رايزني در تهران، چانه زني در مسکو

مدتي بود که روابط مسکو و تهران پس از به تعويق افتادن راه اندازي نيروگاه بوشهر آن هم به دليل تامين امنيت آن و ماجراي کرم استاکس نت سرد شده بود، خلف وعده روس ها و امروز و فردا کردن براي راه اندازي نيروگاه آن هم پس از سه دهه ديگر هيچ توجيحي براي آن منطقي به نظر نمي رسيد.

کد خبر: ۳۵۳۶۲

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۰ - ۰۵:۵۳

مردم سالاری نوشت: مدتي بود که روابط مسکو و تهران پس از به تعويق افتادن راه اندازي نيروگاه بوشهر آن هم به دليل تامين امنيت آن و ماجراي کرم استاکس نت سرد شده بود، خلف وعده روس ها و امروز و فردا کردن براي راه اندازي نيروگاه آن هم پس از سه دهه ديگر هيچ توجيحي براي آن منطقي به نظر نمي رسيد.

فشار غرب به ايران بر سر پرونده هسته اي و اعمال تحريمهاي بيشتر و همراهي ضمني روسيه با غرب و آمريکا بر دوري روابط مسکو و تهران دامن زد، بي نتيجه ماندن مذاکرات 1+5 هم دليل ديگري بر سردي اين روابط بود. اما ماه گذشته بود که وزير امور خارجه روسيه با همتاي آمريکايي خود هيلاري کلينتون ديدار کرد و در اين نشست مشترک، سرگئي لاوروف از طرح گام به گام مسکو براي حل  موضوع هسته اي ايران سخن گفت که بر اين اساس ايران تلاش مي کند سوالات موجود در مورد فعاليت هاي هسته اي را پاسخ و از طرفي غرب و آمريکا تحريم ها را به مرور کاهش مي دهند.

هدف از طرح روسيه در واقع چنين است که از طرفي بتواند موقعيت خود و روابط با تهران را حفظ کند و  از طرف ديگر امتيازات قابل توجهي را از غرب مطالبه کند. عدم راه اندازي نيروگاه بوشهر به هر صورت با وجود دريافت هزينه هاي بسيار از ايران، اعتبار اين کشور را در عرصه بين المللي و فعاليت هاي هسته اي زير سوال مي برد و به همين دليل يکي از اهداف مسکو راه اندازي اين نيروگاه در راستاي حل پرونده هسته اي ايران است.

پيشنهاد طرح گام به گام بابي شد تا دبيرشوراي امنيت ايران دبير شوراي امنيت روسيه را به ايران دعوت کند و در همين زمينه علي اکبر صالحي هم به مسکو رفت که مذاکرات در دو سطح متفاوت و در زمينه هاي مختلف انجام گيرد. سخنان دو طرف نشان مي دهد که روسيه همچنان به دنبال حفظ استقلال تصميم گيري خود مقابل غرب خصوصا آمريکاست; به همين منظور هم سرگئي لاوروف و هم پاتروشف براي بهبود مناسبات دو طرف و تاييد حقوق ايران در زمينه هسته اي تاکيد کرده اند.

حل پرونده هسته اي به صورت ديپلماتيک

با اين حال مذاکرات صالحي و لاوروف پشت درهاي بسته به برگزاري  نشست مطبوعاتي منجر شد که به نظر مي رسد تا حدودي مطالبات دو طرف به نوعي پذيرفته شده است. سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه در اين کنفرانس با بيان اينکه در مورد همکاري هاي دوجانبه، موضوعات مختلف، روابط دو کشور، مسائل منطقه اي و بين المللي صحبت کرديم و البته وضعيت برنامه  هسته اي ايران هم مورد توجه قرار گرفت، گفت: ما معتقديم که بايد در زمينه  فعاليت هاي هسته اي ايران، همکاري ها از طريق سياسي و ديپلماتيک انجام شود و بايد تمام راه هاي سياسي و ديپلماتيک را جست وجو کرد.وي ادامه داد: پس از اعاده اعتماد جامعه  بين المللي به برنامه هسته  اي ايران، اين کشور به عنوان يک کشور عضو ان پي تي از همه  حقوق اين سند برخوردار خواهد شد. لاوروف افزود: با رضايت کامل يادآور مي شوم که همکاران ايراني ديدگاه هاي ما را بسيار جالب ارزيابي کردند و اميدواريم در آينده نزديک بتوانيم به مذاکرات ادامه دهيم. وي در اين نشست ضمن تاکيد بر گسترش  مناسبات اقتصادي، بازرگاني همچنين مبارزه با قاچاق مواد مخدر و نزديک بودن ديدگاه هاي دو طرف در زمينه درياي خزراظهار داشت که ما آخرين گام هاي مربوط به آماده سازي و راه اندازي نيروگاه بوشهر را بررسي کرديم و به فعاليت اين نيروگاه و امنيت آن تاکيد داريم. اين موضوع براي ما بسيار اهميت دارد. همچنين علي اکبر صالحي نيز در اين نشست مطبوعاتي مشترک ضمن ابراز خرسندي از مذاکره با همتاي روس خود، گفت: مذاکرات بسيار سازنده و خوبي داشتيم. اين دومين باري است که به کشور بزرگ و زيباي روسيه سفر مي کنم که اين بار به عنوان وزير امور خارجه  ايران با آقاي لاوروف، وزير خارجه  روسيه صحبت هاي تفصيلي درباره  مسائل مختلف بين دو کشور داشتيم.

