اماراتي ها و واسطه گري براي ايران

کد خبر: ۴۴۱۴۱

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۰ - ۱۲:۲۳

اعتماد نوشت: بررسي آمار واردات كشور در هفت ماهه نخست سال جاري همچنان از صدرنشيني امارات در بازار واردات ايران حكايت دارد. اقلامي نظير گوشت، برنج، قند و شكر، گوشت و ذرت متاسفانه همچنان جزو اقلام عمده وارداتي به كشور هستند. واردات قانوني سيگار افزايش يافته و تقريبا در تمام فصول وارداتي، امارات جزو مبادي اصلي به شمار مي رود: در پوشاك امارات جزو مبادي اصلي واردات ايران است، در خودرو امارات صاحب رتبه است و در واردات سيگار باز هم امارات به چشم مي خورد، اين در حالي است كه اين كشور كوچك عربي، هيچ صنعتي در اين زمينه ندارد و مشخص است كه تنها نقش واسطه را بازي مي كند!

در واقع امارات متحده عربي از همسايگي با ايران سود خوبي به جيب مي زند.تراز بازرگاني خارجي جمهوري اسلامي ايران (بدون احتساب صادرات نفت خام و ساير موارد مندرج در توضيح كالاهاي غيرنفتي) در هفت ماهه سال 1390 با كسري 123/16 ميليون دلار مواجه بوده است. در اين مدت، تراز بازرگاني خارجي كشور (بدون احتساب نفت، گاز و خدمات) با 95 كشور دنيا، منفي و با 86 كشور ديگر مثبت بوده است. واردات كشور، در هفت ماهه سال 1390، به ميزان 20592 هزار تن، به ارزش 34521 ميليون دلار بوده است كه نسبت بمدت مشابه سال قبل، از نظر وزن 16/24 درصد و از نظر ارزش 20/4 درصد كاهش داشته است. شمش از آهن و فولاد غير ممزوج، با وزن بيش از 2 هزار تن و ارزش نزديك به 5/1 هزار ميليون دلار در صدر اقلام وارداتي قرار گرفته كه به تنهايي 10 درصد از وزن و نزديك به پنج درصد از كل ارزش واردات كشور را در هفت ماهه نخست امسال به خود اختصاص داده است. پس از آن دانه ذرت دامي با وزني نزديك به 2/2 هزار تن و ارزشي بالغ بر 828 ميليون دلار در رتبه دوم ايستاده است كه نزديك 10 درصد وزن و 4/2 درصد از كل ارزش واردات كشور از فروردين تا پايان مهر ماه را به خود اختصاص داده است. برنج با واردات 738 هزار تني با ارزشي برابر 629 ميليون دلار در رتبه سوم ايستاده و محصولات تخته گرم نوردشده از آهن با وزني بالغ بر 725 تن و ارزشي برابر 564 ميليون دلار چهارمين قلم عمده واردات در هفت ماهه نخست امسال است. قطعات گوشت پنجمين كالاي عمده وارداتي در اين مدت است كه به ميزان 89 هزار تن، 488 ميليون دلار ارزش داشته است. قطعات منفصله جهت توليد خودرو با ارزش 482 ميليون دلار، دارو به ارزش 476 ميليون دلار، كنجاله و آخال جامد از دانه سويا به ارزش 469 ميليون دلار، قند و شكر به ارزش 463 ميليون دلار و روغن خام سويا به ارزش 440 ميليون دلار در رتبه هاي ششم تا دهم اقلام عمده وارداتي در هفت ماهه نخست امسال جاي دارند.

امارات باز هم در صدر صاحبان بازار واردات ايران
قاره آسيا مجموعا 15254 هزار تن و 24 هزار ميليون دلار، قاره اروپا 4947 هزار تن و 7/9 هزار ميليون دلار، قاره امريكا 230 هزار تن و 579 ميليون دلار، قاره آفريقا 139 هزار تن و 1132 ميليون دلار و قاره اقيانوسيه 22 هزار تن و 89 ميليون دلار از واردات ايران را در هفت ماهه نخست امسال به خود اختصاص دادند.

بر اين اساس مي توان گفت حدود 70 درصد واردات در اين مدت از مبدا كشورهاي آسيايي، 28 درصد از مبدا كشورهاي اروپايي، حدود 2 درصد از كشورهاي امريكايي و باقي واردات هم (كمتر از يك درصد) از كشورهاي آفريقايي و واقع در قاره اقيانوسيه اتفاق افتاده است.

در قاره آسيا كشور امارات متحده عربي، در قاره اروپا كشور آلمان، در قاره امريكا كشور برزيل، در قاره آفريقا كشور مصر و در قاره اقيانوسيه كشور نيوزيلند به ترتيب با صادرات: 11191 ميليون دلار، 2281 ميليون دلار، 335 ميليون دلار، 38 ميليون دلار و 50 ميليون دلار بيشترين صادرات را به كشورمان داشته اند.

