حواشی پنجمین حراج تهران در نشست مدیر و مجری حراج/رقابت شانه به شانه با حراج های هنری جهان

کد خبر: ۲۷۳۸۷۸

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۵:۳۳

ثبت رکورد 25 میلیاردی تومانی برای آثار پنجمین حراج تهران مدیر و مجری این حراج را مقابل خبرنگارن نشاند تا به حواشی پیش آمده این رویداد هنری پاسخ دهند.

به گزارش انتخاب، جمعه گذشته حراج تهران در هتل پارسیان آزادی برگزار شد و پس از چکش خوردن آثار،رقم 25 میلیارد تومان برای این دوره از حراج ثبت شد.با ثبت این رکورد حرف و حدیثها در حاشیه این اتفاق آغاز شد و باعث شد تا مدیر و مجری حراج تهران روبروی خبرنگاران بنشینند و به سوالات پاسخ دادند.در این نشست تحلیلی که با حضور دکتر علیرضا سمیع آذر، مدیر حراج تهران و حسین پاکدل، مجری حراج تهران در خانه هنرمندان مباحث مختلفی از جمله تجمل گرایی در حیطه آثار هنری و همچنین اجرای بازیگران برای حراج مورد بحث قرار گرفت.

در آغاز این نشست، حسین پاکدل با اشاره به اینکه پنجمین حراج تهران پس از یک سال تلاش در هفتم خرداد ماه برگزارشد، گفت: فروش 25 میلیاردی  این دوره، بیش از آن چیزی بود که پیش بینی می شد، امیدواریم در سالهای آینده با سربلندی و موفقیت بیشتر بتواند شتاب خوبی به توسعه هنر دهد.

پس از آن علیرضا سمیع آذر با تبریک فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و تشکر از توجه اصحاب رسانه به هنر و هنرمند، در مورد اهداف برگزاری و دستاوردهای این رویداد گفت: «حراج تهران بر مبنای تحلیل و مطالعه در خصوص وضعیت هنر در ایران شکل گرفت و تلاش می کند نیازمندیهای درباره توسعه هنر در کشور مان را پاسخ دهد. در این راستا مهم ترین هدف حراج که از ابتدا در پی آن بودیم و حتی پیش از شگل گیری حراج در ذهن ما بود؛ توجه به ارزشهای مادی و معنوی هنر است.»

مدیر حراج تهران افزود: «در این پنج دوره حراج تهران شاهد بودیم که قیمت هنر تا حد قابل توجهی افزایش یافت و پولی که می توانست در عرصه های تجملی مختلف خرج شود به عرصه هنر تزریق شد. به این ترتیب هنرمندان توجه بیشتری به ارتقای کیفیت آثار خود میکنند و جوانان فارغ التحصیل نیز امید بیشتری به آینده کاری خود پیدا می‌کنند.»

سمیع آذر افزود:«در این مدت حدود 200 هنرمند از نسلهای مختلف در حراج تهران معرفی شدند که شامل آثاری از یک قرن پیش تا کارهای جوانان است. آثاری از ژانرهای مختلف در حراج عرضه شده است و امیدواریم در آینده عده بیشتری را وارد چرخه معرفی آثار هنری کنیم.»

او با بیان اینکه هنوز حراج تهران با هدف نهایی آن فاصله زیادی دارد گفت: «ما هنوز در منطقه هم به رکوردهای زیادی نرسیدیم و فاصله زیادی با قیمتهای آثار هنری در منطقه و جهان داریم. قیمت اثر سهراب سپهری هنوز به یک میلیون دلار نرسیده است در حالی که اثر یک هنرمند مصری، محمود سعید دو و نیم میلیون دلار قیمت دارد. هنوز مقدار کلی فروش حراج تهران بسیار کمتر از مقیاس منطقه ای و جهانی است و این نشان میدهد که هنوز در ابتدای راه هستیم.»

اکسپو و حراج کاملا متفاوت هستند

در ادامه این نشست نوبت به پرسش های خبرنگاران رسید که این بخش بیش از یک ساعت به طول انجامید.

نخستین سوال در این خصوص بود که حراج تهران،  اکسپوی دولتی هنر را به محاق برده است،  سمیع آذر که خود هشت سال مدیر موزه هنرهای معاصر تهران بود با رد این مطلب، تصریح کرد اکسپو حراج دو رویداد کاملا متفاوت است؛ او افزود‌:«اکسپو رویدادی با تعدادی غرفه است که  گالری های متفاوتی دور هم جمع شده اند که نیز معنی آرت فر می دهد و نه اکسپو . حراج با آرت فر نیز بسیار متفاوت است . مثلا در آرت فر بازل و یا استامبول و... تعدادی گالری ها شرکت می کنند و آنها تصمیم گیرنده اند . در حراج تهران و یا دیگر حراج های دنیا خود حراج گذار آثار را معرفی کند حیطه عمل کاملا متنوع است فقط هر دو در زمینه هنری فعالیت دارند .»

