وزارت بهداشت: شیوع بیماری نادر تنفسی در تهران، شایعه است

کد خبر: ۳۰۹۳۹۳

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۵ - ۱۳:۲۶

قائم مقام وزیر بهداشت درباره ابتلای تهرانی‌ها به بیماری معدنچیان که با عنوان بیماری «سیاه ششی» در رسانه‌ها منعکس شده، گفت که اصلاً بیماری‌ای به اسم «سیاه ششی» نداریم و این یک اصطلاح ژورنالیستی است که در فضای مجازی سر و صدا کرده است.

«بیماری معدنچیان در میان تهرانی‌ها»؛ تیتری که در شبکه‌های مجازی همینطور دست به دست می‌شود. هفته پیش یکی از رسانه‌ها گزارشی منتشر کرد که به دلیل آلودگی هوای پایتخت، شماری  از تهرانی‌ها بیماری «سیاه ششی» گرفته‌اند. در این گزارش آمده «سیاه ششی» بیماری نادری است که بیشتر معدنچیان به آن گرفتار می‌شوند و در تهران شیوع پیدا کرده. خبر در تلگرام و واتس‌آپ همینطور می‌چرخد و مخاطبان نگرانند که آیا به این بیماری مبتلا شده‌اند یا اینکه دیر یا زود در معرض آن قرار خواهند گرفت.

همان تماس اول با بیمارستان مسیح دانشوری کافی است که آنها آب پاکی را روی دستمان بریزند و بگویند اصلاً چنین چیزی واقعیت ندارد و می‌خواهند برای روشن شدن افکار عمومی نشست خبری بگذارند.

دکتر مصطفی قانعی - فوق تخصص ریه - در گفت‌و‌گو با «ایران» تصریح می‌کند: «درست است ما در هوای تهران ذرات کربن داریم که در هوا با اکسیژن ترکیب شده و گازهای مونو و دی‌اکسید کربن تولید می‌کند اما کربن هوای تهران به شکل ذره جدا شده ناشی از سنگ و خاک نیست یعنی جنس ذرات کربنی که در معادن جدا می‌شود با جنس کربنی که در هوا وجود دارد دو ترکیب متفاوت از هم هستند.»

در حالی که در گزارشی که یکی از رسانه‌ها منتشر کرده به نقل از یکی از مسئولان بیمارستان مسیح دانشوری ادعا شده دست‌کم سالی ۶۰ بیمار مبتلا به «آنتراکوز» تنها در بیمارستان مسیح دانشوری پذیرش می‌شوند و سالانه حدود ۳۰ نفر هم با همین بیماری (سیاه ششی) در بیمارستان امام‌خمینی (ره) شناسایی می‌شوند، اما سخنگوی بیمارستان مسیح دانشوری از قول این مسئول به روزنامه «ایران» گفت: خبرنگار این گزارش هیچ مراجعه‌ای به بیمارستان مسیح دانشوری نداشته و مصاحبه وی به صورت تلفنی با دکتر سید مهدی انجام شده و استفاده از لفظ بیماری «سیاه ششی» برداشت شخصی خبرنگار بوده و مصاحبه به شکل دقیق بیان نشده است.

مسئول روابط عمومی در بیمارستان مسیح دانشوری این را هم به حرف‌هایش اضافه کرد که دانشگاه شهید بهشتی به خاطر سوءتفاهم پیش‌آمده در این‌باره مسئولان بیمارستان را از هرگونه مصاحبه تلفنی در این‌باره منع کرده و قرار است به‌زودی یک نشست خبری پیرامون این موضوع در بیمارستان مسیح دانشوری برگزار شود.

اما ماجرای ابتلای تهرانی‌ها به بیماری سیاه ششی به نشست خبری قائم مقام وزیر بهداشت هم کشیده شد. دکتر ایرج حریرچی در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره ابتلای تهرانی‌ها به بیماری معدنچیان که با عنوان بیماری «سیاه ششی» در رسانه‌ها منعکس شده گفت که اصلاً بیماری‌ای به اسم «سیاه ششی» نداریم و این یک اصطلاح ژورنالیستی است که در فضای مجازی سر و صدا کرده است.

به گفته حریرچی، کسانی که در مناطق آلوده از جمله تهران زندگی می‌کنند ریه‌هایشان شبیه افرادی که در مناطق روستایی و کوهستانی زندگی می‌کنند، نیست، ولی با این حال بیماری به اسم سیاه ششی در تهران نداریم و تاکنون در این‌باره از مراکز درمانی هیچ‌گونه گزارشی به وزارت بهداشت نرسیده است.

