آسيب شناسي اجراي برنامه تلويزيوني "ماه عسل" ؛

تلویزیون فکری به حال این "مجریان خودستا" بکند!

گاهي آنقدر خودش را در مقام قهرمان باور مي کند که گاهي رسالت خود را که تنها روايت و نمايش دقيق و بي غرض قصه آدم هاي برنامه اش، کمک به آنها در قصه گويي صحيح آن هم در مقام مجري برنامه است فراموش کرده و با تکه پراني هاي سياسي غير عرف و غيرآگاهانه در رسانه ملي، خود را در مقام حلال و منتقد مسايل کلان سياسي مملکت قلمداد مي کند!

کد خبر: ۳۶۷۱۵

تاریخ: ۰۸ شهريور ۱۳۹۰ - ۱۶:۲۲

اپيدمي و تب استفاده از مجريان لوسِ مثلاً خوش تيپِ مثلاً امروزي چند سالي است رسانه ملي را فرا گرفته و اخيراً با رويکرد سيما در ساخت برنامه هاي پر مخاطب اين مسأله کمي پررنگ تر شده است.

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر "انتخاب"؛ رنامه هايي که في نفسه برنامه هاي خوبي هستند مي توانستند باشند! - اما به دليل ناپختگي مجريان و داشتن اهداف شخصي از سوي آنها بجاي داشتن اهدافي در راستاي برنامه اين مجموعه ها برخلاف ادعاشان بشدت شکست خورده اند. مجرياني که با تمام قوا يک تنه ريشه برنامه را مي خشکانند و تا حد ممکن برنامه را از منظر اجرا به ابتذال مي کشانند.

سردمدار اين اتفاقات بي شک فرزاد حسني است، کسي که چندين سال پيش به مدد برنامه کوله پشتي براي خود مخاطبان کاذب فراواني دست و پا کرد. شاخصه اين قبيل برنامه ها که بعداً مدل هاي مختلف آن ارائه گرديد در نگاه اول تفاوت دکور برنامه، نحوه اجرا و نوع مهمانان آن در قياس با برنامه هاي روتين و مشابه است. برنامه هايي که از همان تيتراژ سعي دارند به هر شکلي شده بفهمانند و اعلام کنند که متفاوتند و متمايز. اما اين تازه شروع ماجرا و قسمت خوشايند اين اتفاق است.

داستان از زماني آغاز مي شود که تيتراژ برنامه تمام شده و مجري عزيز از ظن خود مديريت برنامه را بر عهده مي گيرد.

در برنامه هاي از اين دست که همين اواخر پيش از «ماه عسل» برنامه «جمع ما» با اجراي آزاده نامداري نيز به طرز وحشتناکي به دام آن گرفتار شد برنامه هايي است که مجريان آن به هر دليلي گمان مي کنند حق و حقوقي بيش از ديگر مجريان برنامه هاي تلويزيوني دارند و بي پروا به هر هنجار و عرف حاکم بر فضاي رسانه تجاوز کرده و اين گستاخي نچسب را به حساب اجراي متمايز خود مي گذارند.

اين برنامه ها که عموماً در قالب «ريلتي شو»ها به نمايش در مي آيند، برنامه هايي هستند آزمون پس داده که در تمام دنيا از پر بيننده ترين برنامه هاي شبکه هاي تلويزيوني محسوب مي گردند. نمونه بارز آن «آمريکن ايدول» يا نمايش «اپرا وينفري» و نمونه موفق ايراني آن «ببخشيد شما» با اجراي مهران مديري است.

قصه آدم هاي واقعي

در اين برنامه ها قهرمانان قصه آدم هاي ويتريني نيستند، بلکه مردم کوچه و خيابان به معني واقعي کلمه اند. انسان هايي که در کنار ما زندگي مي کنند و داستان زندگي شان را فقط خودشان مي دانند. اين است که وقتي اين آدم ها برايمان قصه زندگي شان را تعريف مي کنند به دقت گوش مي دهيم و از اين که در زندگيشان سرک مي کشيم لذت مي بريم، چرا که اين سرککشي، جزئي از لذات روزانه زندگي ماست. همانطور که در تاکسي وقتي دو فرد غريبه دارند داستان هاي زندگي شان را براي يکديگر تعريف مي کنند آن را با دقت تمام گوش مي دهيم و اگر به هر دليل جزيي ازآن را نتوانيم بشنويم، حسرت مي خوريم.

