شان استون از چرایی سفرش به ایران می گوید

جلسه مطبوعاتي او با حضور خبرنگاران رسانه‌هاي مختلف با يك روز تاخير در دفتر علي شاه حاتمي برگزار شد. مترجم او نادر طالب زاده بود.

کد خبر: ۳۸۳۹۳

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۳۹۰ - ۰۱:۴۵

شرق نوشت: جلسه مطبوعاتي او با حضور خبرنگاران رسانه‌هاي مختلف با يك روز تاخير در دفتر علي شاه حاتمي برگزار شد. مترجم او نادر طالب زاده بود.

شاون استون در آمريكا هفت فيلم مستند ساخته كه تهيه‌كنندگي پنج فيلم نيز از اين مجموعه را بر عهده داشته است.

فيلم آخر او «gray stone» درباره تعدادي از فيلمسازان است كه براي تحقيق سري به يك آسايشگاه رواني مي‌روند كه در آن بسياري از كارهاي خشن، آزاد است و جزو روال معمول شده است. اما آنها درمي‌يابند كه در اين مكان تنها نيستند. يكي از بازيگران اين فيلم مستند سال 2011 پدرش اليور استون است.

حضور او در ايران مي‌تواند مقدمه‌اي براي ساخت فيلم رومي درباره زنگي مولانا باشد، در عين حال او مشغول خواندن سناريوهاي ايراني ديگري است كه به شركت-Real Night -توسط چند مسلمان از كشورهاي ايران و پاكستان ساخته شده است – ارايه شده است. يكي از اين فيلمنامه‌ها «امپراتور عشق» درباره بلال حبشي است كه بهزاد بهزادپور آن را نوشته است.

او كه پيشتر اعلام كرده بود مقدمات دعوت از پدرش فراهم شده است در اين نشست اعلام كرد: ما در آمريكا فقط ايراني‌ها را انگشت‌نگاري نمي‌كنيم، همه را انگشت‌نگاري مي‌كنيم و فقط عليه ايران نيستيم. پدر من درصدد آمدن به ايران نيست. اين اشتباهي در انتقال بود. او فعلا نمي‌خواهد بيايد و اگر دعوت شود، مي‌آيد. من اينجا هستم چون شركتNight Real، من را دعوت كرد.

استون در مورد نامه‌نگاري‌هاي صورت گرفته از دفتر استون با ايران براي ساخت فيلم در مورد محمود احمدي‌نژاد در سال 1386 و پاسخ‌هاي جواد شمقدري، مشاور هنري آن موقع گفت: «سفر من به ايران ارتباطي به آن نامه‌نگاري‌ها ندارد و وقتي شنيدم آن موقع پدرم مي‌خواهد به ايران بياید، قصد داشتم من هم همراه او بيايم. از آن موقع به دنبال آمدن به ايران بودم.»

بهرام حيدري، ميزبان شاون استون نيز در اين زمينه گفت: «مساله مستند رييس‌جمهور به اين ترتيب است كه خود آقاي رييس‌جمهور يا دولتي‌ها پيشنهاد ساخت اين مستند را قبول نكردند. اينكه گفته شده توليد چنين مستندي منتفي شد، نبايد به معناي بدي تعبير شود. چون دولت ايران گفته بود اين اثر نبايد ساخته شود. به همين خاطر پروژه منتفي شده است. استون پيشنهاد داده بود، دولت ايران مخالفت كرد و به جاي اين فيلم، پدر وي فيلم جرج بوش را ساخت.»
استون درباره شرايط فيلمسازي در آمريكا گفته است: «ما براي فيلمسازي در آمريكا فقط به دوربين نياز داريم و حتي گاهي به پول هم نيازي نيست. فيلمسازي در ايران مانند چين است. من از هر دو نوع فيلم‌هاي منفي كه عليه ايران در آمريكا به نمايش در مي‌آيد، آگاه هستم، چون مطبوعات آمريكايي به اين نوع فيلم‌ها علاقه‌مند هستند. مطبوعات آمريكايي فقط زماني دوست دارد در مورد ايران حرف بزند كه كسي دستگير شده باشد.»