وزير امور خارجه  کشورمان با اشاره به مذاکرات وزيران خارجه دو کشور گفت: ايران و روسيه در مورد موضوع درياي خزر وحدت نظر خوبي دارند که اميدواريم موضوع درياي خزر هرچه زودتر توافقنامه هايش به امضاي تمامي کشورهاي  مربوط برسد.  رييس دستگاه ديپلماسي کشورمان با اشاره به فعاليت نيروگاه بوشهر نيز گفت: از ديدگاه ما نيروگاه بوشهر عملا راه اندازي شده است. اميدواريم هرچه زودتر در آينده نزديک به شبکه برق سراسري وصل شود و ما شاهد حضور اشماتکو، وزير انرژي روسيه در جشن اتصال نيروگاه بوشهر به شبکه برق سراسري کشور باشيم. صالحي گفت: در مورد طرح مهمي که لاوروف در مورد موضوع هسته  اي ايران مطرح کرده است به تفصيل صحبت شد.

از ديدگاه ما طرح از باب اين که گام به گام است و هم براي طرفين تعهدات همزماني ايجاد مي کند بسيار مهم است. البته اين طرح بسيار مفصل است که قرار شد جزييات آن را مرور کنيم و از طريق کار کارشناسي با يکديگر آن را تکميل کنيم. قرار شد روي آن بيشتر کار شود و با نظر مثبت و ديد مثبت به آن نگاه مي کنيم. ما از هرگونه تلاش و طرحي که منجر به شروع مذاکرات سازنده براي همکاري شود استقبال مي کنيم ما روش فشار و مذاکره را قطعا مردود مي دانيم. معتقديم روش همکاري و مذاکره بسيار حکيمانه تر و عقلاني تر است که اين اقدام روسيه در اين جهت ارزيابي مي شود; يعني همکاري و مذاکره. لاوروف نيز در پاسخ به پرسش خبرنگاري در خصوص اينکه با توجه به موضوع پرونده هسته اي ايران آيا اين شرايط را مي بينيد که بتوان آينده خوبي براي اين همکاري ها در نظر داشت؟ گفت: آقاي صالحي به طور کامل به اين موضوعات پرداختند. ما در مورد ادامه همکاري ها بسيار خوشبين هستيم و دو طرف به ضرورت ادامه همکاري ها تاکيد دارند.  روابط دوجانبه بين روسيه و ايران بسيار تاريخي است و ريشه آن به دور دست ها برمي گردد.

ما روابط تجاري و اقتصادي خود را ادامه خواهيم داد و حجم تبادل کالا با توجه به بحران اقتصادي دنيا بسيار بيشتر از ميانگين جهاني است. اين مشارکت در مورد درياي خزر نيز بسيار نتيجه بخش بوده است.

حل پرونده هسته اي بدون زمان

وزير خارجه روسيه در مورد حل مساله هسته اي ايران نيز گفت: نمي توان از تاريخ مشخصي نام برد. پيشبرد اين پروسه نيازمند اقدامات مشخص هر طرف است. اين پروسه بيشتر وابسته به گام هاي طرف ايراني است تا اينکه کشورهاي ديگر در آن موثر باشند. ما بسيار اميدواريم که اقدامات و گام هاي بعدي طرف ايراني به ما اجازه دهد که اين پروسه را پيش ببريم. رييس جمهور روسيه توجه خاصي به برنامه هسته اي ايران دارد که مي توان به ملاقات سه گانه رييسان جمهور ايران، قزاقستان و روسيه در 15 اوت سال جاري اشاره کرد.

صالحي در پايان در پاسخ به پرسش خبرنگار اينترفکس مبني بر اينکه با توجه به قرار داشتن نام وزير نفت ايران در ليست تحريم هاي اتحاديه اروپا، آيا ممنوعيت سفرش محدوديتي براي ايران ايجاد نمي کند؟ آيا ايران مي خواهد ميزان نفت توليدي را افزايش دهد؟ گفت: ليست تحريم ها بر مبناي احراز يک شغل بوده است که احتمالا شخصيت حقوقي او تحريم شده نه شخصيت حقيقي اش. در حالي که شغل فعلي وي شغل سابق نيست بلکه وزير نفت است. فکر نمي کنم از اين بابت مشکلي وجود داشته باشد.

