افزایش مهاجرت‌ها از سیستان و بلوچستان به یزد

نماینده مردم یزد در مجلس با اشاره به وجود 60 هزار نفر مهاجر در این استان، حل نشدن معضل آب در استان‌هایی نظیر سیستان و بلوچستان را سبب افزایش مهاجرت به استان یزد و ناامنی در استان‌های مهاجرفرست دانست.

کد خبر: ۴۴۶۹۹۳

تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۶

سید ابوالفضل موسوی بیوکی در آخرین نشست کانون تفکر آب که با موضوع «گزارش جامع سازگاری با کم آبی و بررسی اثرات زیست محیطی توسعه صنایع سنگین» در دانشگاه یزد برگزار شد، با اشاره به وجود 60 هزار نفر مهاجر در این استان، حل نشدن معضل آب در استان‌هایی نظیر سیستان و بلوچستان را سبب افزایش مهاجرت به استان یزد و ناامنی در استان‌های مهاجرفرست دانست.

وی در ادامه نیز اعلام کرد: سند آمایش سرزمین استان به زودی مصوب و تکلیف بسیاری از مسائل استان حل خواهد شد.

موسوی با تاکید بر واژه حسابداری آب، مشخص شدن اطلاعات از مقدار آب ورودی به سد زاینده رود، مقدار آب ورودی از این سد به یزد و مقدار مواد معدنی صادر شده از یزد به اصفهان را مهم دانست و تصریح کرد: مردم باید از میزان شوری و کیفیت آب استان آگاه باشند تا اقدامات ممکن را در جهت افزایش کیفیت آب شرب انجام دهند.

وی با اشاره به بیانیه انجمن هیدرولوژی ایران در ممنوعیت انتقال آب بین حوضه‌ای، بیانیه مذکور را در چالش‌های به وجود آمده در مجلس اثرگذار دانست.

موسوی با اشاره به ویژگی آبادگری و مهاجرفرستی مردم استان یزد، توسعه آمایش با نگاه ویژه به سواحل جنوبی ایران را از استراتژی‌های مهم در آینده اعلام کرد.

تلاش صنایع برای استفاده از حقابه چاه‌های کشاورزی

نیره پورملایی، مدیر کل محیط زیست استان هم در این نشست با اشاره به تجربه خود از مدیریت بحران آب در سیستان و بلوچستان، عنوان کرد: در طرح‌های ارزیابی زیست محیطی مهم‌ترین مبحث، تخصیص آب است و صنایع با استفاده از حقابه چاه‌های کشاورزی سعی در ایجاد و گسترش صنایع دارند که این کار سبب نابودی آب و کشاورزی در سال‌های آتی خواهد شد.

وی بیان کرد: صنایع آبخواه باید به سمت سواحل برود چرا که برقراری چنین صنایعی در مرکز کشور سبب نابودی بسیاری از شغل‌ها در سواحل خواهد شد.

وی با اشاره به مسائل تالاب هامون و خط لوله انتقال آب اصفهان به یزد، حل مسائل و تنش‌های اجتماعی را مهم دانست و خاطر نشان کرد که در مسئله آب‌های ژرف، ارائه اطلاعات و آمار صحیح کارگشاست.

پورملایی گفت: تمام طرح‌های استان بایستی با اولویت بحران آب باشد و تخصیص بودجه در زمینه آب باید به جهادکشاورزی و محیط زیست نیز تعلق گیرد. در تمام حوزه‌ها باید نگاه به آب باشد و ارتباط بین بخش‌های مختلف دولتی سبب کاهش تنش آبی خواهد شد. استفاده از سیاست‌های مبتنی بر اجتماع و استفاده از ابزارهای اقتصادی نظیر معیشت جایگزین و سیاست‌های تشویقی در حل معضل آب با اهمیت هستند.

دکتر سید مجید میررکنی، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، توجه به تفکیک چالش آب یا مواجهه با پیامد تغییر اقلیم جهانی(کم آبی) را مهم خواند و تصریح کرد: اگر بپذیریم کم آبی وجود دارد باید به جای مدیریت مصرف بر تغییر الگوی مصرف تمرکز کنیم.

دکتر محمد مهدی جوادیان زاده، مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای یزد نیز در آخرین نشست کانون تفکر آب که با موضوع «گزارش جامع سازگاری با کم آبی و بررسی اثرات زیست محیطی توسعه صنایع سنگین» در دانشگاه یزد برگزار شد، در مورد طرح سازگاری با کم آبی در استان عنوان کرد: کلیه استان‌ها موظف هستند که برنامه سازگاری با کم آبی را با مشارکت همه ذینفعان آب تهیه کنند؛ در استان یزد نیز کارگروهی به ریاست استاندار و دبیری شرکت آب منطقه‌ای، با مشارکت بسیاری از ذینفعان آب ایجاد شده است.

وی افزود: در این کارگروه خبرگان، تشکل‌ها و مطبوعات حضور نداشتند بنابراین در جهت بهره‌گیری از نقطه نظرات این گروه‌ها، مقرر شد برنامه در حضور این گروه‌ها ارائه شود که کانون تفکر آب با حضور خبرگان و استادان حوزه آب محل مناسبی برای ارائه گزارش جامع سازگاری با کم آبی است.

