چرا نماینده ایران از اسکار حذف شد؟

اسکار سال‏‌هاست که رویداد مهمی در هنر هفتم است، سینمای ایران هم به یمن حضور دو فیلم «فروشنده» و «جدایی نادر از سیمین» چند سالی می‏‌شود که افتخار اسکاری بودن را با خود یدک می‏‌کشد. قبل از برگزاری این جایزه، در سینمای ایران جنب و جوشی برای معرفی فیلمی از ایران به اسکار راه می‏‌افتد و بعد از هر انتخاب مانند هر گزینش، قطاری از انتقاد و ستایش راه می‏‌افتد.

کد خبر: ۳۸۳۶۴۴

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۶ - ۲۰:۴۰

از اولین باری که ایران فیلمی را برای حضور در اسکار معرفی کرده 39 سال می‏‌گذرد و در این مدت تاکنون 25 فیلم به عنوان نماینده سینمای ایران به آکادمی اسکار معرفی شده است.«دایره مینا» ساخته داریوش مهرجویی در سال 57 نخستین اثر و مستند «باد صبا» ساخته آلبرت لاموریس در سال 58 دومین نماینده ایرانی در اسکار بود. بعد از آن هم 16 سال نماینده‏‌ای از ایران به اسکار معرفی نشد تا این که در سال 73 فیلم «زیر درختان زیتون» عباس کیارستمی نماینده ایران در اسکار شد و بعد هم این قطار فقط چند بار متوقف شد و ایران فیلمی را به این رویداد معرفی نکرد. اما آخرین فیلمی که به اسکار معرفی شد، فیلم«نفس» نرگس آبیار بود.

برادرم خسرو، ساخته احسان بیگلری، بیست و یک روز بعد محمدرضا خردمندان، خانه‏‌ای در خیابان چهل و یکم حمیدرضا قربانی، رگ خواب حمید نعمت‏‌الله، لاک قرمز سیدجمال حاتمی، ماجرای نیمروز محمدحسین مهدویان، مالاریا ساخته پرویز شهبازی، وارونگی بهنام بهزادی و ویلایی‏‌ها ساخته منیر قیدی فیلم‏‌هایی بودند که به همراه نفس جزو 10 انتخاب اول اعلام شدند، اما درنهایت فیلم نفس بیشتری رای را از سوی هیات انتخاب به دست آورد. این انتخاب از این جهت که برای اولین بار یک کارگردان زن از ایران به اسکار معرفی می‏‌شد، انتخابی قابل توجه بود، اما همین انتخاب هم انتقاداتی را به دنبال داشت. برخی نسبت به این انتخاب موضع گرفتند و می‏‌گفتند که فیلم‏‌های دیگری هم بودند که می‏‌توانستند در اسکار شرکت داشته باشند. اما امیر اسفندیاری سخنگوی هیات انتخاب فیلم‏‌ها برای اسکار به همراه دیگر اعضای این هیات تأکید کردند که فیلم «نفس» با توجه به تمامی مسائل و به‌درستی انتخاب شده است، آنها تا جایی که توانستند از این گزینش دفاع کردند و در مصاحبه‏‌هایی دلیل این انتخاب را گفتند.

امیر اسفندیاری، سخنگوی این هیات از این انتخاب دفاع کرده و دفاع جانانه‏‌ای هم از اعضای هیات انتخاب کرد و گفت که همه این افراد در سینما جایگاه محترمی داشته و افراد فرهیخته ما محسوب می‏‌شوند.

سیروس الوند، مجید انتظامی، محمد بزرگ‌نیا، کمال تبریزی، سید جمال ساداتیان، رسول صدرعاملی، جواد طوسی، رضا کیانیان و امیر اسفندیاری اعضای هیات انتخاب نماینده سینمای ایران به آکادمی اسکار بودند که همگی متفق‏‌القول بر این باور بودند که نفس می‏‌تواند نماینده شایسته‏‌ای از ایران برای حضور در اسکار باشد.

اسفندیاری دلایل این انتخاب را توضیح داده بود و گفته بود که هیات انتخاب بر‌اساس زبان فیلم، چگونگی ارتباط برقرار کردن فیلم با مخاطب جهانی و کیفیت فیلم‏‌ها تصمیم گرفتند. البته موفقیت‏‌های داخلی و خارجی فیلم‏‌ها نیز این میان تأثیر‏‌گذار بود. مجموع تمام این موضوعات باعث شد که فیلم «نفس» انتخاب شود.

در میان فیلم‏‌هایی که نام‌شان برای معرفی به اسکار معرفی شده بودند «ماجرای نیمروز» مهدویان هم حضور داشت، فیلمی که در جشنواره فیلم فجر جوایزی زیادی را از آن خود کرد و انگار عده‏‌ای انتظار داشتند که این فیلم نماینده ایران در اسکار شود اما بعد از اینکه فیلم دیگری اعلام شد، به حذف ماجرای نیمروز واکنش‏‌هایی صورت گرفت، اسفندیاری همان زمان در واکنش به انتخاب نشدن فیلم «ماجرای نیمروز‌» و معرفی نکردن آن به اسکار گفت: «به هیچ عنوان چنین توصیفی درباره اینکه حق فیلم «ماجرای نیمروز» نادیده گرفته شده است صحت ندارد. «ماجرای نیمروز» از دیدگاه هیات انتخاب فیلمی خوب، مهم و قابل اعتنا بود.» اما درنهایت این فیلم نفس بود که اکثریت آرای هیات انتخاب را برای حضور در اسکار کسب کرد و نماینده ایران برای اسکار معرفی شد، معلوم نیست که اگر فیلم دیگری از ایران به این رویداد معرفی می‏‌شد می‏‌توانست در گردونه رقابت بماند یا نه.

فیلم نفس در میان 92 فیلم دیگر امسال برای حضور در شاخه بهترین فیلم خارجی جوایز سینمایی اسکار به این آکادمی معرفی شدند، اما 9 فیلم این اقبال را داشتند که به دور بعدی رای‏‌گیری اسکار بروند، 9 فیلم که «نفس» از ایران در میان آنها جایی ندارد.

«یک زن شگفت‌انگیز» سباستین للیو از شیلی، «خالی از عشق» به کارگردانی اندری زویاگینتسف از روسیه، «محوشدگی» به کارگردانی فاتح آکین از آلمان، «از جسم و روح» به کارگردانی ایلدیکو انیادی به نمایندگی از مجارستان، «خوشبختی» الن گومه از سنگال، «میدان»ساخته روبن اوستلوند از سوئد، «توهین» زیاد دوئیری از لبنان، «فاکس ترات»به کارگردانی ساموئل مائوز از رژیم صهیونیستی و «زخم» ساخته جان ترنگوو به نمایندگی از آفریقای جنوبی ۹ فیلمی هستند که در رقابت شاخه بهترین فیلم غیرانگلیسی اسکار ۲۰۱۸ باقی ماندند.

نامزدهای نودمین دوره جوایز سینمایی اسکار روز ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸ (سوم بهمن) اعلام خواهند شد و مراسم اعطای جوایز این رویداد مهم سینمایی نیز روز چهارم مارس (۱۳ اسفند) برگزار خواهد شد.

منبع: جامعه فردا