تربيت جنسي نوجوانان؛ تابویی که باید شکسته شود!

«مامان، خدا منو چه جوري به شما داد؟! من چطوري بدنيا اومدم؟! آدم به سن بلوغ برسه چي مي شه؟! و...» اين ها و صد ها پرسش ديگر از اين دست، موضوعاتي است كه بيشتر ذهن كودكان و نوجوانان در سنين گوناگون و بسته به شرايط و موقعيتهايي كه با آن مواجه مي شوند، را به خود مشغول كرده و در نخستين گام، پاسخ خود را از پدر و مادر جست و جو مي كنند...

کد خبر: ۳۱۱۵۴

تاریخ: ۲۰ تير ۱۳۹۰ - ۱۲:۴۴

سعيده ساجدي نيا: «مامان، خدا منو چه جوري به شما داد؟! من چطوري بدنيا اومدم؟! آدم به سن بلوغ برسه چي مي شه؟! و...» اين ها و صد ها پرسش ديگر از اين دست، موضوعاتي است كه بيشتر ذهن كودكان و نوجوانان در سنين گوناگون و بسته به شرايط و موقعيتهايي كه با آن مواجه مي شوند، را به خود مشغول كرده و در نخستين گام، پاسخ خود را از پدر و مادر جست و جو مي كنند و البته در بيشتر موارد از لابه لاي جوابي كه دريافت مي كنند هم باز پرسش بعدي را مطرح مي كنند كه به تصور خودشان به درك آنچه مي شنوند برسند!

ضرورت آموزشهاي جنسي براي فرزندان

كارشناسان تربيتي در حوزه كودك و نوجوان بر اين مهم اذعان دارند كه آموزش مسائل جنسي در تمامي مراحل سني بايد مورد توجه قرار گيرد و به سن خاصي نمي توان اشاره كرد و همين نكته بيانگر اهميت و ضرورت تربيت جنسي فرزندان و دانش آموزان است، اما بطور خاص از دوران پيش دبستاني، دبستان، دوران بلوغ، جواني و حتي ميانسالي، اين آموزش ها لازم بوده و فقط شكل و محتواي آن در هر دوره متفاوت است.

اين درحالي است كه با توجه به عصري كه در آن بسر مي بريم و رقابت رسانه هاي سمعي و بصري براي جلب مخاطب بيشتر و ورود جدي و بي قيد و شرط اينترنت، ماهواره، پيشرفت فضاي سايبر و شكل گيري روابط كاربران با يكديگر در موقعيت هاي مجازي، به نظر مي رسد آگاهي و تربيت جنسي را بايد از راه صحيح به فرزندانمان در خانه و خانواده و نيز بهره گيري از مربيان مجرب در مدارس آموزش دهيم، زيرا دريافت اطلاعات براي اولين بار خارج از اراده والدين و برنامه ريزان و دست اندر كاران آموزش و پرورش، زمينه انحراف جنسي كودكان و نوجوانان را فراهم مي كند و ممكن است آن ها را در دام كساني بيندازد كه اطلاعات نادرست و بي حد و حصر در اختيارشان قرار مي دهند تا بتوانند نيات پليد خود را اجرايي كنند؛ بويژه در شرايط كنوني جامعه كه بين بلوغ و ازدواج فرد، فاصله طولاني ، گاه حتي تا 20 سال وجود دارد و او در برابر انواع و اقسام تحريك كننده ها قرار دارد!

نقش پدر و مادر در تربيت جنسي كودكان

پژوهشگران روان شناسي كودك و علوم رفتاري و تربيتي معتقدند، در مرحله نخست، پدر و مادر نقش مؤثر و تعيين كننده اي در پرورش رفتارهاي جنسي سالم فرزندان دارند كه بايد با شناخت مراحل رشد جنسي كودكشان، هدايت جنسي را به نحو احسن مد نظر قرار داده و واقعيت هاي ظريف و آداب تربيتي را به او منتقل كنند و در اين رابطه نكته بسيار حايزاهميت اينكه فراگيري آموزش هاي جنسي بايد به تدريج و گام به گام و پاسخگويي به پرسش هاي جنسي كودكان و نوجوانان متناسب با سن و درك آن ها باشد.در اين ميان چالش مهمي كه انتقاد جدي كار شناسان را برانگيخته، اين است كه بيشتر خانواده هاي ايراني به دليل عقايد و بينشي كه دارند، علاقه اي به صحبت درباره مسائل و آموزه هاي جنسي ندارند و اين تصور اشتباه را با خود يدك مي كشند كه دادن اطلاعات موجب بيدار شدن غريزه جنسي فرزندانشان مي شود، در حالي كه واقعيت اين است كه هر چه دانسته هاي كودكان درباره بدنشان و موضوعات مربوط به جنسيتشان بيشتر و صحيح تر باشد، رفتارهاي جنسي آگاهانه تري از خود بروز مي دهند و به اين ترتيب او ترغيب نمي شود كه كنجكاوي خود را با منابع ديگر همچون گروه همسالان، رسانه ها و فيلمهاي مستهجن ارضاء كند.