فارغ از اين حس ذاتي، شنيدن قصه آدم هاي بي نام و نشان که قهرمانان بزرگي در زندگي خودشانند و هر کدام در گوشه اي از همين مملکت براي خودشان کمتر از اسطوره هاي داستان ها نيستند خود جاذبه اي ديگر دارد. با اين حال اين همه پتانسيل آنچنان از سوي مجريان کار نابلد به دلايل شخصي و خودخواهانه به حاشيه مي رود که تنها تأسف فراواني از حرام شدن اين همه سوژه هاي جذاب باقي مي ماند.

مجريان جوان اين برنامه ها آنچنان جذابيت قهرمان برنامه و قصه زندگي اش را در برنامه رقيب خود مي بينند که از هيچ سعي و کوششي در جهت نشان دادن و حضور خود به بيننده دريغ نمي نمايند و اين مسأله تا آنجا پيش مي رود که گاهي مجري به تمسخر و تخريب قهرمان برنامه خود مي پردازد. از حرف هاي بي ربط زدن، تکان هاي زياد دست، نگاه هاي افراطي به دوربين، پوشيدن شلوارهاي لي و جين در رسانه ملي تا صحبت هاي بلند با عوامل پشت صحنه همه و همه در جهت ابراز وجود براي مخاطب و واکنشي منفي در برابر جذابيت مهمانان برنامه است.

گناه مجري

در اين ميان گناه حرام کردن اين سو ژه هاي ناب توسط احسان عليخاني با سابقه چند ساله اش در ويژه برنامه هاي اين تيپي ماه رمضان قطعاً بيشتر و نابخشودني است. با اينکه مهمانان امسال او داستان هاي جذابتري دارند و خودشان هم نسبت به مهمانان برنامه هاي سال قبل دوست داشتي تر و قهرمان ترند و با وسواس بهتري انتخاب شده اند، ولي سياست بسيار اشتباهي که عليخاني در پيش گرفته سبب شده تا فضاي برنامه تا حد يک برنامه به شدت معمولي سقوط کند.

بخشي از اين اشتباهات فاحش بطور مشهودي به دليل تقليد کورکورانه از اجراي فرزاد حسنيِ چند سال پيش در اين گونه برنامه هاست که سعي مي کرد با حاضر جوابي ها و اظهار نظر هاي بي موقع و بی حرمتی ها و پررویی ها و تلاش تمام عیار برای اثبات دانش و نظرات ناب و نشان دادن چشمان رنگی و شخصی کردن برنامه تا معرفی پسرخاله و مامانم اینا در برنامه زنده تلویزیونی، حضور خود را نشان دهد، غافل از اينکه خود او پس از مدتي با بلوغ رسانهاي که پيدا کرد با هوشياري از آن فضا فاصله گرفت .

همين چند روز پيش بود که در برنامه ماه عسل زني که به دليل سرطان پايش را از دست داده بود و در دانشگاه در رشته پزشکي از ممتازان دانشگاه بود و حالا براي خودش پزشک حاذقي شده بود از ترک شوهرش در هنگام بيماري اش مي گفت و با بغض شديدي از عشق بي اندازه اش به او مي گفت، طوري که هر مخاطبي را متأثر مي کرد. در اوج اين فضاي ناب و حزن انگيز عليخاني با آن لبخند هاي صدادارش (! ) بلند رو به عوامل پشت صحنه کرد و گفت آقا يه وقت مجري عطسه اش بگيره بايد چيکار کنه. من الان عطسه ام گرفته! بريم يه بخش از برنامه رو ببينيم شايد من عطسه کنم... و اين حرف هاي عجيب را با چنان شعف و سر خوشي بيان مي کرد که گويي تا آن لحظه با مستربين در خصوص خاطرات پشت صحنه اش مصاحبه مي کرده.