در بخش اول این گفت‌و‌گو درباره دلایل حضورش در ایران اعتقادات سیاسی‌اش و چند نکته دیگر صحبت شد. گفت‌وگو با شاون استون بيشتر از آنكه تحت تاثير حضورش در ايران باشد، تحت تاثير نام پدرش و ساخت فيلمي مستند درباره احمدي‌نژاد قرار دارد و اين نكته كه آيا سرانجام او به ايران مي‌آيد يا خير؟ حضور اين سينماگر جوان كه سازنده پشت صحنه آثار سينمايي پدرش است و همچنان بازيگر فيلم‌هاي او كمتر از بعد سينمايي مورد توجه قرار گرفت. به خصوص كه او حتي كارگردانان ايراني نظير فرهادي و كيارستمي را نمي‌شناخت. دعوت از فيلمسازان معترض آمريكايي چندي پيش هم مطرح بود. جواد شمقدري، معاون سينمايي خبر داده بود كه براي جشنواره سينما حقيقت از مايكل مور، كارگردان هميشه معترض آمريكايي دعوت مي‌كنند. اين دعوت به گزارش عصر ايران با بازتابي در رسانه‌هاي آمريكايي روبه‌رو شد تا او را از حضور در ايران منع كنند. بايد منتظر ماند و ديد آيا اين حضور اتفاق مي‌افتد يا مانند آمدن اليور استون اول تاييد و بعد تعدیل مي‌شود.

‌انگار در اين مدت كوتاه شما شناخت زيادي نسبت به كشور ما پيدا كرديد به كدام شهرهاي ديگر قرار است، براي بازديد برويد؟

مكان‌هاي تاريخي مانند شيراز، اصفهان و... همچنين انجام تحقيقاتي درباره جن در برنامه‌ريزي‌ها هست. فيلم قبلي من با نام Graystone كه در مرحله (post-production) است در همين زمينه است. خيلي علاقه دارم اين فيلم را در ايران نشان دهم. چون از نظر سانسور يا مسايل ديگر مورد قبول اينجاست. اميدوارم اين اولين فيلم آمريكايي بعد از انقلاب باشد كه در ايران قرار است اكران شود.

‌اين تحقيقات درباره جن‌ها در ديدار با چه كساني انجام مي‌شود؟

با روحانيون نه جن‌گيرها.

بهنام حيدري: ما احترام زيادي براي قوانين ايران مي‌گذاريم، بنابراين دوست داريم طبق اين قواعد پيش برويم.

‌در اين مدت بيشتر به مكان‌ها توريستي رفته‌ايد. آيا در جريان مسايل و اتفاقات سياسي هم قرار گرفته‌ايد؟

پرسش سختي است. من دوست دارم با مردم صحبت كنم، اين اتفاق هر جايي كه مي‌روم، پيش مي‌آيد اما من دوست دارم با افراد سياسي و دولتمردان صحبت كنم.

‌چرا براي اين ديدارها برنامه‌ريزي نمي‌كنيد؟

وقت كم است.

بهنام حيدري: او و پدرشان از مخالفان سياست‌هاي آمريكا هستند و اين علاقه را دارند اما اين بار نه موقعيتش بوده و نه در برنامه‌ريزي‌هاي ما بوده است.

‌اين اتفاق حتي درباره مسوولان سينمايي هم ‌نمي‌افتد؟

پنجشنبه شب چنين ديداري با هنرمندان و مسوولان سينمايي تدارك ديده شده است.

