قراردادی مهم برای دوطرف

کد خبر: ۳۱۰۵۷۹

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۶

پس از امضاء قرارداد تاریخی‌ خرید ۸۰ فروند هواپیمای‌ نو از شرکت بوئینگ، رسانه‌های‌ داخلی‌ و خارجی‌ به شکل گسترده به موضوع پرداختند و عقد این قرارداد را موفقیت بزرگی‌ برای‌ ایران و همچنین تقویت برجام قلمداد کردند. پایگاه خبری‌ و تحلیلی‌ آتلانیک کانسیل نیز در گزارشی به موضوع قرارداد هما با بوئینگ پرداخته و در تحلیلی تخصصی نقاطی از امضاء این قرارداد را تشریح کرده است.

پایگاه خبری‌ - تحلیلی‌ آتلانتیک کانسیل در تازه‌ترین گزارش خود در باره ایران نوشت: انتشار خبر نهایی شدن قرارداد ۱۶.۶ میلیارد دلاری شرکت بوئینگ برای فروش ۸۰ فروند هواپیمای مسافربری به ایران، به دلایل متعدد دارای نقاط مثبتی است.

آمریکا در سال ۱۹۷۹ و بعد از انقلاب اسلامی، تحریم‏‌هایی را بر ضد ایران وضع کرد و همواره سردمدار تلاش‏ها برای محدود کردن تجارت بین‏‌المللی با ایران بوده است. قرارداد با بوئینگ، به موجب بندی در طرح جامع اقدام مشترک (برجام) امکان‏پذیر شده و از حدود صدهزار شغل پردرآمد در آمریکا حمایت می‏‌کند. علاوه بر این، این قرارداد به طور چشمگیری امنیت پرواز را برای مردم ایران افزایش داده و از برجام در مقابل چالش‌‏های احتمالی در آینده حمایت می‌کند.

آتلانتیک کانسیل در ادامه آورده است: با این حال، موانعی بر سر راه تحویل هواپیماها به ایران وجود دارد. ماه گذشته، مجلس نمایندگان آمریکا قانونی را تصویب کرد که به موجب آن وزارت خزانه‌‏داری از دادن مجوز به بانک‏های آمریکایی برای انجام معاملات مربوط به فروش هواپیما ممنوع شده و همین‌طور بانک صادرات-واردات (اگزیم) آمریکا که پشتوانه دولتی دارد، از تامین مالی فروش هواپیما به ایران باز داشته می‏‌شود.

با وجودیکه تحریم‏‌های امریکا همچنان سد بزرگی در برابر تجارت و سرمایه‏‌گذاری در ایران به شمار می‏‌روند اما قرارداد با بوئینگ به عنوان اولین قرارداد تجاری میان ایران و شرکتی امریکایی، در فراهم‌‏آوردن پیش‌‏زمینه‏‌ای برای برقراری روابط تجاری با ایران اهمیت دارد. این قرارداد موجب ایجاد تماس میان فعالان اقتصادی ایران و بخش خصوصی آمریکا به نحو بی‌سابقه‏‌ای از حدود چهار دهه پیش به این سو خواهد شد و ممکن است به بهبود روابط دوجانبه بیانجامد. این قرارداد همچنین سیگنال مهمی را به سایر شرکت‏های بین‏‌المللی خواهد فرستاد که امکان ازسرگیری روابط تجاری با ایران وجود دارد.

رئیس جمهور منتخب آمریکا، دونالد ترامپ، در طول کارزار انتخاباتی خود به شدت مخالفت برقراری مجدد روابط با ایران بوده و برجام را «یکی از بدترین توافقات انجام شده» خوانده بود. پس از پیروزی وی نیز، به دلیل تردیدهای موجود در خصوص سیاست‏های دولت ترامپ در برابر ایران، بوئینگ مشتاق بود که تا زمان حضور باراک اوباما در مقام رئیس جمهور، این قرارداد را به سرانجام برساند. البته با توجه به وعده‌‏های ترامپ در جهت افزایش اشتغال در بخش تولید و تقویت بخش صادرات امریکا، نادیده گرفتن برجام یا تصویب قانونی برای اعمال تحریم‏‌های جدید، ناقض برجام و بند مربوط به فروش هواپیمای مسافربری و در عمل به ضرر ترامپ و اقتصاد امریکا خواهد بود.

