انگار استيضاح از در و ديوار مي بارد

اختلاف نظر ميان اعضاي مجلس قانونگذاري و روساي دولت ها در همه جامعه ها پديده اي عادي است. اين اختلاف نظر به ويژه در كشورهايي مثل ايران كه رييس دولت و اكثريت مجلس از يك حزب نيستند، نمود بيشتري دارد.

کد خبر: ۳۱۱۰۱

تاریخ: ۱۹ تير ۱۳۹۰ - ۱۱:۵۲

نمايندگان مجلس قانونگذاري در همه دنيا از قدرت نظارت خود و بالاترين اين حق كه استيضاح است استفاده مي كنند. در دولت هاي پيش از انقلاب به ويژه پيش از دهه 1340 كه شاه هنوز قدرت كافي براي مهار دولت و مجلس نداشت، روساي دولت ها پي درپي استيضاح مي شدند.

استيضاح عبدالحسين هژير به عنوان رييس دولت از جمله موضوع هاي جذابي است كه در كتاب زندگي عبدالحسين هژير، تشريح شد وخلاصه آن را مي خوانيد: «... 87 نفر از نمايندگان مجلس حاضر بودند و عبدالقدير آزاد به عنوان نماينده از طرف گروهي از همكارانش متن استيضاح راخواند... هژير جواب داد: در اين دولت طرح استيضاح گويا به نحو خاصي مقرر يا مقدر شده است ... قطع نظر از اينكه دولت بماند يا برود عرض مي كنم در حكومت هاي مشروطه وجود يك اقليت صالح و زيرك به منزله برق گيري است كه دستگاه حكومت را از صاعقه مصون مي دارد... اما دو نكته نيز درباره اقليت در همه جا ثابت و محرز است، يكي اينكه انتقاد و ايراد تا حدي دنبال شود كه مجالي براي عمل و اقدام دولت باقي بماند... اما مي بينيم كه در ظرف 10 ماه، چندين برنامه دولت توسط چند استيضاح كننده شناخته شده با ركود مواجه شده است... اين گروه اصولاتمايل دارند دولت ها گونه اي عمل كنند كه خواسته هاي آنها اجرا شود، در غير اين صورت بايد بروند... بعد از اين حكايت به موضوع استيضاح و بيانات آقاي آزاد مي پردازد... در شهريور 1320 از مركز اجازه داده شده است كه صاحب منصبان بحريه يك شب مهمان شركت نفت ايران و انگليس باشند؟ تغيير امتياز دارسي كه در 1312 اتفاق افتاده است به ضرر دولت ايران بوده؟ دولت ها در سال هاي عديده حق دولت را از شركت نخواسته اند؟ از چند سال قبل يك دسته قاچاقچي مشغول قاچاق اجناس از گمرك بوده اند؟ .... بلي آقايان، اينها همه استيضاح من است.

اينها همه بجا، لااقل در مملكت ما اتفاق افتاده، يك ماه قبل حكومت بين النهرين حكومت نظامي را اعلام كرده است، ديگر از اين بالاتر است؟... اينها مال گذشته است، اما دولت هژير در آينده چه خواهد كرد نيز مورد استيضاح است... در اين موارد يك مرتبه استيضاح شدم و 93 نفر به من راي اعتماد دوباره دادند، چرا بايد دوباره جواب دهم... چيز غريبي است.شما به واسطه مصونيتي كه داريد اينجا هرچه مي خواهيد مي گوييد...

در باب تسويه حساب راه آهن با دولت انگليس فرمودند، متاسفانه وقتي با سند هم صحبت مي شود باز باورنمي كنيد... من چند سال پيش به لندن رفته بودم، در مقابل ليره ها بايد طلامي دادند، من ليره را گرفتم و در بانك گذاشتم، آيا معنايش اين است كه ليره ها را به من دادند؟ اگر مي گوييد به من دادند، اينجا پشت تريبون حاضرم به هر بانكي كه دلتان مي خواهد بنويسم، اگر از يك ليره تا صد ليره، نمي دانم تا 50 ميليون ليره، اصلاهر ميزان پول اگر در بانكي دارم طيب و طاهر از شير مادر حلال، مال جنابعالي ... يك دوره اي دولت ايران با انگلستان قراردادي درباره تبديل يك مقدار از ليره هاي طلاداشت، من آن موقع وزير دارايي بودم و اين حساب هنوز تسويه نشده بود، چنانچه هنوز هم نشده است... مملكت غريبي است آقا، انسان اصرار دارد به مملكت خدمت كند، عكس آن را نشان مي دهند... اما درباره ارز، وقت آقايان را زياد نمي گيرم، يك جلسه مفصل توضيح دادم... قيمت ارز را بالانبردم، قيمت رسمي ليره 128 و 130 ريال بود، حالاكمتر از 100 ريال است...»

دنیای اقتصاد-از كتاب زندگي سياسي عبدالحسين هژير