل 2012 - 2011 را در حدود 3188 تومان (با نرخ هر دلار 1050 تومان ) بر کيلوگرم پيش بيني مي کند. اين قيمت با 95 درصد اطمينان بين 2750 تومان تا 3670 تومان متغير خواهد بود. اين پيش بيني حدود 15 درصد نسبت به متوسط قيمت دوره 2011 - 2010 کاهش نشان مي دهد. از جمله اين تغييرات علاوه بر شرايط اقليمي و سياستهاي حمايتي دولتها از بعضي از محصولات پنبه مي توان به بهبود وضعيت اقتصادي کشورهايي چون چين، هند و... اشاره کرد که برخلاف گذشته براي ارتزاق مردمشان به دنبال مواد غذايي خوب هستند. امري که خود يکي از دلايل افزايش تقاضاي مواد غذايي و بالا رفتن قيمت را به دنبال داشته است.
ناگفته نماند، ما هم در کشورمان سياست حمايتي از محصولات رقيب پنبه مثل گندم و دانه هاي روغني را طي سالهاي گذشته داشتيم که اجراي اين سياست و اعلام ناگهاني صفر شدن تعرفه واردات پنبه در سال 87 توسط وزير وقت ضربه شديدي به سطح زير کشت اين محصول در ايران زد.
با اين حال، در مورد افزايش سطح کشت و توليد در کشور، پيش بيني ها حاکي از افزايش 30 - 25 درصدي آن نسبت به سال گذشته مي باشد و اين ميزان حدود 120 هزار هکتار برآورد مي گردد که در اين صورت و با وجود نهادهاي مناسب بخصوص بذر اصلاح شده کافي و در بهترين شرايط پيش بيني توليد وش تا حدود 280 هزار تن و محلوج استحصالي تا حدود 90 هزار تن قابل تحقق خواهد بود.