آیت‌الله سبحانی:اكثریت حاكم حق ظلم بر اقلیت را ندارد

کد خبر: ۳۲۴۰۰

تاریخ: ۳۱ تير ۱۳۹۰ - ۱۷:۵۰

آیت‌الله العظمی سبحانی تاكید كرد: اكثریت حاكم حق تحمیل و ظلم بر اقلیت را ندارد.

این مرجع تقلید طی سخنانی در دهمین روز از سلسله جلسات كلام و اندیشه اسلامی در مشهد، با اشاره به آیه "الَّذینَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاه وَ آتَوُا الزَّكاه وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَه الْأُمُورِ ـ 41 حج"، تصریح كرد: از این آیه استفاده می‌شود كه حكومت در اسلام به معنی مسئولیت است و مقام و جایگاه مادی و اجتماعی محسوب نمی‌شود.

وی همچنین در تبیین ممیزات حكومت در اسلام، حاكم را مسئول اجرای احكام دانست و ادامه داد: بر خلاف دیگر حكومت‌های دنیا مقام حاكمیت در اسلام یك مقام مادی نیست و لذا مانند حكومت‌های دیگر، برای رسیدن به آن هزینه‌های تبلیغاتی نمی‌شود.

سبحانی در ادامه با بیان اینكه حاكم باید دارای ویژگی‌هایی چون اهتمام به امر به معروف، نهی از منكر، عدالت، مقابله با فساد و ... داشته باشد، افزود: حكومت اسلامی، حكومتی مسئولیت‌پذیر است و در برابر جامعه پاسخگوست.

این مرجع تقلید همچنین به روایت ابن عباس در رابطه با فرمایش حضرت علی (ع) در مقایسه كفش بی‌ارزش و حكومت اشاره كرد و یادآور شد: حضرت علی (ع) این كفش وصله‌دار را از دنیا و حكومت بر آن ارزشمندتر دانسته و فقط آن را برای احقاق حق و از بین بردن باطل می‌پذیرد.

وی به نامه‌های حضرت علی (ع) به فرماندارانشان اشاره كرد و توضیح داد: حضرت در نامه "أَ أَقْنَعُ مِنْ نَفْسِی بِأَنْ یقَالَ هَذَا أَمِیرُ الْمُومِنِینَ وَ لَا أُشَارِكهُمْ فِی مَكارِهِ الدَّهْرِ (نهج‏البلاغه، نامه )45" و "وَ إِنَّ عَمَلَكَ لَیْسَ لَكَ بِطُعْمَه وَ لَكِنَّهُ فِی عُنُقِكَ أَمَانَه وَ أَنْتَ مُسْتَرْعًى لِمَنْ فَوْقَكَ لَیْسَ لَكَ أَنْ تَفْتَاتَ فِی رَعِیَّه وَ لَا تُخَاطِرَ إِلَّا بِوَثِیقَه وَ فِی یَدَیْكَ مَالٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ [تَعَالَى عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَنْتَ مِنْ خُزَّانِهِ حَتَّى تُسَلِّمَهُ إِلَیَّ وَ لَعَلِّی أَلَّا أَكُونَ شَرَّ وُلَاتِكَ لَكَ وَ السَّلَامُ..." (نهج البلاغة، ص: 366) حكومت اسلامی را با نگاهی الهی همراه كرده و در هیچ جای دنیا این گونه تفكری دیده نمی‌شود.

سبحانی در ادامه با اشاره به وضعیت اقلیتی كه به هیچ فردی رای نداده و در انتخابات شركت نداشته‌اند با بیان اینكه چرا رای اكثریت بر اقلیت نافذ است، خاطرنشان كرد: واژه جامعه از نظر فلسفی، اعتباری است و واقعی نیست و آنچه واقعیت دارد، افراد و اشخاص هستند؛ بنابراین، نظر فلسفی در باره حقوق، معتبر نیست.

این مرجع تقلید اضافه كرد: از نظر جامعه‌شناسان نیز «جامعه» واقعیتی غیر از واقعیت «فرد فرد» است و كسانی كه در یك اجتماع زندگی می‌كنند، به نوعی شرط ضمنی در زمینه رعایت قانون را پذیرفته‌اند.

وی همچنین با بیان اینكه زندگی اجتماعی نوعی قرارداد است كه اكثریت حاكم همراه با اقلیت، این امر را پذیرفته و آن را جزو لوازم یك زندگی اجتماعی می‌دانند، تصریح كرد: البته اكثریت حاكم حق تحمیل و ظلم بر اقلیت را ندارند.

سبحانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جمهوریت و مردمی بودن همراه با الهی و اسلامی بودن حكومت در ایران، به سوالی كه با استناد به نامه حضرت علی (ع) "إِنَّمَا الشُّورَى لِلْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ فَإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى رَجُلٍ وَ سَمَّوْهُ إِمَاماً كَانَ ذَلِكَ لِلَّهِ رِضًا فَإِنْ خَرَجَ عَنْ أَمْرِهِمْ خَارِجٌ بِطَعْنٍ أَوْ بِدْعَه رَدُّوهُ إِلَى مَا خَرَجَ مِنْهُ فَإِنْ أَبَى قَاتَلُوهُ عَلَى اتِّبَاعِهِ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ وَ وَلَّاهُ اللَّهُ مَا تَوَلَّى..." (نهج البلاغة، ص: 367) مطرح شده اشاره كرد و در این زمینه پاسخ داد: اولا در زمان حضور امام (ع)، حاكم معین الهی هست و مهاجر و انصار برای تعیین حاكم مقامی ندارند؛ پس حضرت در این نامه كه خطاب به معاویه نوشته شده است در مقام جدل و محكوم كردن عقیده او با استفاده از منطق خودش بوده است.

این مرجع تقلید ادامه داد: دومین نكته در این نامه این است كه در آن زمان، امكان رای‌گیری از تمام مردم مسلمان وجود نداشت و به همین دلیل رای مهاجر و انصار به منزله نظر تمام مسلمانان محسوب می‌شد.

وی در ادامه با بیان اینكه در جمهوری اسلامی، تعدادی ازافراد اصلا به اسلام معتقد نیستند، با توضیح این مطلب كه این سوال به مسیحیان و ... اشاره دارد، تصریح كرد: در عین حال كه اسلام آیین آنان را منسوخ می‌داند اما آنان در به جای آوردن آداب دین آسمانی خود، آزاد هستند؛ بنابراین هیچ مشكل و فشاری برای انجام اصول اقلیت مسیحی، یهودی و ... در میان مسلمانان وجود ندارد.

سبحانی با اشاره به مساله دریافت «جزیه» از غیر مسلمان در سرزمین اسلامی، به تحمیلی نبودن این امر اشاره كرد و افزود: مسلمانان هم بیشتر از آنان با اموری مانند انفال، كفارات، زكات، خمس و ... به حكومت اسلامی هزینه می‌پردازند تا در جهت عمران، آبادانی، امنیت و ... استفاده شود.

این مرجع تقلید با اشاره به ماجرای شهر انبار و هجوم به این شهر در زمان خلافت حضرت علی (ع) و ابراز ناراحتی ایشان از این موضوع، به مقایسه آزادی اقلیت‌های مذهبی در دنیا و ایران پرداخت و اظهار كرد: امروز در كشوری مانند فرانسه كه ادعای آزادی دارد، حجاب در مدرسه‌ها را كه به عنوان یك واجب و اصل مذهبی است، ممنوع كرده‌اند.

وی با اشاره به آزادی اقلیت‌های مذهبی در انجام احكامشان در جمهوری اسلامی گفت: این افراد محدودیتی در انجام امور مذهبی ندارند و فقط در زمینه اموری مانند شراب‌خواری و ... كه در اجتماع مسلمین ممنوع است، محدود شده و نباید به صورت علنی این كار را انجام دهند.

سبحانی در ادامه به سوال یكی از حاضران درباره شكنجه و اقرارگیری، پاسخ داد و تصریح كرد: طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی كه با همكاری و همفكری نخبگان حوزوی نوشته شده است، اقرار از روی شكنجه بی‌ارزش شمرده می‌شود.

این مرجع تقلید درباره شبهه استبدادی بودن حكومت اسلامی ایران نیز اظهار كرد: این سخن صحیح نیست زیرا یا انتخابات بدون واسطه انجام می‌شود و یا مانند اعضای شورای نگهبان با واسطه برگزیده مردم محسوب می‌شوند و بر مصوبات مجلس، نظارت دارند؛ بنابراین استبدادی در كار نیست و در هر صورت رای مردم اعمال شده است.

بر اساس گزارش مركز خبر حوزه، وی در پاسخ به سوالی درباره دستور قرآن كریم به پیامبر اكرم (ص) كه می‌فرماید "وشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِینَ (آل عمران، 160)" نیز یادآور شد: این مشاوره به خاطر نیاز ایشان نبود، بلكه به منظور احیای شخصیت مردم و تبعیت آنان از رسول‌الله (ص) ‌بود و گرنه تصمیم ایشان اجرا می‌شد.