ارزیابی یا...؟

محمد فاضلی . جامعه‌شناس

کد خبر: ۳۵۴۸۷۵

تاریخ: ۲۵ تير ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۱

آقای محمدعلی وکیلی یکی از نمایندگان لیست امید در مجلس شورای اسلامی در «نشست ستاد خبری فضای مجازی» ستاد آقای روحانی گفته‌اند: «از ۱۸ وزیر کنونی شش وزیر از پنج نمره ٣,٧ گرفتند و از نظر ما کاملا موفق بودند. پنج وزیر ضریب ٢.٥ تا ٣.٧ گرفتند. هفت وزیر نمره زیر متوسط را دارند و ما به آنها مجددا رأی نخواهیم داد». گفته ایشان دو سویه کاملا متعارض دارد؛ سویه مثبت آن است که باور کنیم سازوکار دقیقی برای ارزیابی عملکرد وزرا در مجلس یا فراکسیون امید وجود داشته است و وزرا بر اساس شاخص‌های دقیقی ارزیابی شده‌اند و نمرات ارائه‌شده حاصل این ارزیابی است.

پذیرش این سویه به آن معناست که امروز گزارش‌های دقیقی درباره عملکرد وزرا نزد آقای وکیلی و اعضای فراکسیون ایشان وجود دارد. شفافیت (یکی از محورهای اصلاح‌طلبی و فراکسیون منتسب به اصلاح‌طلبی) و وظیفه نمایندگی از جانب مردم، حکم می‌کند آقای وکیلی و همکاران تهیه‌کننده این گزارش‌ها در اسرع وقت و پیش از تعیین اعضای کابینه این گزارش‌های ارزیابی را منتشر کنند که در نوع خود اقدامی اصلاح‌طلبانه، کمک به رئیس‌جمهور در انتخاب وزرا و افزایش ظرفیت دولت و ملت برای اصلاح حکمرانی خواهد بود.  سویه منفی این گفته آن است كه گزارش ارزیابی و سازوکاری برای این کار وجود ندارد؛ آقای وکیلی هم نمایندگی هیچ گروه ارزیابی‌کننده‌ای را ندارد و اگر هم داشته باشد، ارزیابی صورت‌گرفته کاری ذهنی و براساس علايق و منافع شخصی نمایندگان بوده است. نمایندگان مجلس خواسته‌های متعددی از وزرا دارند. تخصیص اعتبار به حوزه انتخابیه، افتتاح پروژه، گماشتن نزدیکان نمایندگان در هیئت‌مدیره شرکت‌های دولتی و عمومی غیردولتی، همراه‌بردن نمایندگان به سفرهای خارجی، عضوکردن نمایندگان در شرکت‌های تحت پوشش وزارتخانه‌ها، دادن وام به معرفی‌شدگان از سوی نمایندگان، همراهی وزرا با طرح‌های تأمین‌کننده منافع خاص نمایندگان مجلس، گروکشی مطالبات در مقابل طرح سؤال و استیضاح وزرا و از این دست خواسته‌ها و مطالبات تنها شماری از فرمایشات نمایندگان مجلس برای وزراست. ممکن است خدای‌ناکرده همان وزرایی که در ذهنیت آقای وکیلی و دوستانشان نمره مقبول نیاورده‌اند، همان کسانی باشند که کمتر تن به این مطالبات داده‌اند. این سویه منفی اگر در میان باشد، یعنی ارزیابی د‌رکار نیست، بلکه باج‌خواهی در میان است.

نمایندگان وقتی نام هفت وزیر ناموفق را عیان نمی‌کنند، آدم احساس می‌کند تعمدی در کار است که هر وزیری از بیم آنکه نکند جزء هفت وزیر ناموفق تلقی شود، بازار لابی‌گری را داغ‌تر کند و در نتیجه امتیازهای بیشتری واگذار کند. ان‌شاءالله که این‌گونه نیست. نگارنده امیدوار است همان سویه مثبت قضیه درست باشد و اگر چنین است، شاهد انتشار گزارش‌های فراکسیون امید و شاید کل مجلس از عملکرد تک‌تک وزرا باشیم. حق مردم است که ارزیابی نمایندگانشان را از عملکرد وزرای دولت بدانند. این کار به اصلاح‌طلبی نزدیک‌تر است.