چرا بازیگران، مجری حراج می شوند؟

سمیع آذر در پاسخ به این سوال که چرا بازیگران مجری حراج تهران می شوند گفت:« آقای کیانیان که در چهار دوره نخست حضور داشتند نه به جهت بازیگری شان بلکه به جهت شخصیت فرهنگی و قرابتی که با حوزه تجسمی دارند، به عنوان مجری انتخاب شدند،  جناب پاکدل هم که بیش از بازیگری، به عنوان یک مدیر هنری و چهره فرهنگی شاخص مطرح اند و اتفاقا سابقه اجراهای درخشان ایشان در تلویزیون و... که معرف حضور مردم است.»

سمیع آذر در همین باره به خبرنگاران توضیح داد:«حراج یک پدیده نوظهور در کشور ماست و به طبع ما چهره های شناخته شده که به اصطلاح مجری حراج باشند نمی شناسیم، لذا با مطالعه شخصیت های شناخته شده دست به انتخاب می زنیم.»

افزایش قیمت آثار هنری تجمل گرایی نیست

مدیر حراج تهران در پاسخ به این سوال که حراج تهران را مصداق اشرافی گری می خوانند، با رد چنین توصیفی توضیح داد:«هنر والاترین گوهر انسانی ست و بهترین ظهور جلوه الهی در انسان خلاقیت و آفرینش است . هر چه قیمت هنر بالاتر رود، مصداق این است که در آن جامعه گوهر انسانی،  انسانیت، بالاتر رفته است؛ جنس هنر و مذهب و فطرت انسانی، یکی است و در جامعه ای که هنر گرامی داشته شود،  و هنر منزلت بیند، یعنی در آن جامعه خوبی ها رشد یافته است؛  کسانی که هنر می آفرینند و هنری در خدمت اهداف معنوی و الهی خلق می کنند مورد ستایش بزرگان هستند و ما نباید بگوییم چرا این آثار این قیمت را دارد . ما باید افتخار کنیم که در کشور ماهنر اهمیت دارد.»

او تاکید کرد:«رقم کل حراج تهران برابر یک خانه در شمال تهران هم نیست گرچه در کشورهای دیگر قیمت اثر هنری یک هنرمند خوب از یک کاخ بیشتر است . ما با آنچه دنیا از ما انتظار دارد ،فاصله داریم . در انگلستان اثر فرانسیس بیکن از کاخ ملکه انگلیس بالاتر است . چرا در کشور ما که مولد فرهنگ بودیم و فرهنگ از طریق ما به دنیا سفر کرده و از شرق به دنیای غرب رفته نباید اینگونه باشد ؟ حالا که قیمت اثر هنری کمی بالارفته آن را با اشرافیت مقایسه  نکنیم، بلکه باید به این کار افتخار کنیم . در همین منطقه هنرمندانی هستند که آثارشان از ما بسیار گرانتر فروخته می شود . اثر یک  هنرمندی هندی 4.4 میلیون دلار به فروش می رسد در صورتی که هنر از ایران به هندوستان رفت و هند بازتولید هنر شرق را دارد . قیمت هنرمند در هند و مصر و... بسیار بالاتر از ایران است .دنیا هنر ما را ستایش کند  در صورتی که قیمت آثار هنری در ایران پایین است .هنر ارزش های معنوی را تبلور می بخشد لذا چه بهتر که پول  برای هنر خرج شود .»

حسین پاکدل هم در این خصوص گفت:«گاهی با ارقامی که در حراج مطرح می‎شود سطحی برخورد می‌کنند، به عنوان مثال وقتی اثری از کیارستمی با رقم 140 میلیون فروش می‎رود این نکته را باید در نظر گرفت که او یکی از هنرمندان تراز اول کشور است و یک اثر او از میان مجموعه‎‌ای از 10 اثر انتخاب شده است که ممکن است 300 میلیون تومان برای او هزینه داشته باشد. کسی مثل کیارستمی اعتبار خود را با اثرش در یک حراج ارائه می‏کند، هنرمند دلال و کاسب نیست او خالق اثر هنری است و باید با عزت زندگی کند. اگر کار کسی مانند آقای تناولی فروش نرود کار چه کسی باید فروخته شود و اگرهنر تبلیغ نشود، چه چیزی به جز هنر باید تبلیغ شود؟»