نوجوانان از دوستانشان مي پرسند!

از سوي ديگر در بسياري موارد، والدين، خودشان هم نه اطلاعات درستي در حوزه تربيت جنسي دارند و نه از شيوه هاي صحيح آموزش جنسي باخبرند، زيرا بطور معمول خودشان هم كسي را نداشته اند كه به هنگام و در زماني كه بايد كنجكاوي هايشان ارضا مي شد، پرسش هايشان را پاسخ دهد! بر اساس يك تحقيق انجام شده كه در جريان آن از والدين پرسيده شده بود كه چرا آموزش هاي جنسي به فرزندانتان نمي دهيد، جز عده اي كه «حيا» را مانع اين آموزش ها عنوان كرده بودند، بيشتر به اين نكته اشاره كرده بودند كه «مي خواهيم، اما خودمان هم نمي دانيم چطور بايد اين اطلاعات را منتقل كنيم!»

در چنين شرايطي كه با چالش ناآگاهي درباره نحوه انتقال و يا فقر اطلاعات در اين حوزه روبروهستيم، به نظر مي رسد مقوله مهم «تربيت جنسي» بايد با رسانه هاي ارتباط جمعي، انجمن اولياء و مربيان، برگزاري كارگاه هاي آموزشي در مدارس و فرهنگسرا ها آموزش داده شود، در حالي كه به گفته دكتر محسن فرمهيني فراهاني، نتايج يك تحقيق انجام شده از نوجوانان اول دبيرستان درباره منبع كسب اطلاعات جنسي شان نشان مي دهد؛ 44درصد دوستان، 20درصد كتاب ها، 13درصد والدين، 11درصد معلم ها و 9 درصد ماهواره و اينترنت، منبع آن ها براي دريافت اطلاعات در اين حوزه بوده است! و به اين ترتيب اين آمار ها گوياي اين واقعيت تلخ است كه والدين، مدارس و معلم ها نتوانسته اند نقش خود را بخوبي ايفا كنند!

بلوغ و سردرگمي دختران و پسران

اين استاديار دانشگاه مي افزايد: بايد دقت داشت كه كسب اطلاعات از دوستان بويژه از دوستان ناباب، بسيار خطرناك و داراي پيامدهاي جبران ناپذير است، متأسفانه نتيجه يك پژوهش ديگر نيز نشان داد كه 36درصد دختران و 11 درصد پسران از وقوع بلوغشان شوكه و دچار سردرگمي مي شوند!

وي تصريح مي كند: آنچه مسلم است اينكه آموزش و پرورش و مدارس نتوانسته اند برنامه ريزي هاي مناسب را انجام دهند و اين در شرايطي است كه برخي والدين با توجيه اينكه مطرح كردن و آموزش مسائل جنسي سخت و حساس است و تصور مي كنند وظيفه آن ها نيست اين بار مضاعف را به دوش مدارس، نظام آموزشي و جامعه مي اندازند.

البته خانم دكتر عباسي كه حوزه فعاليت وي، مشاوره درباره مسائل كودك و نوجوان است، با تأكيد بر اينكه «داشتن اطلاعات جنسي يعني خطر كمتر»، خاطرنشان مي كند: پرداختن به مقوله تربيت جنسي بسيار مهم، ضروري و غيرقابل انكار است.

دكتر عباسي با بيان اينكه «بچه ها مانند بزرگتر ها تابو ندارند و هم خجالت نمي كشند كه بفهمند»، درباره گنجاندن موضوعات جنسي در كتابهاي درسي تأكيد مي كند: درباره كتابهاي درسي بايد نگاه خاصي وجود داشته باشد؛ زيرا خيلي وقت ها، اگر تربيت جنسي در كتاب ها بيايد ممكن است نيازمندي هاي جنسي كودكان و نوجوانان و پرسش هايي كه برايشان مطرح مي شود، تفاوت داشته باشد و هيچ لزومي ندارد كه زود تر از زماني كه آن ها احساس نياز مي كنند، اطلاعات بدهيم!

وي تصريح مي كند: بايد بر حسب نياز كودك، به او اطلاعات دهيم، نبايد آموزش ها جلو تر از نياز او باشد، اگرپرسشي و يا مشكلي برايش پيش نيامده، دليلي ندارد او را نسبت به اين موضوعات، حساس و گيرنده هايش را فعال كنيم. اين روان شناس يكي از بهترين اماكن براي آموزش والدين نسبت به تربيت جنسي فرزندان را انجمن اوليا و مربيان مدارس مي داند و مي گويد: بايد پدر و مادر ها را جمع و درباره مسائل جنسي كودكان و نوجوانان صحبت كنيم و در صدا و سيما نيز برنامه سازي شود و با دعوت از كار شناسان خبره، به خانواده ها آموزشهاي لازم را بدهيم.