بحث فرستادن يک فيلم به آکادمي اسکار دوباره داغ شده؛

بالاخره اسکار خوب است یا بد؟!

نگرش و واکنش ما در برابر اين مساله چيست؟ تعارف نداريم. اين از همان دسته مسائلي است که بعد از اين همه سال، هنوز در پذيرش يا عدم پذيرش آن، در ارزش دادن به آن يا بي توجهي کردن به آن و خلاصه، در خواستن و نخواستن آن دو دل ايم و هنوز مانده تا با خودمان کنار بياييم که واقعا اين مجسمه طلايي رنگ را دوست داريم يا نه؟

کد خبر: ۳۵۵۴۴

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۳:۲۲

علي جعفري: اوائل مهرماه امسال، بايد يکي از فيلمهاي ايراني، براي حضور در بخش فيلمهاي خارجي اسکار، به اين آکادمي معرفي شود. اين «بايد» که مي گويم، منظورم جبر و زور و اينطور چيزها نيست. منظورم دعوتي است عمومي که هر سال از طرف آکادمي اسکار از همه کشورهاي توليد کننده فيلم به عمل مي آيد تا در صورت تمايل، يک فيلم شاخص خود را براي حضور در يک رقابت بزرگ سينمايي معرفي کنند و معمولاً هم، همه کشورهاي دنيا، فرصت حضور در اين رقابت بزرگ را، از دست نمي دهند.

اما نگرش و واکنش ما در برابر اين مساله چيست؟ تعارف نداريم. اين از همان دسته مسائلي است که بعد از اين همه سال، هنوز در پذيرش يا عدم پذيرش آن، در ارزش دادن به آن يا بي توجهي کردن به آن و خلاصه، در خواستن و نخواستن آن دو دل ايم و هنوز مانده تا با خودمان کنار بياييم که واقعا اين مجسمه طلايي رنگ را دوست داريم يا نه؟ واقعا دلمان مي خواهد که يکي از آنها را در دفتر فلان مدير سينمايي، فلان تهيه کننده يا کارگردان يا موزه سينما داشته باشيم يا نه؟ اصلاً براي ما حضور در اين رقابت و برنده شدن در آن مهم هست يا نه؟

منظور از خودمان، طبيعتا منِ فيلمسازِ نوعي يا تهيه کننده فلان و بهمان نيست، منظورم نگاه و نگرش کلي سينماي ايران به اين مساله است و برآيند کلي خواستِ اين سيستم.

دليل اينکه تا کنون نتوانسته ايم به يک نتيجه کلي در برخوردمان با اين مساله برسيم هم، در قدم اول برمي گردد به سياست هاي نامشخص، برنامه ريزي نشده و بدون تعريف و اکثراً هم متکي به سلائق مديران سينمايي که هر کدام، نظري دارند و عقيده اي و با تعويض اين يکي و آمدن آن ديگري، سياست هاي سينمايي هم کلا عوض مي شود و ... !

در طي اين سالها که تب گرفتن اين مجسمه طلايي به جان سينماي ايران افتاده، هر سال، شيوه اي و روشي براي انتخاب فيلمي که بايد براي اسکار بفرستيم در پيش گرفته شده. يک سال، يک هيات منتخب از اهالي خانه سينما اين کار را انجام دادند، يک سال گروهي از اهالي خانه سينما و معاونت سينمايي، گاهي يک شورا اين کار را بر عهده گرفته و گاهي هم همچون اتفاقي که سال گذشته افتاد، معاونت سينمايي وزارت ارشاد و معاونت محترم مربوطه، دو نفري نشستند و دوختند و انتخاب کردند و فرستادند، بي آنکه نظري از کسي بخواهند و کسي را در اين قضيه دخيل کنند و مسائل جلوي پاي حضور فيلم «بدرود بغداد» ساخته مهدي نادري در اسکار را هم يک تنه از پيش رو برداشتند.

يعني يکي از شرطهاي لازم براي حضور اين فيلم در مراسم اسکار که «اکران شدن در کشور توليد کننده فيلم» را اين گونه حل کردند که چون اين فيلم تا آن زمان، در ايران اکران نشده بود، يکي دو سالن سينما را موظف کردند که فيلم مورد نظر را چند روزي نمايش بدهد و تمام! البته نتيجه هم از دور معلوم بود: هيچ!

امسال قرار است براي چندمين سال متوالي، فيلمي از ايران به عنوان نماينده اي از اين سينما، به آکادمي اسکار معرفي شود. تا کنون که شنيده ها و حرف و حديث ها پيرامون اين ماجرا و نحوه انتخاب يک فيلم از ميان فيلمهاي اکران شده امسال فراوان بوده، اما هيچ خبر قطعي و جدي در اين باره به گوش نرسيده.