شفافیت در حراج تهران

سمیع آذر در پاسخ به سوال دیگری گفت: «در حراجی ها باید محرم اسرار خریدار و فروشنده بود،  اما اگر کسی از حراج تهران اثری خریده می تواند اعلام کند کمااینکه بانک های پاسارگاد و گردشگری و نیز دوسالانه نقاشی دامون فر این کار را کرده اند. اگر شفافیت این است که اسامی خریداران گفته شود برعکس حراج دنبال محرمیت است ولی اگر مقام مسئولی از ما اسامی و لیست را بخواهد حتما در اختیارشان خواهیم گذاشت . فرآیند برگزاری حراج تهران کاملا شفاف است . همه اصحاب رسانه و صدا و سیما مکانیسم حراج را دیدند و می توانند ،قضاوت کنند برگزاری حراج بسیار شفاف بوده و همین که ما امروز دور هم نشستیم و پاسخگوی شما هستیم نشان دهنده همین شفافیت است.»

حسین پاکدل نیز حراج تهران را نماد شفافیت دانست و گفت:« همه اساتید هنر از نزدیک شاهدان این حراج هستند. اتفاقا حراج تهران حدود هشت درصد به عنوان حق العمل از فروش هر اثر دریافت می کند که پایین ترین درصد در میان همه حراجی ها محسوب می شود.»

باید سهم خود را از بازار جهانی هنر طلب کنیم

سمیع‎ آذر در پاسخ به این سوال که آیا حراج تهران بین‏ المللی خواهد شد یا خیر نیز اظهار کرد:« اینکه مارکتی برای هنر در داخل کشور به وجود آمده خوشحال کننده است، حراج تهران تنها 5 سال عمر دارد به همین دلیل ما وسوسه‎ای برای حضور در حوزه بین‏المللی را نداریم. با این حال برای ما خوشحال کننده خواهد بود اگر کشورهای منطقه و همسایگانمان بتوانند آثار خود را در این حراج شرکت داده و خریداران ایرانی یا خریداران همان کشورها این آثار را خریداری کنند. با این حال به دلیل کمبود امکانات فنی مانند نبود شرایط انتقال پول در شبکه بانکی و مشکلات ورود خروج افراد و آثار به ایران هنوز این طرح قابل اجرا نیست.»

او تاکید کرد: «اتفاقا حراج تهران و موفقیت های بین المللی هنر ایران به دنیا و به خصوص کشورهای عربی و نیز منطقه قفقاز ثابت کرده است ایران طلایه دار آینده منطقه است و ما با موجی فزاینده از هنرمندان منطقه روبروییم تا آثارشان را به صورت حرفه ای ارائه  کنیم، همه باور دارند آینده ایران درخشان است لذا باید با سرمایه گذاری نهادمند در عرصه فرهنگ و هنر، هویت فرهنگی خود را اشاعه و تسری دهیم، ارتقای مارکت هنر بخشی مهم از این راه است.»

وی همچنین درباره آمار فروش حراج‏ها در دنیا نیز اظهار کرد: «حراج تهران در این دوره هفت و نیم میلیون دلار فروش داشت. پیش از این آمار فروش هنر ایران در کریستی، ساتبی و بونامز رقمی حدود 8 تا 9 میلیون دلار بوده است. جمع فروش آنها قدری از ایران بیشتر است و به این ترتیب حدود 16 میلیو دلار سهم فروش هنر کشور ماست که در مقایسه با جهان چیزی نیست. در حالیکه رقم کلی فروش خانه‏های حراج در جهان معادل 17 میلیارد دلار است و حراج تهران کمتر از یک هزارم مبلغ جهانی فروش داشته است. ما یک صدم جمعیت جهان جمعیت داریم و قدرت فرهنگی ما نیز بسیار زیاد است به همین دلیل باید جایگاه بیشتری در عرصه هنر داشته باشیم؛ ما فاصله بسیاری با آنچه سزاوار ماست و باید این حق را از بازار جهانی طلب کنیم.»

دکتر سمیع آذر در پایان گفت:«حراج تهران قائم به من نیست و کارآمدترین کارشناسان هنر و اقتصاد هنر با من در حراج تهران کار می کنند که روزانه اخبار حراج خانه ها در سراسر دنیا و نیز گالری های داخلی را رصد می کنند.»