از مجموع پنج كشور اول صادر كننده كالابه كشورمان، تنها يك كشور يعني آلمان اروپايي است و باقي همه آسيايي هستند: امارات متحده عربي مثل هميشه در صدر مبادي واردات به كشورمان قرار دارد، پس از آن چين با واردات 1785 هزار تن با ارزشي بالغ بر 3998 ميليون دلار قرار دارد. كره جنوبي با واردات 1922 هزار تن كالابه ارزش 2682 ميليون دلار در رتبه سوم قرار گرفته است. آلمان در هفت ماهه نخست امسال 502 هزار تن كالابه ارزش 2281 ميليون دلار به ايران صادر كرده تا در رتبه چهارم مبدا واردات كشورمان قرار گيرد و تركيه با 1049 هزار تن صادرات به ايران به ارزش 1908 ميليون دلار در رتبه پنجم قرار گرفته است.

بر اين اساس امارات متحده عربي نزديك به 5/32 درصد، چين نزديك به 5/11 درصد و جمهوري كره 7/7 درصد، آلمان 6/6 درصد و تركيه 5/5 درصد از واردات به كشورمان را به خود اختصاص داده اند و ساير كشورهاي جهان روي هم 36 درصد باقيمانده را به خود اختصاص دادند. نكته آنكه سهم تمام كشورهاي جهان، تقريبا نزديك به سهم امارات از بازار واردات ايران است!

چه خودروهايي از امارات و عمان به ايران صادر شده است؟
واردات خودرو يكي از فصل هاي مهم واردات به كشورمان از سال 1384 تاكنون به شمار مي رود. در هفت ماهه نخست سال جاري 2780 دستگاه خودروي سواري به ارزش 445 ميليون دلار به كشور وارد شده است: به بياني به صورت ميانگين قيمت هر دستگاه خودروي وارداتي در هفت ماهه نخست امسال نزديك به 20 ميليون تومان بوده است. كره جنوبي، امارات متحده عربي و عمان رتبه هاي اول تا سوم صادر كنندگان خودرو به كشورمان را تشكيل دادند. 12697 دستگاه خودرو به ارزش 224619 هزار دلار از كره جنوبي، 4729 دستگاه خودرو به ارزش 134635 هزار دلار از امارات متحده عربي و 1368 دستگاه خودروي سواري به ارزش 24649 هزار دلار از كشور عمان به كشورمان صادر شده است. احتمالاخودروهاي توليد كمپاني كيا نظير اسپورتج، سراتو، موهاوي و... خودروهاي كره يي را تشكيل داده اند، اما با توجه به واردات خاكستري برند هاي اروپايي نظير ب. ام.و، بنز و پورشه، شايد واردات مربوط به كشورهاي حاشيه خليج فارس به اين برند ها اخصاص داشته باشد. خاصه آنكه برخي از انواع اين خودروها مثل ب. ام. و مدل ايكس-شش، به دليل توليد در ايالات متحده امريكا امكان واردات سفارشي براي ايران از طريق نمايندگي هاي رسمي را ندارد.

رشد 120 درصدي واردات سيگار
در هفت ماهه نخست سال جاري مجموعا 738 هزار تن برنج به ارزش 629 ميليون دلار به كشور وارد شده است، هند 268 هزار تن (با ارزشي برابر 250 ميليون دلار) امارات 188 هزار تن (با ارزشي برابر 167 ميليون دلار) و پاكستان 159 هزار تن (با ارزشي برابر 125 ميليون دلار) رتبه هاي اول تا سوم اين واردات بودند. باقي كشورهاي جهان نيز مجموعا 123 هزار تن به ارزش 87 ميليون دلار در بازار برنج وارداتي ايران نقش داشتند.

در هفت ماهه نخست امسال همچنين 32 ميليون دلار گوشي تلفن همراه به صورت رسمي به كشور وارد شده است كه مبادي عمده آن را پس از منطقه آزاد چابهار، امارات متحده عربي و هنگ كنگ تشكيل مي دهند. سه هزار تن سيگار نيز به ارزش 51 ميليون دلار به صورت رسمي در هفت ماهه نخست امسال به كشور وارد شده است كه در اين واردات كشورهاي: سويس (48462 هزار دلار)، امارات (1567 هزار دلار) و تركيه (362ميليون دلار) رتبه هاي اول تا سوم را به خود اختصاص دادند. از ساير كشورهاي جهان نيز 389 هزار دلار سيگار به ايران سيگار صادر شده است. به لحاظ ارزش واردات قانوني سيگار به كشور در هفت ماهه نخست امسال در مقايسه با مدت مشابه سال قبل (23 ميليون دلار) رشد نزديك به 120 درصدي را شاهد هستيم. همچنان كه مشاهده شد، تقريبا در تمام اقلام عمده وارداتي به كشورمان، امارات يكي از مبادي اصلي واردات به شمار مي رود، اين كشور كوچك عربي در جنوب ايران كه روابط چندان دوستانه يي نيز با ايران ندارد، شبيه منطقه آزاد تجاري براي ايران عمل مي كند. مشخص است كه امارات متحده عربي هيچ برند خاص خودرويي ندارد كه ايران خواهان واردات آن باشد و اگر از اين كشور خودرو، پوشاك و... به ايران وارد مي شود، در واقع اين كشور به عنوان واسطه ايفاي نقش مي كند: حال اگر روزي ايران به صورت مستقيم با توليد كنندگان اروپايي و... وارد معامله شود، وضع امارات چندان مساعد نخواهد بود، چون يكي از بازارهاي اصلي دلالي خود را از دست خواهد داد!