يا موقعي که مردي با حسي نوستالژي از ميزان مهريه زنش مي گويد که مثلاً چند ده سال قبل چند صد هزار تومان مهريه زنش بود و فضاي برنامه فضاي وصف عشق و وفاداري است رو به عوامل پشت صحنه مي گويد آقايونِ نزولخور پشت صحنه سريع حساب کنن اونقدر مهريه الان ميشه چقدر؟ و وقتي با سکوت معنا دار آنها مواجه مي شود، ادامه مي دهد نزولخور نداريم اينجا؟ و دوباره آن خنده هاي عجيب را که تمام دندان هايش شمارش مي شود، چاشني مثلاً هوش و بداهه اش مي نمايد.

به گزارش سرویس فرهنگ و هنر "انتخاب"؛ عليخاني در اجرا آنقدر حواسش به خودش و تحميل خودش است که گاهي خط و ربط برنامه را گم مي کند و در مقام کسي که بايد برنامه را مديريت کند تا رشته قصه پاره نشود خود آنقدر به بيراهه مي رود و نقطه گذاري و فاصله گذاري هاي اشتباهي انجام مي دهد که برگشت راوي و قهرمان قصه به سر خط روايت زندگي اش غير ممکن مي شود.

در برنامه اي که بازماندگان سقوط هواپيماي اروميه داستان زندگي شان را مي گفتند، آنقدر لحظه به لحظه حرف بي ربط زد و سؤال بي ربط کرد که ديد راوي چند دقيقه اي است دارد يک جمله را در لابلاي حرف هاي او مرتباً عينا تکرار مي کند و وقتي از راوي قصه پرسيد، آيا واقعاً اينها چند بار اتفاق افتاده است، راوي قصه در جواب مي گويد نه، شما نمي گذاريد اين جمله به آخر برسد!

گستاخي به مهمانان

از ديگر شواهد موارد مطرح شده، گستاخي مجري نسبت به مهمانان است. وقتي پرده سن براي مجري محترم برنامه باز مي شود و او از روي فرش قرمز به داخل سن گام بر مي دارد، گاهي تا مدت مديدي سرگرم خودش و تنظيم پاچه هاي شلوار و آستين ها و گاهي مراسم غبارروبي از لباس هايش است و مهمانان برنامه مات و مبهوت به او خيره شده تا شايد از صرافت خودش بيفتد و برنامه را شروع کند.

گاهي نيز براي آنکه از اول خود و حضورش را تحميل کند به مهمان بيچاره که سلام کرده طوري گير مي دهد، چرا سلام مي کني که گويي کار غير متعارف يا اشتباهي انجام داده است و مي گويد مگر بدون سلام کردن نمي تواني شروع کني و... و بي پروايي خود در برابر دوربين هاي برنامه زنده را از همان ابتدا به ابزاري براي سرکوب مهمانانش که همگي براي اولين بار فضاي تلويزيون را تجربه مي نمايند، بدل مي کند.

مثلاً همین امروز در برنامه ای که برادر مرحوم داداشی را دعوت کرده بود، وقتی از او پرسید"در مقابل این فرهنگ بد قداره کشی چه باید کرد"، پاسخ شنید که "باید به فرهنگ پهلوانی بازگشت" در این لحظه مجری بانمک برنامه گفت که "اینها که همه شعار است"، گویی توقع داشته عملاً به جناب ایشان نشان دهد باید چگونه پهلوانی را به جامعه بازگرداند!

يا ساختارشکني هايي با اصرار فراوان بر تکرار لغات خارجي، که مثلاً يکسره بجاي پيامک بگويد اس ام اس يا به زني که در اوج احساس از ترک همسرش در هنگام نياز به او مي گويد مجري برنامه با شنگولي خاصي مي گويد آن زمان که ديس کانکت شديد را مي گوييد! همه و همه براي تاکيد بر آن تمايز کاذب و مخرب ميان مجري و ديگر مجريان ديگر برنامه هاست.

عليخاني آنقدر حواسش به تحميل خود و قهرمان سازي از خودش است که هر ازگاهي با همان گستاخي ناخوشايند حتي براي عوامل پشت صحنه نيز حضورش را به بهانه هاي فني به رخ مي کشد و مثلاً در اوج قصه گويي مهمان برنامه بي مقدمه رو به عوامل پشت صحنه مي گويد چه وقت نماي از بالاست و کلوزآپ بگيريد! و اينگونه گاهي براي پر و بال دادن به خود و مطرح بودنش و حضور سرشارش در جميع جهات(! ) تلاش مي کند که از سر ناداني ازگل به خودي زدن هم فرو گذار نمي کند.