به گفته‌ی جوادیان زاده، برنامه با شعار 100 درصد مدیریت مصرف در سه بخش کشاورزی با 50 درصد کاهش مصرف، صنعت، معدن و خدمات با 30 درصد کاهش مصرف و شرب و بهداشت با 20 درصد کاهش مصرف تدوین شده است.

وی تصریح کرد: مقرر شد که تمام چاه‌های کشاورزی به کنتورهای هوشمند مجهز شوند و اگر کشاورزی مایل به خریداری و نصب کنتورهای مذکور نباشد، شرکت آب منطقه‌ای سامانه دوسویه که اطلاعات آنلاین کنتورهای کشاورزی را از سیستم‌های برق مخابره می‌کند و توانایی خاموشی چاه را دارد، نصب خواهد کرد.

جواد محجوبی، مدیر برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای یزد نیز در این نشست کم آبی را نبود آب کافی برای تامین نیازهای روزانه تعریف و اظهار کرد: کم آبی شامل دو بخش کمبود آب مقطعی که با رفع بحران برطرف می‌شود و کمیابی آب که موضوعی مزمن است و میزان مصرف منابع آبی موجود از آب تخصیص یافته تجاوز می‌کند، است.

وی، سازگاری را هوشمندی در راستای ضرورت بقا و دوام برای توسعه، شناخت محدودیت‌ها و عمل در دامنه آن، معرفی و تصریح کرد: سازگاری با کم آبی یک مدیریت تطبیقی است و به پویایی همه سیستم‌های اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و طبیعی توجه می‌کند و با توجه به فرصت‌های لازم برای شرایط آینده، وجود برنامه سازگاری با کم آبی، ضروری است.

وی اضافه کرد: شناخت وضعیت موجود در فصل اول برنامه مذکور تدوین شده و در فصل دوم، برنامه‌ها شامل مدیریت تامین و مدیریت مصرف به تفکیک سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با آب و در سه بخش کشاورزی، صنعت، معدن و خدمات و شرب و بهداشت نظیر طرح بازچرخانی پساب شهر یزد به منابع شرب چرخاب جهت تغذیه مصنوعی آن، خاموشی چاه‌های کشاورزی در جهت فرهنگ‌سازی برای تحویل حجمی آب، راه‌اندازی سامانه دوسویه آب و برق و سامانه قطع‌کن چاه‌های آب کشاورزی، طرح سپاس آب و غیره و در سه مقطع زمانی اضطراری(تا پایان سال 1398)، کوتاه‌مدت (1400) و میان‌مدت (1405) تدوین شده است.

کاهش 350 میلیون مترمکعب آب کشاورزی یزد

محبوبی در رابطه با اجرای این طرح در بخش کشاورزی گفت: برنامه در بخش کشاورزی شامل دو بخش اقدامات سازه‌ای و غیر سازه‌ای در نهایت منجر به کاهش 50 درصدی آب در بخش کشاورزی معادل 350 میلیون مترمکعب آب، خواهد شد.

مدیر برنامه‌ریزی آب منطقه‌ای یزد افزود: در 19 منطقه مطالعاتی (16 محدوده ممنوعه و 3 محدوده آزاد) مشخص شده است که با اصلاح و تعدیل پروانه‌های چاه‌های کشاورزی در هر سال چه میزان صرفه جویی انجام شود تا در نهایت به هدف کاهش 50 درصدی آب کشاورزی نائل شویم. از 2253 چاه کشاورزی، 1330 چاه دارای کنتور حجمی یا کنتور هوشمند آب و برق است و مابقی چاه‌ها نیز بایستی مبادرت به نصب کنتور کنند .

وی اعلام کرد: در بیشتر دشت‌ها مصرف واقعی بیشتر از مصرف مجاز است و در دشت یزد- اردکان مصرف مذکور بیشتر است. همچنین ساعت کارکرد دشت‌های استان بیش از 7 هزار ساعت است که مقرر شده با کاهش پلکانی در بازه پنج ساله به 5000 ساعت برسد.

وی عنوان کرد: برای عدم کاهش درآمد آب و فاضلاب مقرر شده است که تمام مشترکین آب در حوزه خانگی که زیر 20 مترمکعب در ماه استفاده می‌کنند، تجهیزات کاهنده مصرف دریافت کنند تا صرفه‌جویی در آب افزایش یابد و مشترکینی که در ماه بالای 20 متر مکعب در ماه از آب استفاده می‌کنند طبق تبصره 3 ماده قانونی، شامل افزایش تعرفه شوند.

به گفته این مسئول، 62 درصد از فضای سبز با آب شرب آبیاری می‌شود که در این برنامه خواهان جداسازی کامل آب مورد نیاز فضای سبز از آب شرب شده‌اند.

