خانه "ای تی" کجاست؟

گروهی از دانشمندان ناسا 2 شاخص معتبر را برای شناسایی سیارات مشابه زمین ارائه کردند که می توانند به کشف حیات بیگانه بر روی اجرام آسمانی دیگر کمک کنند. در این راستا به یک سری از سئوالاتی که در ذهن علاقه مندان موجودات فضایی شکل می گیرد پاسخ داده می شود.

کد خبر: ۴۵۴۹۰

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۳۹۰ - ۱۰:۴۸

به گزارش خبرگزاری مهر، در تحقیقی که نتایج آن در مجله علمی "استروبیولوژی" منتشر شده است، گروهی از دانشمندان ناسا، پروژه "ستی" و مرکز هوافضا در آلمان دو شاخص مهم را برای شناسایی سیارات و قمرهایی که بیشترین احتمال را برای میزبانی حیات دارند، ارائه کردند.

این دو شاخص شناسایی عبارتند از: "شاخص شباهت به زمین" (ESI) و "شاخص قابل سکونت بودن سیاره ای" (PHI) که اولی سطح شباهت میان یک سیاره فرامنظومه خورشیدی و زمین را اندازه گیری می کند و دومی برپایه محاسباتی عمل می کند که پارامترهای متعدد شیمیایی و فیزیکی سازگار با حیات را در نظر می گیرد.

برای درک بهتر مفهوم سیارات مشابه زمین و یا سیارات سازگار با حیات در ادامه به یک سری سئوالات پاسخ داده می شود که می توانند توضیحات مهمی در این خصوص ارائه کنند.
چه پارامترهایی برای انتخاب سیارات به طور بالقوه سازگار با میزبانی اشکالی از حیات مورد ملاحظه قرار می گیرند؟

تا به امروز، تحقیقات درباره حیات در سیاراتی که نکات مشترک فراوانی با زمین دارند، به صورت محدود انجام می شد. این درحالی است که به اعتقاد محققان، پارامتری که بسیاری از اجرام آسمانی را از لیست سیارات سازگار با حیات حذف می کند می تواند بسیار جالب توجه باشد.

در این خصوص " دیرک شولز- ماکوچ"، دانشمند سرپرست پروژه این دو شاخص، اظهار داشت: "قابل سکونت بودن لزوماً با حضور آب مایع و یا اینکه سیاره ای در مدار اطراف یک ستاره باشد، مرتبط نیست. برای مثال، دریاچه های متان بر روی تیتان، مهمترین قمر زحل، می توانند میزبان اشکال مختلفی از حیات باشند. این مسئله در مورد سیارات آزاد نیز صادق است. در واقع هرچند این سیارات در اطراف هیچ ستاره ای نمی چرخند، اما می توانند شرایط سازگار با حیات را داشته باشند."

حضور چه عناصری برای توسعه حیات ضروری است؟

مطالعات مختلفی که بر روی زمین در مناطق با شرایط سخت انجام شد، نشان دادند که در بعضی از این مناطق، اشکالی از حیات می توانند زنده بمانند. برای مثال، سال گذشته، در کف دریاچه "مونو لیک" در کالیفرنیا یک باکتری "بیگانه" کشف شد که از آرسنیک تغذیه می کند. زندگی این باکتری که GFAJ-1 نام دارد به عناصری که برای حیات اساسی هستند (اکسیژن، هیدروژن، نیتروژن، گوگرد، کربن و فسفر) وابسته نیست. بنابراین، یک میکروارگانیسم مشابه این باکتری می تواند گونه متفاوتی از حیاتی که می شناسیم را در سایر اجرام آسمانی غیر از زمین نشان دهد.

امروز چند سیاره به طور بالقوه قابل سکونت را می شناسیم؟

تقریباً بیش از 700 سیاره بیگانه در بیرون از مرزهای منظومه خورشیدی ما کشف شده اند. این سیارات را تلسکوپ فضایی "کپلر" ناسا شناسایی کرده است.

اما تنها در کهکشان ما حضور بیش از 50 میلیارد سیاره تخمین زده شده است. این بدان معنی است که در سالهای آینده بر تعداد سیارات جدیدی که به طور بالقوه قابل سکونت هستند افزوده خواهد شد.

از سویی دیگر تلسکوپهای آینده می توانند این قابلیت را به دست آورند که نشانگرهای زیستی حیات مثل حضور کلروفیل (رنگدانه های کلیدی گیاهان) را در نور تابیده از سیارات دور نشان دهند.

با دنبال کردن این دو شاخص جدید چه سیاراتی بیشترین احتمال میزبانی حیات را دارند؟

دیرک شولز در این خصوص توضیح داد: "در لیست 10 جرم به طور بالقوه قابل سکونت، سیاره Gliese 581g را مشاهده می کنیم. این سیاره در فاصله 20.5 سال نوری از زمین و در صورت فلکی میزان واقع شده است. اما همچنین عطارد، مشتری، زحل، زهره (ونوس)، تیتان (قمر زحل) و حتی ماه می توانند به طور بالقوه شرایط میزبانی حیات را داشته باشند."

اما چه کسی می داند که بیگانگان فضایی چه مخلوقات عجیبی می توانند باشند. احتمال دارد که بیگانگان واقعی آنگونه که تصور می کنیم نباشند. ET می تواند تنها یک میکروارگانیسم باشد که با شرایط سیاره ای که میزبان آن است سازگار است.

برخی به وجود بیگانگان اعتقاد دارند و برخی دیگر خیر. حقیقت در این مورد چیست؟

هیچ حقیقت قطعی در این مورد وجود ندارد و در این مورد تنها موقعیتهای مختلفی در نظر گرفته می شود. گروهی از دانشمندان بر این باورند که تنها حضور میلیاردها سیاره در جهان برای تائید فرضیه وجود اشکالی از حیات بر روی بعضی از آنها کافی است. انیشتین جمله معروفی دارد که می گوید: "اگر ما در جهان تنها باشیم، فضای بسیار وسیعی برای هیچ وجود دارد."

سایر دانشمندان معتقدند که تعداد زیاد سیاره برای اینکه نشان دهیم احتمال و یا امکان توسعه حیات بر روی آنها وجود دارد کافی نیست. این موقعیت در راستای "پارادکس فرمی" است: "اگر موجودات فضایی وجود دارند کجا هستند؟ اگر وجود داشته باشند باید اینجا باشند."

چه برنامه های تحقیقاتی هستند که می توانند، موجودات فضایی را شکار کنند؟

برنامه های مختلفی هستند که می توانند دلایلی را شناسایی کنند که وجود اشکالی از حیات بیگانه را اثبات می کنند، هرچند هدف اصلی ماموریت آنها این نبوده است. اما مهمترین برنامه ای که ویژه کشف حیات بیگانه است، پروژه Seti نام دارد که با رادیو تلسکوپ "آلن" تحقیقات خود را انجام می دهد. این رادیوتلسکوپ برای ردیابی سیگنالهای بیگانه توسعه یافته است.

همزمان با پروژه "ستی"، تلسکوپ کپلر به شکار سیارات جدید فرامنظومه خورشیدی ادامه می دهد. شاید روزی بتوانیم بر روی یکی از این سیارات خانه ET را پیدا کنیم.