از همه ی اين ها بدتر گاهي آنقدر خودش را در مقام قهرمان باور مي کند که گاهي رسالت خود را که تنها روايت و نمايش دقيق و بي غرض قصه آدم هاي برنامه اش، کمک به آنها در قصه گويي صحيح آن هم در مقام مجري برنامه است فراموش کرده و با تکه پراني هاي سياسي غير عرف و غيرآگاهانه در رسانه ملي، خود را در مقام حلال و منتقد مسايل کلان سياسي مملکت قلمداد مي کند!

او در برنامه اش به تقلید سخیف از برنامه های مشابهش در خارج از کشور، تا می تواند حرف ها و موضع گیری های ضعیف و کودکانه ی خود را مطرح می کند و کاری با حرف میهمانانش ندارد. سخنانی که شاید در یک جمع دوستانه چند نفره با حضور مامانم اینا و .... نیز چندان حائز توجه نباشد، اینک به گوش میلیون ها ایرانی می رسد تا آرزوی این جوان پرمدعا، بیش از این ماند سنوات گذشته به باد نرفته باشد.

البته شاید این همه گستاخی و اعتماد به نفس کاذب، ریشه در برخورد همواره اغراق آمیز مردم با این دسته از مجریان دارد. قطعاً برخورد های پر از اغراق مردم در ساخت چنین شخصیت خودستایی نقشی اساسی داشته است. اساساً دیدن افراد تلویزیونی در خیابان برای مردم بسیار جذاب است. حتی اگر آن فرد یک مجری با چنین مشخصاتی باشد. انقدر از او تعریف و تمجید های دروغین و به به و چه چه های کذب می کنند که امر بر جوانانی چون او مشتبه می شود و به قطع مطمئن می شوند که فرد مهمی هستند، می توانند  با وجود ضعف شدید اطلاعات، در هر موردی اظهارنظر کنند، هر آنچه می خواهند در برنامه زنده تلویزیونی بگویند و مهمانان را به باد تمسخر و کنایه بگیرند...

مشکل اساسی ماه عسل

این مجری جوان مسيرش را بد جوري گم کرده و به بيراهه رفته است. اقبال نسبي برنامه هم نه به مدد اجرا، که به مدد ساعت پخش برنامه و مهمانان بکرش است. بماند که حالا نمايش آدم هاي رنج ديده، انسان هايي که روي صورتشان اسيد پاشيده شده و در اوج جواني اين چنين قرباني شده اند، يا انساني که براي هيچ کجاي زندگي اش کم نگذاشته ولي با اين حال تنها راه زنده ماندنش براي مبارزه با سرطان قطع پايش بوده و... درست قبل از افطار و با زبان روزه کار صحيحي است يا نه.

مشکل ماه عسل با تمام محاسن و نقاط قوتش در اين است که عليخاني اصلاً نمي تواند با مهمانانش ارتباط برقرار کند و براي خوشايند همنسلان بيننده اش که مخاطب عام اين برنامه هم نيستند بيشتر سعي در ايجاد فاصله بين خود و مهمانانش مي نمايد و مثلاً به پير زني که حداقل سه برابر سن او را دارد و از يکي از توابع روستاهاي اطراف يکي از شهرستان هاي کوچک خراسان آمده و لهجه اش به سختي قابل درک است مرتبا مي گويد فدات شم! يا پير مردهايي که بايد احترامشان را بشدت نگه داشت و شهري برايش احترام قائلند را با اسم کوچک صدا مي زند.

از اين رو عليخاني خود به بزرگترين معضل برنامه اش در برقراري ارتباط او با مهمان و مهمانان با مخاطب با مهمان بدل مي شود. او در اکثر مواقع تلاشش بر اين است که براي مخاطب از مهمانان برنامه اش جذاب تر باشد و از منظر مخاطب برنامه قهرمان هميشگي برنامه مجري باشد نه مهمانان موقر و قابل احترامش. شايد از همين روست که او براي خود صندلي چرخان سفيد با ارتفاع بيشتري گذاشته و مهمانانش را روي صندلي سياه و ثابتي در ارتفاع کمتر مي نشاند! حيف.