‌چقدر در جريان مسايل سياسي ايران هستيد؟

اگر بخواهم صادق باشم، زياد درباره سينماي ايران نمي‌دانم و نيازمند اين هستم كه وقت بگذارم و مطالعه كنم تا هم بتوانم فيلم در ايران بسازم و هم با سينماگران ايران آَشنا شوم. ولي چند قسمت از مختار را ديده‌ام و همين‌طور شهرك سينمايي را. بيشتر فيلم‌هايي كه از ايران به كشور ما مي‌آيند، تصوير منفي از كشور شما را نشان مي‌دهند. تصويري كه چهره واقعي ايران نيست. من مي‌دانم ايران بزرگ‌ترين كشور تهيه‌كننده فيلم‌هاي سينمايي در خاورميانه است. من درباره فيلمسازان خوب ايراني هم شنيده‌ام و من آمده‌ام تا درها براي حضور فيلمسازان ديگر كشورها باز شود و آنان براي ساختن فيلم به ايران بيايند و ساخت توليدات مشترك آغاز شود.

‌كدام يك از فيلمسازان ايران كه در جهان شناخته‌شده‌تر هستند را مي‌شناسيد؟ كيارستمي، فرهادي.

نه، هيچ‌كدام.

‌چرا اين رسانه بيشتر مي‌توانست شما را در شناختن ايران كمك كند.

از كجا بايد اين فيلم‌ها را مي‌ديدم؟ من در جشنواره‌هاي كمي شركت كرده‌ام و در اولين فرصت هم به ايران آمدم. من وقتي جوان‌تر بودم به چين، تايلند يا كشورهاي ديگر مي‌رفتم و در آنجا با فيلم‌هايشان آشنا مي‌شدم. اينجا هم كه آمدم قرار است اين اتفاق بيفتد و انرژي سينماي ايران را هم حفظ كنم. ديدن فيلم از فرهنگي كه با آن آشنايي نداريد، خيلي سخت است. وقتي با فرهنگ كشور و مردمي آشنا مي‌شويد، راحت‌تر با فيلم ارتباط برقرار مي‌كنيد.

‌اين ديدن فيلم‌هاي ايراني قرار است كي اتفاق بيفتد؟

الان داريم برنامه‌ريزي مي‌كنيم كه فيلم‌هاي ايراني را ببينیم.

‌شما در فيلم‌هاي پدرتان حضور داشته‌ايد از متولد چهارم جولاي تا همين اواخر به روايت‌ اي‌.ام.دي.بي‌ در 12فيلم پدرتان بازي كرديد. در فيلمسازي هم به روش پدرتان مي‌خواهيد عمل كنيد؟

پدرم قطب و مرشد من در سينماست. در جرج بوش، الكساندرو... براي او بازي كردم و در اين فيلم آخر هم او براي من بازي كرد.

‌نگاه سياسي پدرتان را قبول داريد؟ و به همين منوال مي‌خواهيد فيلم بسازيد؟

نگاه سياسي من از نگاه سياسي پدرم آغاز شده، نكته‌هاي زيادي را از او ياد گرفتم. ولي من عقايد خاص سياسي خودم را دارم. همچنین من تجربيات، تحقيقات، دانش و آگاهي‌هاي خودم را دارم و دنبال مي‌كنم.

‌و اين عقايد سياسي چيست؟

من به دسيسه و توطئه اعتقاد زيادي دارم.

‌به زودي از ايران مي‌روید فارغ از زيبايي‌هايي كه مي‌گوييد در تهران ديده‌ايد، ايران را چطور معرفي مي‌كنيد؟

من تحت تاثير هنر ايراني قرار گرفتم. هنري با جزييات زياد كه در ساختن تابلوهاي نقاشي و حتي موزاييك‌ها مي‌توان آن را ديد يا تذهيب قرآن كه مملو از جزييات هنري است. اين جزييات را مي‌توان كاملا در سينماي ايران نيز دنبال كرد.

‌از هنر مدرن نيز ديدن كرديد؟

سينما، هنر مدرن است. اين تابلوهاي ديوار هم هنر مدرن است. ايراني‌ها از نظر من مردمان رمانتيكي هستند كه عاشقانه و شاعرانه به دنيا نگاه مي‌كنند.