گويا امسال نيز، مديران دولتي سينما، تصميم دارند اين کار را نيز، همچون سال گذشته، يک تنه بر دوش بکشند و خود، آنچه را مي پسندند به عنوان نماينده ايران به اين رقابت بفرستند. مهم نيست، اين هم سياستي است که چون قانون خود را در سازوکار آن دخيل مي داند، لاجرم قانوني است و غير قابل اعتراض!

اما همه آنچه گفته شد، در برابر مساله اي مهمتر، کمرنگ و بي ارزش به نظر مي رسد. اين سالها، سالهاي خوبي براي سينماي ايران نيست. از يکسو، آمار فروش فيلمها در سالنهاي سينما نگران کننده است و زنگ خطر ورشکستگي، براي بسياري از صاحبان سينماها و تهيه کنندگان و دست اندرکاران سينما به صدا در آمده. فيلمها در ويدئو کلوپ ها نمي توانند مخاطبان خود را جذب کنند و بازار فيلمهاي کپي شده و دي وي دي هاي ارزان قيمت با تعداد زيادي فيلم در يک دي وي دي، رونق بازار فيلمهاي رسانه اي را از بين برده. بليت سينماها گران شده و بالا رفتن هزينه هاي زندگي، در قدم اول، تفريحات سالم و در راس آنها سينما را از سبد زندگي مردم حذف کرده.

شکاف ميان معاونت سينمايي و خانه سينما بيشتر از پيش شده و اين يکي قدرت دولتي خود را ملاک بر حق بودن خود مي داند و آن ديگري، داشتن طيف وسيعي از دست اندرکاران سينما را دليل قدرتمند بودن خود.

اما واقعا در ميان اين بازار مکاره، فرستادن يک فيلم به آکادمي اسکار چه ارزشي مي تواند داشته باشد؟ البته هيچکس منکر ارزشهاي اين انتخاب و تبعات خوب آن در عرصه هاي جهاني و بالا رفتن شان سينماي ايران و اينطور چيزها نيست، اما همه اين اتفاقات خوب، زماني داراي ارزش و اهميت است که پيش از هر چيز، باعث بروز اتفاقات خوبي در داخل ايران و در درون سينماي ايران باشد.

ما بيشتر از آنکه به گرفتن يک جايزه (که هنوز ملاک مشخصي براي ارزشگذاري آن نداريم و نمي دانيم که بايد دوستش داشته باشيم يانه! ) محتاج باشيم، به حل مشکلات اين سينما محتاجيم. به اينکه به جاي حب و بغض هاي گروهي و صنفي، فضايي آرام ايجاد کنيم تا بتوانيم مشکلات خودمان و سينماي مان را بيشتر و بهتر ببينيم و در راه حل آنها قدم برداريم. جايزه سينماي ايران، بردن يک مجسمه طلايي نيست، جايزه اش، نشستن و حرف زدن و پاک کردن تمام مشکلاتي است که اهالي سينماي ايران و به تبع آن، سينماي ايران با آنها دست به گريبان است. بردن يک جايزه سينمايي، در قدم اول، افتخار کارگردان و تهيه کننده و بازيگران آن فيلم است و بعد از آن، مديران سينمايي، اما برنده شدن در اين رقابت، چه گرهي از مشکلات سينماي ايران باز مي کند؟ مي تواند سينماهاي خالي ما را پر کند؟ مي تواند از ورشکستگي تهيه کنندگان سينما جلوگيري کند؟

مي تواند فيلمهاي لوده و مسخره اي که تنها به اميد فروش بيشتر ساخته مي شوند را، به فيلمهاي محترمانه تر و ارزشمندتر تبديل کند؟ مي تواند آتيه اهالي سينما را تامين کند و به آنان انگيزه تلاش بيشتر و توليدات بهتر را بدهد؟ هر چند که ميدانم جريان انتخاب فيلم امسال براي اسکار هم، شکاف ميان اهالي سينمارا بيشتر از قبل خواهد کرد.

مي خواهيم فيلمي براي آکادمي اسکار بفرستيم و بالاخره يک فيلم اين شانس را خواهد يافت. مي فرستيمش. خوشبينانه، برنده هم بشويم، يک فيلم اسکاري داريم که عوامل فيلم و مديران سينمايي، پز آن را خواهند داد و با آن عکس خواهند گرفت. خب، بعدش؟!

با اين جايزه، همه مشکلات سينماي ايران يک باره حل خواهد شد؟ کدورت ها از ميان خواهد رفت و به باغها گل خواهد روييد و همه جا گل و بلبل خواهد شد؟ من به اين فکر مي کنم که ما بيشتر از جايزه اسکار، به شاخه گلي نياز داريم که مهرباني و عطوفت را به سينماي ايران برگرداند و مهرباني را به اين جماعت دلگير و پريشان هديه کند. جايزه اي که ما اين روزها در سينماي خودمان به آن نياز داريم، جايزه اسکار نيست، مهرباني است. اسکار هم گرفتيم، بيشتر خوشحال خواهيم شد، اما الان، کمي به رفاقت نياز داريم... و کمي بيشتر به محبت. همين !