20 درصد آب صنایع صرف فضای سبز می‌شود

مدیر برنامه‌ریزی آب منطقه‌ای یزد در مورد صرفه‌جویی آب در بخش صنمعت استان هم تصریح کرد: صرفه‌جویی در میزان آب مصرفی در صنعت به علت سیستم بازچرخانی یا تغییر تکنولوژی هزینه دارد و از طرفی به علت قیمت ارزان آب، انگیزه کافی در این زمینه وجود ندارد تا جایی که 20 درصد آب مصرفی صنایع صرف آبیاری فضای سبز می‌شود.

وی عنوان کرد: طبق برنامه پیشنهاد شده که برای هر واحد تولیدی حد استانداری از آب در نظر گرفته می‌شود و در صورت رعایت نکردن حد استاندارد تعرفه آب برای واحدهای مذکور گران شود. انجام این طرح را به صورت پلکانی طی چهار سال قابل انجام است و ارائه وام‌های کم بهره دولت به صنایع در ایجاد سیستم‌های بازچرخانی صنایع اثرگذار است.

راندمان بسیار ضعیف مصرف آب در بخش فولاد

دکتر «حجت نادری» عضو هیئت علمی دانشگاه یزد با اشاره به انتشار لیست عناصر بحرانی در آینده حدود 15 سال پیش در کمیسیون اروپا، بر این نکته تاکید کرد که در چند ماه اخیر آمریکا اعلام کرده است که برخی عناصر کلیدی، امنیت آمریکا را تهدید کرده که حدود 80 درصد این عناصر از سوی چین با قیمت‌های گزاف تولید می‌شود و تولید قطعات کامپیوتر، سلول‌های خورشیدی و نیروی هوایی را با چالش روبه رو کرده است.

وی در ادامه با بسیار ضعیف خواندن راندمان مصرف آب در بخش فولاد، به ارائه آمار در مورد تولید فولاد در جهان پرداخت و گفت: چین، آمریکا، ژاپن و کره جنوبی بزرگترین تولیدکنندگان فولاد هستند و ترکیه با 35 میلیون تن تولید جزء تولید کنندگان بالاست و ایران با تولید 18 میلیون تن فولاد در رتبه‌ی 14 جهان قرار گرفته است.

نادری با مقایسه مساحت، منابع آبی و میزان برداشت آب در ایران با دیگر کشورها، اذعان کرد: در حالی در کشورهای چین و ژاپن برای هر تن فولاد به ترتیب یک و 0.62 مترمکعب آب مصرف می‌شود که این رقم در ایران 5.6 متر مکعب به ازای هر تن فولاد است هر چند که پتانسیل کاهش این مصرف را تا یک پنجم مقدار فعلی دارد .

وی تصریح کرد: برای توسعه صنعت فولاد، پنج درصد انرژی تولیدی دنیا استفاده می‌شود و تولید دی اکسید کربن اثر اصلی فولاد جهان است که در روش کوره بلند بیشتر است لذا روش قوس الکتریکی برای ایران مناسب‌تر است. فولاد به علت تامین صنایع مختلف و ایجاد اشتغال برای هزاران نفرقابل حذف نیست ولی با مدیریت مصرف آب و توسعه تکنولوژی و ایده‌های خلاقانه می‌توان در حفظ محیط زیست و حل مسائل آن نیز کوشید.

دکتر مجید احتیاط، عضو هیئت علمی دانشگاه اردکان، وجود سیستم کنترل و نظارت نحوه اجرا و پیشرفت برنامه‌ها را لازم برشمرد .

دکتر کمال امیدوار، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، تدوین برنامه تشویقی برای مصارف خانگی بیشتر از 20 مترمکعب در ماه را پیشنهاد کرد و علی طالبی، دیگر عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نیز تصریح کرد: کاهش 50 درصدی مصرف آب در بخش کشاورزی سخت و اغراق آمیز است و با توجه به ممنوعیت آبیاری فضای سبز در کالیفرنیا، لزوم اقناع شهرداری برای روش‌های جایگزین در آبیاری فضای سبز ضرورت دارد.

علی اکبر قیومی، مدیر مرکز فناوری آب پارک علم و فناوری در این نشست تصریح کرد: لزوماً تغییر کشت یا تغییر سیستم آبیاری منجر به صرفه‌جویی نمی‌شود. پساب تولید شده صنعت بسیار مضر و متفاوت از پساب تولید شده بخش کشاورزی و شرب است و باید به این مهم توجه ویژه کرد.

محمد مهدی جاودانی، معاون شرکت برق منطقه‌ای یزد به ضرورت برخورداری استان از برنامه آمایش سرزمین و در ذیل آن برنامه سازگاری با کم آبی اشاره کرد و توجه به پذیرش اجتماعی برنامه‌ و هماهنگی بین مسئولان استان را در موفقیت برنامه موثر دانست .

حسن بلندیان، مسئول بسیج مهندسی صنایع هم توجه به تصفیه در محل مقصد را در اصلاح الگوی مصرف مورد تاکید قرار داد و با اشاره به تجربه آلمان در جمع آوری آب باران، جمع آوری چنین آب‌هایی در یزد را اثرگذار دانست.