10 دليل براي زلزله اقتصادي در سال 2012

* محسن طلايي سفير اسبق ايران در ژاپن

کد خبر: ۳۵۹۱۱

تاریخ: ۰۲ شهريور ۱۳۹۰ - ۰۱:۰۸

27 مردادماه سال جاري براي بازار جهاني طلا روز عجيبي بود. قيمت طلا با هر اطلاعات منفي اي در اروپا و آمريکا افزايش معني داري را تجربه مي کرد و در افزايش تقريباً لحظه اي قيمت طلا به اونسي 1825 دلار هم رسيد. افزايشي که تداوم آن همچنان قابل پيش بيني بود و نشان داد که جهاني که در آن زندگي مي کنيم تا چه ميزان نگران از تحولات منفي اقتصادي آينده است و سرمايه تا چه حد آماده است تا ريسکهاي باورنکردني حمايت از دارايي ها را در مقابل شوکهاي خارجي در راه را با هر قيمتي پوشش دهد. اکنون و بيش از گذشته اين پرسش مطرح است که حد اين حساسيتها براي آينده نزديک کجاست؟ و اينکه آيا همچنان بايد در انتظار شوکهاي تازه اي بود؟

اگرچه نمي توان با يقين کامل به اين پرسشها پاسخ گفت، ولي به دلايل عديده از جمله شرايط سياسي شديداً انتقالي آمريکا تا انتخابات رياست جمهوري اين کشور بايد در انتظار روزهاي نگران کننده تري بود. نگراني هايي که بسياري معتقدند سال 2012 را بايد نقطه اوج آن دانست. شواهد طوفاني تمام عيار در گرد و غبار جاري بخوبي قابل مشاهده است و 10 مورد مهمتر آن در ذيل خلاصه مي گردد.

1 - اولين و مهمترين دليل قطعاً به پيش بيني رشد اقتصادي آمريکا و اتحاديه اروپايي باز مي گردد. تمامي شواهد و شاخصها گوياي آن است که شتاب رشد اقتصادي غرب همچنان مي تواند کاهشهاي بيشتري را براي آينده تجربه کند.

2 -آمريکا در اوج نگرانيهاي ناشي از رکود و بحران تازه در نظام اقتصادي اش و جهان، هر چه داشت روي ميز گذارد و اعلام کرد که براي مدت دو سال تا نيمه سال 2013 نرخهاي بهره را همچنان پايين و نزديک صفر نگاه خواهد داشت. با چنين شرايطي براي اين پرسش مهم که در صورت بروز رکود و بحراني تازه، سياست پولي و بانک مرکزي آمريکا چه خواهند کرد؟ پاسخ روشني وجود ندارد، جز پناه به بازار طلا: کاري که تقريباً بيشتر بانکهاي مرکزي در جهان ظاهراً مشغول آن هستند.

3 - پيش از بحران اقتصادي سال 2008 ، افزايش قيمت مواد غذايي در جهان تا مرز نگرانيها و به نوعي قحطي در بخشهاي مهمي از جهان به پيش رفت. اکنون جهان مجدداً شاهد همان شرايط است.

4 - شاخص فلاکت اقتصادي (مجموع نرخ تورم و بيکاري) اخيراً در آمريکا به بالاترين حد خود در 26 سال گذشته رسيده و احتمال افزايش آن کاملاً بالاست.

5 - کوچکترين اميدي به بهبود نرخ بيکاري در آمريکا و بخشهاي بزرگي از اروپا به چشم نمي خورد.
6 - نظرسنجي ها نشان مي دهد که در آمريکا به رغم افزايش قيمتهاي بالاي مواد غذايي و سوخت و... از هر 10 نفر 9 نفر معتقدند که دستمزدها و حقوق آنان افزايش نخواهد يافت.

7 - صنايع کوچک و متوسط در وضعيت نگران کننده تري قرار گرفتند. موتور محرکه موردنظر خوب کار نمي کند و اين صنايع به آرامي در حال از دست دادن صبر و توان مقاومت خود در قبال شرايط جديد هستند. واقعيتي که مي تواند عامل مؤثر موج جديد بيکاريها در سال 2012 باشد.

8 - با روندهاي جاري بحران بدهيها در هر دو سوي آتلانتيک، روند عميق تري را براي سالهاي آينده تجربه خواهد کرد.

9 - کاهش برنامه ريزي شده و ناگزير ارزش دلار اکنون کمتر مورد ترديد صاحب نظران جهاني است. بر خلاف يوآن چين که به سوي افزايش ارزش تحت فشار يک طرفه است، دلار آمريکا براي کاهش ارزش از سوي مسؤولان آمريکايي تحت فشار است.

10 - علاوه بر همه اين عوامل، به رفتار طلبکاران جهاني نيز بايد توجه کرد. تنش در روابط چين و آمريکا با وخامت اوضاع اقتصادي در آمريکا و سقوط ارزش دلار و رتبه اعتباري اين کشور قطعاً تغيير مي يابد و اين همان عاملي است که مي تواند از ظرفيت جهاني مديريت بحرانهاي در راه براي سال 2012 باز هم بکاهد.