او گفت: احتمالاً گزارش‌های بیمارستان مسیح دانشوری درباره تعداد مبتلایان به «آنتراکوز»، مربوط به کارگران معدن زغال سنگ کرمان باشد که برای درمان به این بیمارستان مراجعه کرده‌اند.

از سوی دیگر رئیس اداره آلودگی هوای وزارت بهداشت نیز در گفت‌و‌گو با «ایران» اعلام کرد: «درباره بیماری سیاه ششی تاکنون چیزی نشنیده‌ام. بهتر است در اینترنت جست‌و‌جو کنید و ببینید این بیماری وجود دارد یا نه؟»

این مسئول در وزارت بهداشت همچنین از بستری شدن ۶۰ بیمار مبتلا به آنتراکوز در اثر آلودگی هوای تهران و ته‌نشین شدن ذرات ریز کربن در ریه‌های تهرانی‌ها اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: نمی‌دانم با شرکت کنترل کیفیت هوا صحبت کنید.

در حالی که تماس‌های ما با مسئولان وزارت بهداشت و بیمارستان مسیح دانشوری بی‌نتیجه ماند، دکتر مصطفی قانعی فوق تخصص ریه در این باره گفت: کارگران معادن زغال‌سنگ به بیماری «پنوموکونیوزیس Pneumoconiosis» مبتلا می‌شوند. در این بیماری ذرات کربن به تدریج وارد نسج ریه شده و بافت ریه را جمع می‌کند و حتی ممکن است بیماری بعد از کار در معادن همچنان به سیر خود ادامه دهد. در حال حاضر «پنوموکونیوزیس» بخاطر رعایت شرایط استاندارد محیط و استفاده کارگران معدن از وسایل محافظت کننده شیوع کمتری دارد.

به گفته این فوق تخصص ریه، جنس ذرات کربن که در معادن جدا می‌شود با جنس ذرات کربن هوا متفاوت است. کربن هوا با اکسیژن ترکیب شده و گاز‌های مونو و دی اکسید کربن تولید می‌کنند اما ذرات کربن در معدن به شکل ذرات خاص تشکیل‌دهنده سنگ زغالند؛ بنابراین این احتمال که تهرانی‌ها هنگام آلودگی هوا به بیماری کارگران معادن زغال سنگ دچار شوند، وجود ندارد.

قانعی به این نکته هم اشاره کرد که هنگام آلودگی هوا چهار گاز «سولفور دی اکساید»، دی اکسید نیتروژن، ازن و مونوکسید کربن در هوا پراکنده می‌شوند و فیلتر نمی‌تواند مانع ورود این گازها به ریه‌ها شود اما ماسک و فیلتر مانع ورود ذرات گرد و غبار به داخل ریه‌ها می‌شود. اگرچه هر کدام از این ذرات و آلاینده‌ها خطرات خاص خودشان را دارند اما آنچه در هوای تهران خطرآفرین هستند مربوط به گازها است که بلافاصله پس از وارد شدن به ریه‌ها منجر به واکنش‌های شیمیایی داخل خون می‌شوند. ورود ذرات گرد و غبار در هوا به داخل ریه‌ها ممکن است به ریه‌ها آسیب بزند اما به دلیل عدم ایجاد واکنش‌های شیمیایی ضررشان کمتر از آلودگی هوا با گازها است به همین دلیل عوارض آلودگی هوا به مراتب بیشتر از کار در معادن است.

وی با بیان اینکه «سیاه ششی» ترجمه غلطی از بیماری آنتراکوز است، اظهار کرد: در آلودگی هوا علائم بیماری انتراکوز را که طی آن داخل مجاری ریه سیاه می‌شود، نداریم. انتراکوز در کارگران معادن زغال سنگ بروز می‌کند. «انتراک» به معنای زغال سنگ است، انتراکوزیس هم بیماری است که طی آن ذرات زغال سنگ داخل مجاری هوایی ریه می‌شود و با دستگاه آندوسکوپی می‌توان ذرات زغال سنگ داخل ریه را مشاهده کرد. اگر به این ذرات در معادن، سیلیس هم اضافه شود به بیماری ناشی از آن سیلیکوزیس می‌گویند که هر دو مربوط به کارگران زغال سنگ است و به دلیل آلودگی هوا بروز نمی‌کند.