این موضوع، با در نظر داشتن این امر که ایران به تمامی تعهدات خود در قبال مفاد توافق هسته‏‌ای پایبند بوده است، اهمیت دوچندان می‏‌یابد.

پایگاه خبری‌ و تحلیلی‌ آتلانتیک کانسیل در ادامه گزارش خود آورده است: آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در بخشی از بیانیه‌ ای که بعد از امضای قرارداد قرائت کرد، گفت: «بازرگانان و فعالان اقتصادی به ویژه در صنعت حمل و نقل با امضای این قرارداد این علامت را به جهان می‌دهند که ما پشتیبان صلح، آرامش، امنیت و توسعه روابط انسان دوستانه و همچنین اقدام بر مبنای سیاست برد- برد هستیم، امضای این قرارداد در این شرایط که برنامه جامع اقدام مشترک در فضای سیاسی در مرحله تردید جدی قرار گرفته است، یکبار دیگر اهمیت حفاظت و مراقبت از دستاوردهای بدست آمده را گوشزد می‌کند.»

البته قرارداد با بوئینگ می‌‏تواند از لحاظ داخلی نیز با توجه به انتخابات ریاست جمهوری پیش رو در سال آینده، امتیاز مثبتی برای دولت حسن روحانی به حساب آید. تحریم‏‌های اعمال شده علیه ایران در قبال رعایت مفاد توافق هسته‏‌ای از جانب این کشور برداشته شد و ایران قادر به ازسرگیری صادرات نفت به اروپا و آسیا گشت. اما به دلایل مختلفی از جمله تداوم کاهش قیمت نفت و عدم تمایل بانک‏های خارجی برای تامین مالی تجارت و سرمایه‏‌گذاری در ایران، اثرات رفع تحریم‌‏ها برای مردم ایران چندان محسوس نبوده است.

قرارداد با بوئینگ (و قرارداد با ایرباس) تاثیر چشمگیری بر رفاه مردم ایران خواهد داشت. برای سالیان متوالی، امنیت پرواز از مشکلات جدی صنعت هوایی ایران بوده است. به دلیل تحریم‏‌های وضع شده بر ضد ایران از جانب امریکا، ایرلاین کشوری ایران، ایران ایر، قادر به خرید هواپیماهای نو نبوده و به استفاده از هواپیماهای فرسوده ادامه داده است. در نتیجه و با وجود نبوغ و ابتکار خلبانان و مهندسان ایرانی، این کشور متحمل خسارات بسیاری به دلیل سقوط‏‌های متعدد هواپیما شده است. بر اساس آمار بنیاد ایمنی پرواز (flightsafety.org)، نبود هواپیما و قطعات یدکی نو باعث شده تا ایرلاین‏های ایرانی با گرفتن جان ۱۷۰۰ نفر در سوانح مختلف هوایی از سال ۱۹۷۹ بدین سو، در زمره ناامن‏‌ترین ایرلاین‏‌های جهان قرار گیرند.

در ناوگان هوایی فعلی ایران، ۹ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۲۷ و تعدادی بوئینگ ۷۴۷ به چشم می‏‌خورد که تولید سال ۱۹۷۹ بوده و تولید آنها از سال ۱۹۸۶ بدین سو متوقف شده است. اما اکنون ایران مالک ۵۰ فروند هواپیمای نو بدنه باریک از نوع ۷۳۷-Max۸ و ۳۰ فروند هواپیمای نو پهن پیکر از خانواده ۷۷۷ خواهد شد که به تدریج از سال ۲۰۱۸ به ایران ایر تحویل داده می‏‌شود.