سفر وزير نفت ممنوع نيست شايد تحريم به دليل موقعيت حقوقي او بوده است. وي همچنين در مورد افزايش سهميه توليد نفت نيز گفت: فکر نمي کنم در بازار ما با کاهش نفت مواجه باشيم به اندازه کافي نفت در بازار هست. سهميه نفت را وزيران تعيين مي کنند. طبق اطلاعاتي که من دارم نظري در مورد افزايش سهميه نفت وجود ندارد.

با روح طرح مسکو موافقيم

همچنين وزير خارجه کشورمان با بيان اينکه "طرح روسيه به طور شفاهي در اختيار ايران قرار گرفته است گفت: ما گفتيم که با روح طرح و اين که حرکت گام به گام جديدي داشته باشيم موافقيم و اما گام ها بايد متقابل برداشته شود. علي اکبر صالحي در گفت وگو با ايسنا در پاسخ به اين پرسش که معاون وزير خارجه روسيه 24 ساعت پس از سفر دبير شوراي امنيت ملي کشورش به تهران اعلام کرده است که پاسخ ايران به طرح مسکو منفي بوده است، گفت: مبناي اقدامات ما گفت وگوهايي است که امروز با سرگي لاوروف داشتيم. ما اعلام کرديم با روح اين طرح موافقيم تا حرکت جديدي داشته باشيم که گام به گام جلو برويم; به طوري که همزماني در آن نهفته شود يعني اگر قدمي را يک طرف برداشت معادل و متناسب آن، طرف مقابل اقدامي انجام دهد، نه اين که اقدام يک طرف بدون پاسخ باشد.

وي تاکيد کرد: ما اعلام کرديم جزئيات طرح نياز به بررسي دارد و بايد بيشتر بررسي شود و قرار شد روس ها طرح مکتوب شان را به ما تحويل دهند و البته طرح در جلسه قرائت شد که مفصل هم بود و قرار شده است کارشناسان ما روي اين طرح کار کنند.

از ابتکارعمل روسيه در طرح گام به گام استقبال مي کنيم
.
اما رييس جمهور ايران همراهي و همکاري ايران و روسيه را به نفع ملت هاي منطقه و جهان دانست و گفت: ايران و روسيه با توجه به شرايط جغرافيايي و برخورداري از ظرفيت هاي فرهنگي و تاريخي غني، کشورهايي هستند که بايد در بسياري از سياست ها و موضوعات منطقه اي و بين المللي در کنار هم باشند. محمود احمدي نژاد در ديدار نيکولاي پاتروشف، دبير شوراي امنيت فدراسيون روسيه با اشاره به اهميت برنامه ريزي براي اتخاذ راهکارهايي مناسب به منظور گسترش روابط دو کشور در حد ظرفيت هاي موجود، اظهار کرد: تهران و مسکو از زمينه هاي همکاري بسيار متنوع و گسترده اي در بخش هاي اقتصادي، سياسي و فرهنگي بويژه حمل و نقل، انرژي، سرمايه گذاري هاي مشترک و مسايل مهم منطقه اي برخوردار هستند که مي توان تمام اين ظرفيت ها را در راستاي منافع دو ملت و ساير ملت ها فعال کرد. احمدي نژاد مقابله با سلطه دلار را از جمله زمينه هاي همکاري هاي دو کشور عنوان و اظهار کرد: با توجه به اين که انتشار دلار در اختيار خزانه داري آمريکا قرار دارد و به واسطه آن کسري بودجه آمريکا از منابع کشورهايي مانند ايران و روسيه تامين مي شود، تهران و مسکو مي توانند همکاري هاي مفيدي در قطع وابستگي به دلار داشته باشند.

رييس جمهور همچنين موضوع هسته اي کشورمان را مورد اشاره قرار داد و گفت: جمهوري اسلامي ايران از ابتکار عمل روسيه در طرح راهکار گام به گام استقبال مي کند و آمادگي دارد در تنظيم پيشنهاداتي براي تعامل و همکاري در اين خصوص مشارکت داشته باشد. نيکولاي پاتروشف دبير شوراي عالي امنيت ملي روسيه نيز در اين ديدار استفاده از تمامي فرصت ها و ظرفيت هاي موجود در دو کشور را مورد تاکيد قرار داد و گفت: روابط ايران و روسيه پس از ملاقات اخير روساي جمهوري دو کشور در قزاقستان جهش يافته و روسيه مايل است در بخش هاي اقتصادي، حمل و نقل، ارتباطات و موضوع هسته اي همکاري هاي موجود را هر چه بيشتر افزايش دهد. دبير شوراي امنيت ملي روسيه با اشاره به موضوع هسته اي جمهوري اسلامي ايران و با تاکيد برلزوم حل و فصل آن بر اساس تفاهم و گفت وگو خاطرنشان کرد: در سياست گام به گام که روسيه مطرح کرده اظهارات اخير جنابعالي و رهبري معظم جمهوري اسلامي ايران بسيار حائز اهميت است و حتما آنها را هم مدنظر خواهيم گرفت و آن را لازمه دستيابي به راه حل هاي مثبت مي دانيم.